Στον παρόν θέμα, κάποιοι απ’ αυτούς τους χορούς, παρουσιάζονται πιο αναλυτικά ως προς τον τρόπο που χορεύονται (βήματα, «φιγούρες», παραλλαγές κ.τ.λ.).

Το οπτικοακουστικό υλικό προέρχεται από την σχολή χορού «Gene Kelly»…

Σχετικά θέματα:

• Πόντιοι, Λαζοί και Οικουμενικό Πατριαρχείο
• Αξέχαστες σκηνές και ατάκες, μελωδίες και τραγούδια, του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου
• Ρομπότ χορεύει…ζεϊμπέκικο!
• Έντεχνο τραγούδι: Για τον πούτσο!
• Η πολιτική επιστήμη της χριστιανικής προπαγάνδας – Μερικές απαντήσεις στον «επιστήμονα» κύριο Κωνσταντίνο Χολέβα
• Τι σημαίνει η λέξη «Ζαβαρακατρανέμια»;
• Αλμπίνοι: Οι «άνθρωποι φαντάσματα» – Τα θύματα μιας αιμοβόρας και κερδοφόρας δεισιδαιμονίας
• Θρησκεία, θρησκοληψία και αυθυποβολή (ήτοι το «ιερό» κατούρημα ενός…κοπρόσκυλου)
• Λιάνα Κανέλλη και κηρύγματα ηθικής σε οίκους ανοχής
• Παπαλάμπραινα (Στου παπα-Λάμπρου την αυλή) – Η ιστορία του τραγουδιού

Οι περισσότερες απόψεις συγκλίνουν στην άποψη πως το περιβόητο «Σημείο G», δεν είναι μύθος, αν και δεν είναι βέβαιο πως το διαθέτουν όλες οι γυναίκες, παρ’ ότι υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι το «Σημείο G» είναι οι ρίζες των νεύρων της κλειτορίδας. Σύμφωνα με ιταλική έρευνα (Εμμανουέλε Τζανίνι, Πανεπιστήμιο της Ακουίλα), ο κολπικός οργασμός (που είναι πιο έντονος από τον κλειτοριδικό) οφείλεται ακριβώς στην ύπαρξη του «Σημείου G». Σύμφωνα με άλλες απόψεις, το «Σημείο G», το έχουν όλες οι γυναίκες, αλλά δεν αντιδρά σε όλες με τον ίδιο τρόπο ή ένταση. Από την άλλη, η κάθε γυναίκα αντιδρά διαφορετικά στον ερεθισμό του σημείου αυτού. Άλλες υποστηρίζουν ότι η καλύτερη στάση για την διέγερση του «Σημείου G», είναι να βρίσκεται η γυναίκα από πάνω, ενώ άλλες ότι η διείσδυση από πίσω (στα τέσσερα), είναι ο καλύτερος τρόπος για την «αφύπνιση» του «Σημείου G». Όταν ερεθίζεται το «Σημείο G», δημιουργεί στην γυναίκα το αίσθημα της ανάγκης για ούρηση, λόγο του ότι, όταν διεγείρεται, πιέζει την ουροδόχο κύστη.

Στο ακόλουθο βίντεο, αναλύεται η περιοχή όπου εντοπίζεται το «Σημείο G», καθώς και ο τρόπος που μια γυναίκα μπορεί να το ανακαλύψει (αν δεν το έχει ανακαλύψει ήδη).

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ! Το βίντεο είναι ακατάλληλο για ανήλικους!

Σχετικά θέματα:

• Περί μαλακίας ο λόγος – Πληροφορίες, μύθοι και αλήθειες για τον αυνανισμό
• Όλες οι γυναίκες δεν είναι ίδιες – Παπούτσι απ’ τον τόπο σου…
• Πρωκτικό σεξ – Τα μυστικά της «πίσω πόρτας»
• Κάμα Σούτρα: Το εγχειρίδιο του έρωτα – Ερωτικές στάσεις και τεχνικές
• Δύο σπάνια βιβλία για τον ναζισμό και τον…αυνανισμό!
• Αν ο ερωτικός σας σύντροφος, σας δυσκολεύει με το…βάρος του, ή κάποιες ερωτικές στάσεις είναι κουραστικές, τότε υπάρχει το κατάλληλο «βοήθημα» για την περίπτωσή σας και μάλιστα ανοξείδωτο!
• 165 χρήσιμες πληροφορίες για την ερωτική ζωή και των περί αυτής
• Η πολιτική επιστήμη της χριστιανικής προπαγάνδας – Μερικές απαντήσεις στον «επιστήμονα» κύριο Κωνσταντίνο Χολέβα
• Αλμπίνοι: Οι «άνθρωποι φαντάσματα» – Τα θύματα μιας αιμοβόρας και κερδοφόρας δεισιδαιμονίας
• Θρησκεία, θρησκοληψία και αυθυποβολή (ήτοι το «ιερό» κατούρημα ενός…κοπρόσκυλου)

Σ’ αυτό φυσικά βοηθά και το ότι ο Firefox είναι λογισμικό ανοικτού κώδικα, σε αντίθεση με τον Internet Explorer, που παρά τις όποιες υποτιθέμενες βελτιώσεις του, εξακολουθεί να είναι «δυσκοίλιος», ευάλωτος και κυρίως μη «συνεργάσιμος» ως προς την σωστή απεικόνιση πολλών ιστοσελίδων. Το τελευταίο, το γνωρίζουν καλύτερα, αρκετοί κάτοχοι ιστοσελίδων, οι οποίοι πολλές φορές αναγκάζονται να κάνουν «παραχωρήσεις», ως προς τον σχεδιασμό των σελίδων τους, μόνο και μόνο για να είναι συμβατές με τον εν λόγω περιηγητή, που καλώς ή κακώς χρησιμοποιείται ακόμη από μεγάλο ποσοστό χρηστών του διαδικτύου (ελέω κυρίως, της ενσωμάτωσης του Internet Explorer, στα Windows).

Στην ιστοσελίδα πρόσθετων του Firefox, υπάρχουν χιλιάδες προγραμματίδια, που επιτρέπουν σε κάποιον να επικαλείται την «ευτυχία τού να είναι χρήστης τού Firefox». Όπως θα διαπιστώσετε υπάρχουν αρκετές κατηγορίες πρόσθετων, για κάθε ανάγκη και προτίμηση. Από απολύτως χρηστικά, μέχρι και πρόσθετα τύπου «φρου φρου κι αρώματα».

Θα γίνει εδώ μια αναφορά σε μερικά απ’ αυτά, που έχουν δοκιμαστεί από τον γράφοντα και ίσως τα βρείτε κι εσείς χρήσιμα, στην περίπτωση που δεν τα γνωρίζετε…

Easy YouTube Downloader
Είδατε ένα βίντεο στο YouTube, σας άρεσε, και θέλετε να το κατεβάσετε στον υπολογιστή σας; Δεν χρειάζεται να ψάχνετε για online converters και downloaders. Αρκεί μόνο ένα κλικ και το βίντεο θα βρίσκεται στον υπολογιστή σας, σε μια από τις ακόλουθες μορφές: flv, 3gp (για κινητά), mp4 και HD (αν το βίντεο είναι υψηλής ανάλυσης και ποιότητας). Αξίζει να σημειωθεί, ότι μπορείτε να κατεβάσετε, μόνο τον ήχο του βίντεο αν θέλετε, σε μορφή mp3.

Compact Menu 2
Χρήσιμο πρόσθετο, για όσους θέλουν να «κερδίσουν» λίγη οθόνη (ειδικά για όσους διαθέτουν netbooks). Αφαιρεί την γραμμή μενού και την μεταφέρει σε ένα νέο πλήκτρο της εργαλειοθήκης, χωρίς να χάσει στο ελάχιστο από την λειτουργικότητά της.

Back to Top
Το πρόσθετο αυτό, σας επιτρέπει με ένα κλικ, να μεταβείτε στην κορυφή ή το τέλος μιας σελίδας. Ιδιαίτερα χρήσιμο, σε σελίδες με μεγάλο περιεχόμενο, όπου το «σκρολάρισμα», μερικές φορές αποδεικνύεται βασανιστικό και κουραστικό.

Greek-English Spelling Directory
Ορθογράφος 2 σε 1, που λειτουργεί και στις δυο γλώσσες: Ελληνικά και αγγλικά. Επισημαίνει με κόκκινη υπογράμμιση τις αμφισβητούμενες ορθογραφικά λέξεις και προτείνει επιλογές αντικατάστασης ή διόρθωσης.

InTranslate
Βλέπετε κάπου μια αγγλική λέξη και δεν ξέρετε τι σημαίνει στα ελληνικά; Η λύση είναι σχετικά απλή. Επιλέξτε τη λέξη και κάνοντας δεξί κλικ, μεταφράστε την χρησιμοποιώντας το πολύ καλό ελληνοαγγλικό λεξικό του In.gr. Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και με μια ελληνική λέξη, μεταφράζοντάς την στα αγγλικά.

Open with
Σας επιτρέπει, κάνοντας δεξί κλικ, να δείτε απ’ ευθείας τη σελίδα που βρίσκεστε, ή κάποιον σύνδεσμο, με οποιονδήποτε άλλο περιηγητή έχετε εγκατεστημένο στον υπολογιστή σας (Internet Explorer, Opera, Google Chrome, Safari κ.ά.). Παλαιότερα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο, όταν κάποιες σελίδες «αρνούνταν» να συνεργαστούν με τον Firefox. Σήμερα, που το πρόβλημα αυτό έχει σχεδόν εκλείψει, το πρόσθετο είναι χρήσιμο κυρίως σε όσους έχουν ιστοσελίδες και θέλουν να δοκιμάζουν την λειτουργία της και σε άλλους περιηγητές.

Paste Email Plus
Όσες φορές έχετε βρεθεί στη θέση, να χρειάζεται να πληκτρολογείτε τα στοιχεία σας σε διάφορα πεδία εγγραφών, σε forum και σε όποιες ιστοσελίδες απαιτούν συμπλήρωση κάποιων στοιχείων σας (όνομα χρήστη, κωδικός, e-mail κ.λπ.), θα έχετε διαπιστώσει ότι πρόκειται για μια αρκετά βαρετή διαδικασία, ιδιαίτερα αν την πραγματοποιείτε σχετικά συχνά. Σ’ αυτή την περίπτωση, θα εκτιμήσετε ιδιαίτερα το συγκεκριμένο πρόσθετο, καθώς η παραπάνω διαδικασία, πραγματοποιείται πλέον με ένα απλό δεξί κλικ και αυτόματη καταχώριση στοιχείων σας.

Quick Note
Βλέπετε ένα κείμενο σε κάποια ιστοσελίδα και θέλετε να το αντιγράψετε. Γιατί να ψάχνετε να βρείτε το Σημειωματάριο (Notepad), να δημιουργείτε ένα νέο αρχείο, να κάνετε την επικόλληση, να του δίνετε ένα όνομα και να το αποθηκεύετε, αφού μπορείτε να έχετε ένα ενσωματωμένο σημειωματάριο στον Firefox, το οποίο αντιγράφει το επιλεγμένο κείμενο μόνο με ένα κλικ; Να σημειωθεί, ότι με το επιλεγμένο κείμενο, προαιρετικά αντιγράφεται στο τέλος του και η ακριβής διεύθυνση της σελίδας απ’ όπου το αντιγράψατε, σε περίπτωση που θέλετε να επιστρέψετε εκεί και δεν την θυμάστε.

Read It Later
Αυτό το πρόσθετο θα το λατρέψετε. Πόσες φορές δεν σας έχει τύχει, να βρεθείτε σε μια ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα και να θέλετε να διαβάσετε το περιεχόμενό της, αλλά να μην έχετε τον χρόνο εκείνη τη στιγμή, ή να θέλετε να την διαβάσετε αργότερα με την ησυχία σας; Με το πρόσθετο αυτό, αρκεί ένα κλικ για να καταχωρήσετε την σελίδα σε έναν ειδικό κατάλογο αναμονής προς ανάγνωση, κρατώντας έτσι «καθαρούς» τους Σελιδοδείκτες σας.

Text Link
Ας υποθέσουμε ότι έχουμε έναν μη «κλικεύσιμο» σύνδεσμο όπως αυτόν: https://addons.mozilla.org/el/firefox/. Τί θα πρέπει να κάνουμε για να τον ανοίξουμε; Την γνωστή διαδικασία: Επιλογή με το ποντίκι, δεξί κλικ, αντιγραφή, επικόλληση στην μπάρα διευθύνσεων και τέλος πατάμε το «Enter». Εγώ πάντως, «κουράστηκα» και μόνο που διάβασα τη διαδικασία. Δεν θα ήταν καλύτερα να ανοίγουμε κατ’ ευθείαν τον σύνδεσμο, μ’ ένα απλό διπλό κλικ πάνω του; Αυτό ακριβώς κάνει το «Text Link», συντομεύοντας στο ελάχιστο την διαδικασία.

Screen Grab
Το συγκεκριμένο πρόσθετο, όπως μαρτυρεί και το όνομά του, πραγματοποιεί σύλληψη οθόνης (screen grab ή capture). Το δυνατό του σημείο, το οποίο το διαφοροποιεί από τα άλλα παρόμοια προγράμματα, είναι το εξής: Εκτός από το ορατό μέρος μια σελίδας, μπορεί να συλλάβει και αυτό που δεν φαίνεται όταν υπάρχουν μπάρες κύλισης. Με λίγα λόγια, μπορεί φωτογραφίζει ολόκληρη την σελίδα, και όχι μόνο το ορατό τμήμα της.

Stop Autoplay
Πόσες φορές δεν έχετε βρεθεί σε ιστοσελίδες, όπου οι κάτοχοί τους, ενδιαφέρονται και για την μουσική μας ψυχαγωγία, αδιαφορώντας αν αυτό, στους περισσότερους χρήστες του διαδικτύου, είναι εξαιρετικά ενοχλητικό και ειδικά όταν δεν πρόκειται για μουσικές σελίδες, όπου τέλος πάντων, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να δικαιολογηθεί; Πόσες φορές επίσης, δεν έχετε βρεθεί στη θέση να ψάχνετε απεγνωσμένα να βρείτε το πλήκτρο (και να μην το βρίσκετε μάλιστα) που σταματά τον ήχο, καθώς ο ανήσυχος μουσικά «ιστοσελιδάρχης», δεν δίνει καν το δικαίωμα επιλογής, να ξεκινήσετε εσείς αν το επιθυμείτε την αναπαραγωγή, αλλά έχει επιλέξει να παίζει αυτόματα η μουσική με την φόρτωση της σελίδας; Ακριβώς, αυτό το δικαίωμα επιλογής, έρχεται να σας δώσει το «Stop Autoplay», το οποίο δεν σταματά μόνο την αυτόματη αναπαραγωγή του ήχου, αλλά και του βίντεο. Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, σε ιστοσελίδες βίντεο, όπως το YouTube, στην περίπτωση που ανοίγετε πολλές καρτέλες και δεν θέλετε να παίζουν όλα μαζί τα βίντεο, προκαλώντας, έναν μικρό…πανζουρλισμό.

Unhide Passwords
Όπως «προδίδει» τ’ όνομά του, το πρόσθετο αυτό, αποκαλύπτει τους χαρακτήρες που βρίσκονται πίσω από τα αστεράκια ή τις τελίτσες στα πεδία των κωδικών. Χρήσιμο, όταν δεν είμαστε σίγουροι τι πληκτρολογήσαμε, ή δεν θυμόμαστε τον κωδικό.

Yahoo! Mail Notifier και Gmail Manager
Και τα δυο πρόσθετα, ελέγχουν το e-mail ανά τακτά προκαθορισμένα διαστήματα. Όταν υπάρχουν νέα e-mails, εμφανίζεται μήνυμα και ταυτόχρονα ο αριθμός τους, δίπλα στο αντίστοιχο εικονίδιο που υπάρχει στην μπάρα κατάστασης (status bar). Αρκεί ένα κλικ για την μετάβαση στον ανάλογο λογαριασμό και ανάγνωση των νέων μηνυμάτων.

Yet Another Remove It Permanently
Με ένα δεξί κλικ, μας επιτρέπει να αφαιρέσουμε διάφορα τμήματα μιας ιστοσελίδας, που είτε δυσκολεύουν την φόρτωσή της, είτε τα θεωρούμε αντιαισθητικά, ή δεν μας είναι χρήσιμα. Το «Permanently», είναι σχετικό, καθώς υπάρχει το δικαίωμα επιλογής, επαναφοράς της αρχικής εμφάνισης τής σελίδας και αποκατάσταση των αφαιρούμενων τμημάτων της.

Τέλος, θα γίνει μια αναφορά σε δύο πρόσθετα, τα οποία θεωρούνται (και ίσως είναι) από τα πιο δημοφιλή: Το «No Script» και το «Ad Block Plus».

Το πρώτο συμβάλλει στην ασφαλή περιήγηση στο διαδίκτυο, σταματώντας κυρίως την εκτέλεση σεναρίων εντολών (scripts). Για όσους, ασχολούνται ελάχιστα με το διαδίκτυο, ή έχουν φοβίες με τις κακόβουλες ιστοσελίδες, κατά πάσαν πιθανότητα, θα φανεί χρήσιμο. Για τους πιο ενεργούς, ή και πιο προχωρημένους χρήστες, ίσως όμως να καταστεί τροχοπέδη για μια άνετη περιήγηση. Δεδομένου, ότι πλέον το λογισμικό των περισσότερων σύγχρονων ιστοσελίδων περιέχει διαφόρων ειδών scripts, ή φιλοξενεί scripts τρίτων σελίδων, με στόχο την καλύτερη λειτουργία τους, η χρήση του συγκεκριμένου πρόσθετου -ειδικά από λιγότερο «ψαγμένους» χρήστες- ουσιαστικά «ευνουχίζει» και εμποδίζει την εύρυθμη λειτουργία και εμφάνιση των ιστοσελίδων που επισκέπτονται και απαιτεί συνεχείς εξαιρέσεις από την πλευρά του χρήστη. Κατά την ταπεινή και υποκειμενική άποψη τού γράφοντα, το εν λόγο πρόσθετο, μάλλον περισσότερο κακό κάνει, παρά καλό. Εξ άλλου, ο ίδιος ο Firefox, παρέχει ένα επίπεδο στοιχειώδους ασφάλειας, συνεπικουρούμενος κι από το πρόγραμμα προστασίας κατά του κακόβουλου λογισμικού, το οποίο υποτίθεται ότι έχουμε εγκατεστημένο στον υπολογιστή μας. Αν μπορούσα να κάνω μια παρομοίωση, εμφανίζοντας το διαδίκτυο σαν μια όμορφη, καλοντυμένη και θελκτική γυναίκα, τότε με το συγκεκριμένο πρόσθετο, είναι σαν να της φοράμε μπούργκα. Ας μην ξεχνάμε, επιπλέον, ότι απόλυτη ασφάλεια στο διαδίκτυο, δεν υπάρχει. Οι υπερβολικοί περιορισμοί, δεν αφαιρούν πάντα μόνο τον κίνδυνο, αλλά και την ευχάριστη και άνετη περιήγηση.

Το δεύτερο, υπόσχεται να εξαφανίσει τις διαφημίσεις από την οθόνη του υπολογιστή σας. Καθώς όμως, η λειτουργία του συγκεκριμένου πρόσθετου, βασίζεται σε προκαθορισμένους καταλόγων όπου περιέχονται οι διαφημίσεις προς αποκλεισμό, στην Ελλάδα δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό, καθώς οι περισσότερες ελληνικές διαφημίσεις δεν περιέχονται σ’ αυτούς τους καταλόγους. Η ένσταση του γράφοντα, σε σχέση με το πρόσθετο αυτό, είναι ότι ο αποκλεισμός των διαφημίσεων σκοτώνει το διαδίκτυο. Κι αν στο παρελθόν, με τις αργές συνδέσεις, η προβολή διαφημίσεων, αποτελούσε όντως ένα πρόβλημα, σήμερα δεν συντρέχει τέτοιος λόγος. Εν πάση περιπτώσει, σε περίπτωση που δεν σας καλύψει το εν λόγω πρόσθετο, μια αποτελεσματική λύση δίνει το Ad Muncher, το οποίο είναι ανεξάρτητο πρόγραμμα και δουλεύει με όλους τους περιηγητές.

Σχετικά θέματα:

• Firefox και πρόσθετα (extentions) – Ένα μικρό τέχνασμα για να διορθώσετε ασυμβατότητες εκδόσεων
• Internet Explorer 8 – Προβλήματα εμφάνισης και συμβατότητας ιστοσελίδων

Κόμμα
Το κόμμα, ως σημείο στίξεως, είναι το συνηθέστερο μαζί με την κάτω τελεία και χρησιμοποιείται:
1. Για να διακρίνει όμοιους, ασύνδετους μεταξύ τους όρους (ονοματικούς, ρηματικούς, επιρρηματικούς) στο εσωτερικό μιας πρότασης. Γράφουμε:
- Έφτασαν ο Γιάννης, ο Κώστας, ο Παύλος με τα καλά τους· τον είδε, τον προσπέρασε, τον περιφρόνησε και δεν τον χαιρέτησε· τον χτύπησε με βιαιότητα, με πάθος, με εκδικητική μανία· περπατούσε γρήγορα, ασθμαίνοντας, δίχως σταματημό.

2. Για να διακρίνει την επεξήγηση από τον προσδιοριζόμενο όρο ή την προσδιοριζόμενη πρόταση. Γράφουμε:
- Ο κύριος Καραμανλής, Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έφτασε χθες το απόγευμα στην Αθήνα από τη Χαλκιδική· το εβδομαδιαίο περιοδικό, ο «Ταχυδρόμος», κυκλοφορεί στην Αθήνα κάθε Τετάρτη, στην επαρχία κάθε Τρίτη.

3. Για να διακρίνει όμοιες, ασύνδετες μεταξύ τους προτάσεις στο εσωτερικό μιας περιόδου. Γράφουμε:
- Το κοινό αντέδρασε με ενθουσιασμό, χειροκροτούσε ακατάπαυστα, απαιτούσε από τον τραγουδιστή να μπιζάρει, αλλά εκείνος δεν ανταποκρίθηκε.

4. Για να διακρίνει τις δευτερεύουσες εξαρτημένες προτάσεις (ονοματικές ή επιρρηματικές) από τις κύριες, από τις οποίες αυτές εξαρτώνται, εφόσον δεν αποτελούν αντικείμενο του προηγουμένου ρήματος. Γράφουμε:
- Δεν μπόρεσα να φτάσω στην ώρα μου, επειδή υπήρχε κυκλοφοριακή συμφόρηση· τα Ομηρικά Έπη, τα οποία είναι τα αρχαιότερα σωζόμενα κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, αποτελούσαν στην αρχαιότητα το αλφαβητάρι, για να μαθαίνουν τα παιδιά γράμματα· αν είμαι καλά, θα έλθω οπωσδήποτε το βράδυ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν στίζονται με κόμμα δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με το να, ότι, που και με ερωτηματικά μόρια (αντωνυμίες, επιρρήματα και το ερωτηματικό αν), γιατί οι προτάσεις αυτές επέχουν θέση αντικειμένου. Γράφουμε:
- Του έδωσε εντολή να φύγει· θεωρούσε ότι δεν ήταν σωστό να εγκαταλείψει τη θέση του· ρωτούσε αν έχω ώρα για να συζητήσουμε το πράγμα αναλυτικά· δεν ήξερε πού παν τα τέσσερα· δεν θα σου πω εγώ πώς να γράφεις σωστά· απέρριπτε οτιδήποτε του έλεγα· απορούσε αν έπρεπε να μείνει ή να φύγει.

Οι πολύ συνοπτικές αναφορικές προτάσεις, οι οποίες συνήθως εισάγονται με το που, κατά κανόνα δεν στίζονται με κόμμα. Γράφουμε:
- Ο άνθρωπος που βάδιζε στον δρόμο μου φάνηκε γνωστός· τα λόγια που είπα δεν τα ξαναλέω.

Κατά κανόνα πριν από το «και» δεν χρησιμοποιείται το κόμμα. Παρά τον κανόνα στίζουμε με κόμμα πριν από το και, όταν υπάρχει προηγουμένως αλυσίδα όρων που συνδυάζονται μεταξύ τους με και, αλλά το τελευταίο και εισάγει νέα πρόταση και όχι έναν επιπλέον όρο. Γράφουμε:
- Αγόρασε δώρα για τους γονείς του, τα παιδιά του και τους φίλους του, και ξόδεψε έτσι όλα του τα χρήματα.

Τελεία
Η τελεία ανταποκρίνεται σε σταμάτημα ή κατέβασμα της φωνής. Σημειώνεται:
1. Στο τέλος μια πρότασης και δείχνει πως ό,τι ειπώθηκε έχει ακέραιο νόημα: Το αυτοκίνητο είναι άσπρο.
2. Ύστερα από μια συντομογραφία: π.χ., κτλ. Εξαιρούνται μερικές συντομογραφίες που σχετίζονται με τις διευθύνσεις του ορίζοντα, που δεν την παίρνουν, π.χ.: Α=Ανατολή, ανατολικός, ανατολικά, ΝΔ=νοτιοδυτικός, νοτιοδυτικά κτλ. Όταν πρόκειται, όμως, για προσδιορισμό τόπων, προσθέτουμε στις συντομογραφίες Α, Β κτλ. μια τελεία: η Β. Αμερική, η Ν. Ευρώπη κτλ.
3. Σε πολυψήφιους αριθμούς, χωρίζοντας σε τριάδες τα ψηφία με αρχή από τα δεξιά (π.χ., 2.234.456). Οι τετραψήφιοι αριθμοί και οι χρονολογίες δε χρειάζονται τελεία (π.χ., 1821).

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί τελεία μετά από ένα απόλυτο αριθμητικό για να νοηθεί ως τακτικό: 9.=ένατος. (Η χρήση αυτή είναι σπάνια.)

Η τελεία του τέλους δε σημειώνεται σε τίτλους βιβλίων, σ’ επιγραφές και σ’ επικεφαλίδες.

Η τελεία και τα άλλα σημεία της στίξης:
Όταν υπάρχουν εισαγωγικά στο κείμενο, η τελεία σημειώνεται πάντα έξω από αυτά. Το ίδιο ισχύει στις περιπτώσεις χρήσης παρενθέσεων, αγκυλών κτλ. Ωστόσο, όταν μέσα στην παρένθεση υπάρχει ολόκληρη περίοδος, τότε η τελεία σημειώνεται μέσα στην παρένθεση.

Τελεία δεν σημειώνεται μετά το ερωτηματικό, το θαυμαστικό και τα αποσιωπητικά.

Άνω στιγμή (άνω τελεία)
Η άνω στιγμή χρησιμοποιείται, για να σημειώνουμε μικρότερη διακοπή παρά με την τελεία και μεγαλύτερη παρά με το κόμμα. Ειδικότερα η άνω στιγμή χρησιμοποιείται στο εσωτερικό μιας περιόδου στις εξής περιπτώσεις:
Για να διακρίνει στο εσωτερικό της περιόδου μια πρόταση, η οποία αποτελεί επεξήγηση των προηγουμένων ή αντίθεση προς τα προηγούμενα (στις περιπτώσεις αυτές συνήθως λείπει ο επεξηγηματικός ή αντιθετικός σύνδεσμος).
Μετά από δύο τελείες, για να χωρίσει μεταξύ τους ημιπεριόδους, οι οποίες αποτελούν επιμερισμένες επεξηγήσεις των προηγουμένων. Γράφουμε:
- Αυτός δεν ήταν άνθρωπος· ήταν θεριό.
- Μάνα ανθρώπου δεν τον έκαμε· τον ξετίναξε ατόφιο η γη,
- Με τί καρδιά, με τί πνοή, τί πόθους και τί πάθος πήραμε τη ζωή μας· λάθος! Κι αλλάξαμε ζωή.
- Πολλά δράματα της κλασικής εποχής αναφέρονται στον τρωικό μύθο: η «Ορέστεια» του Αισχύλου λ.χ. και οι αποσπασματικοί «Μυρμιδόνες» του· ο «Αίας», η «Ηλέκτρα», ο «Φιλοκτήτης» του Σοφοκλή· οι «Τρωάδες», η «Εκάβη», η «Ανδρομάχη», η «Ελένη» του Ευριπίδη.

Όταν υπάρχουν στην πρόταση εισαγωγικά ή παρένθεση, η άνω τελεία σημειώνεται έξω από την παρένθεση ή τα εισαγωγικά.

Άνω κάτω στιγμή (ή άνω κάτω τελεία, ή διπλή τελεία)
Η άνω κάτω στιγμή χρησιμοποιείται στις εξής περιπτώσεις:
Μπροστά από τα λόγια κάποιου προσώπου, τα οποία αναφέρονται κατά λέξη και κλείνονται σε εισαγωγικά.
Μπροστά από απαρίθμηση όρων, οι οποίοι ερμηνεύουν τα προηγούμενα ή θεωρούνται παρεπόμενα των προηγουμένων (στην περίπτωση αυτή μπορούμε να εναλλάσσουμε την άνω κάτω στιγμή με την άνω στιγμή).
Έπειτα από πρόταση που προαναγγέλλει γνωμικό ή παροιμία.
Στο εσωτερικό μιας μακράς περιόδου, εφόσον ακολουθεί σειρά από επιμερισμένες επεξηγήσεις των προηγουμένων, οι οποίες διακρίνονται μεταξύ τους με άνω στιγμή.

Γράφουμε:
- Είπε με θυμό: «δεν πρόκειται να με ξαναδείς στα μάτια σου»· τα μεγαλύτερα ελληνικά νησιά είναι: η Κύπρος, η Κρήτη, η Εύβοια· και το αποτέλεσμα ήταν αυτό: να καταλήξουμε στον χωρισμό· η παροιμία λέει: άκουε πολλά και λέγε λίγα· μην κάνετε λάθος στο γνωστό γνωμικό: μέτρον άριστον (όχι: παν μέτρον άριστον).

Παρένθεση
Η παρένθεση χρησιμοποιείται στις εξής περιπτώσεις:
Για να απομονώσει επεξηγηματικά στοιχεία της προηγούμενης πρότασης, τα οποία θα μπορούσαν και να παραλειφθούν δίχως να παραβλάπτεται το συνολικό νόημα της περιόδου. Για να περιλάβει τα στοιχεία παραπομπής ενός προηγουμένου παραθέματος. Γράφουμε:
- Δυστυχώς τόσο η μεταδικτατορική Αριστερά (παραδοσιακή και ανανεωτική, διχασμένη και συνασπισμένη), όσο και προπαντός το ΠαΣοΚ (στην προεξουσιαστική, εξουσιαστική και μετεξουσιαστική φάση του) σκοπίμως περιθωριοποίησαν τους, ούτως ή άλλως ελάχιστους, διανοούμενους.

Αγκύλες
Χρησιμοποιούνται όταν θέλουμε να βάλουμε νέα παρένθεση μέσα σε παρένθεση. Γράφουμε:

Μονή παύλα
Η μονή παύλα χρησιμοποιείται στις εξής περιπτώσεις:
Στον γραπτό λόγο, για να δείξει την αλλαγή του προσώπου που μιλά.
Στο εσωτερικό μιας πρότασης, για να φανεί η απότομη διακοπή μιας φράσης, και η απροσδόκητη ή και συντακτικώς ανακόλουθη συνέχεια της.
Ύστερα από τελεία, για να καταδειχθεί με έμφαση, όπου χρειάζεται, το οριστικό τέλος ενός κειμένου -από εδώ βγήκε και η φράση: τελεία και παύλα.

Γράφουμε:
- Όπως κι αν έχει το πράγμα, με το πες πες πέρασαν κιόλας χρόνια είκοσι τέσσερα -πλησιάζουμετο τέταρτο αιώνος, όπως θα έλεγαν και οι καθαρεύοντες φιλοχουντικοί· γιατί, πέρα από τον δίκαιο έπαινο, που ανήκει σε όλους τους συντελεστές της εκπομπής, εύκολα αναγνωρίζονται και κάποια ενοχλητικά ελαττώματα -άλλα εκ γενετής και άλλα επίκτητα· θέλουν –μα δε βολεί να λησμονήσουν.

Διπλή παύλα
Η διπλή παύλα, (σε διάκριση προς την παρένθεση, και αντ’ αυτής) χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να δηλώσουμε ότι μια ενδιάμεση, παρενθετικού νοήματος, πρόταση πρέπει να διαβαστεί σε χαμηλότερο τόνο. Γράφουμε:
- Ο πατέρας μου –μύρο το κύμα που τον ετύλιξε– δεν είχε σκοπό να με κάμει ναυτικό· τα βιβλία μου –επήγαινα στο σχολαρχείο, θυμούμαι– τα έκλεισα για πάντα.

Ενωτικό
Βάζουμε ενωτικό στο τέλος της αράδας όταν η λέξη δε χωράει ολόκληρη και θα πρέπει να συλλαβιστεί.

Σημειώνεται ενωτικό συνήθως σε μακρόσυρτες συνθέσεις λέξεων: κοινωνικο-οικονομικός. Απαραίτητο είναι όταν σε περίπτωση βραχυλογίας χρησιμοποιούνται δύο παράλληλες λέξεις: πρωί-βράδυ, μέρα-νύχτα.

Βάζουμε ενωτικό ύστερα από τα προταχτικά: αγια-, αϊ-, γερο-, γρια-, θεια-, κυρα-, μαστρο-, μπαρμπα-, παπα-, χατζη-, όταν πάνε μπροστά από κύριο όνομα, π.χ.: αγια-Μαρίνα, αϊ-Γιώργης, γερο-Δήμος, κυρα-Ρήνη, μαστρο-Νικόλας, μπαρμπα-Γιάννης, παπα-Κωστής κτλ. Οι προταχτικές λέξεις δεν παίρνουν τόνο.

Χρησιμοποιούμε ενωτικό στην απαρίθμηση ή παράθεση σταθμών δρομολογίων, π.χ.: Η γραμμή Ηρακλείου – Χανίων. Το ταξίδι Πειραιά – Ηράκλειο διαρκεί δέκα ώρες.

Τοποθετούμε ενωτικό στα σύνθετα παραθετικά, δηλαδή σε ονοματικά σύνολα που αποτελούνται από δύο ομοιόπτωτες λέξεις με ιδιαίτερη σημασιολογική σημασία, π.χ.: ταξίδι-αστραπή, λέξη-κλειδί, πλοίο-φάντασμα κτλ.

Στις περιπτώσεις ελληνικών ή ξενικών κυρίων ανθρωπονυμικών ονομάτων που αποτελούνται από δύο μικρά ονόματα, σημειώνεται το ενωτικό μόνο όταν χρησιμοποιούνται και τα δύο μαζί για να προσδιορίσουν τον ίδιο άνθρωπο: Ζακ-Υβ Κουστό, Αντρέ-Μαρί Αμπέρ, Άννα-Μαρία κτλ. Αντίθετα, όταν υπάρχουν δύο μικρά ονόματα τα οποία δεν χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα, τότε το ενωτικό δε σημειώνεται: Αντώνιος Εμμανουήλ Κατακουζηνός, Ηλέκτρα Ελένη Μαυρογένη· αλλά, Γεώργιος-Αλέξανδρος Μαγκάκης.

Το ενωτικό χρησιμοποιείται σ’ όλες τις περιπτώσεις των ελληνικών ονομάτων με δύο επώνυμα: Θανάσης Πετσάλης-Διομήδης, Κατερίνα Περισυνάκη-Κουτρούλη.

Βάζουμε ενωτικό σε εμπορικούς τίτλους ή επωνυμίες επιχειρήσεων, π.χ.: Αγραφιώτης – Πουρνάρας και Σία.

Το ενωτικό σημειώνεται στο τέλος ή στην αρχή ενός γλωσσικού τύπου, για να δειχτεί πως αυτός δε γράφεται ολόκληρος: μονο-, δηλαδή λέξεις που αρχίζουν από το μονο.

Σημειώνουμε το ενωτικό σε φράσεις που λειτουργούν ως ένα όνομα: το σ’ αγαπώ-σε-μισώ, ο φίλος μου ο Αυτός-που-γίνεται-τύφλα κτλ.

Δεν παίρνουν ενωτικό τα «κυρ», «πάτερ» και «καπετάν», π.χ:: ο κυρ Αντώνης, ο πάτερ Γεώργιος, ο καπετάν Μιχάλης κτλ.

Το ενωτικό ανάμεσα σε όμοιες λέξεις συνήθως αποφεύγεται, π.χ.: Προχώρα σιγά σιγά. Περπατούσαμε άκρη άκρη στο δρόμο.

Εισαγωγικά
Τα εισαγωγικά χρησιμοποιούνται, όπου στο γραπτό κείμενο φιλοξενείται αυτολεξεί μακρότερος ή και σύντομος ευθύς λόγος πρώτου, δευτέρου ή τρίτου προσώπου. Γράφουμε:
- Είπε «ελάτε μαζί μου» και ξεκίνησε· του αποκρίθηκα «δεν έχω καιρό» και τον αποχαιρέτησα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Στον μακροσκελή ευθύ λόγο, ο οποίος περνά από τη μία στην άλλη παράγραφο, χρησιμοποιούμε ανοικτά εισαγωγικά [»] στην αρχή της παραγράφου.
Σε περίπτωση που χρειάζονται εισαγωγικά εντός εισαγωγικών, χρησιμοποιούμε ευθύγραμμα εισαγωγικά και όχι γωνιώδη: «“…” ».

Περιέχονται σε εισαγωγικά λέξεις, οι οποίες δηλώνουν όρο ή επωνυμία στο εσωτερικό μιας πρότασης. Γράφουμε:
- Η λέξη «άνθρωπος» είναι αρχαιοελληνική· η λέξη «διάγγελμα» παράγεται από το ρήμα «διαγγέλλομαι»· η ταινία του Αϊζενστάιν «Το θωρηκτό Ποτέμκιν» θεωρείται δικαίως κινηματογραφικό αριστούργημα· «Το Βήμα της Κυριακής» υπήρξε στο παρελθόν καθημερινή εφημερίδα· ο γενέθλιος τίτλος της ήταν «Ελεύθερο Βήμα».

Περιέχονται σε εισαγωγικά, τίτλοι βιβλίων, εφημερίδων, πλοίων, κλπ.

Κατ’ εξαίρεση περιέχονται σε εισαγωγικά και κοινόχρηστες λέξεις, όταν θέλουμε να τους προσδώσουμε ειδικό νόημα· Γράφουμε:
- Υπήρξε «ιδιώτης» με την αρνητική σημασία του όρου (δηλαδή βλαξ).

Τα εισαγωγικά δε χρειάζονται σε λέξεις που τυπώνονται με διαφορετικούς χαρακτήρες.

Η τελεία, η άνω τελεία αλλά και το κόμμα σημειώνονται έξω από τα εισαγωγικά, ενώ το ερωτηματικό και το θαυμαστικό μέσα σε αυτά, εκτός αν τα συγκεκριμένα σημεία στίξης δεν ανήκουν στο κείμενο που βρίσκεται μέσα στα εισαγωγικά, οπότε σημειώνονται έξω από αυτά.

Ομοιωματικά (»)
Σημειώνονται για να μην επαναληφθεί λέξη που γράφτηκε ακριβώς στο ίδιο σημείο της προηγούμενης σειράς γραπτού κειμένου.

Θαυμαστικό
Το θαυμαστικό ως σημείο στίξης είναι απλό και δεν πολλαπλασιάζεται σε καμμία περίπτωση. Η χρήση του θαυμαστικού στον δημοσιογραφικό λόγο είναι θεμιτή, αλλά δεν πρέπει να οδηγεί σε κατάχρηση.

Χρησιμοποιούμε θαυμαστικό στις επιφωνηματικές λέξεις, φράσεις και προτάσεις, μόνον όταν θέλουμε να υπογραμμίσουμε τον επιφωνηματικό χαρακτήρα της λέξης, της πρότασης ή της έκφρασης. Γράφουμε:
- Ωραίος καιρός! Αλίμονο! Θαυμάσια! Τι νέα κι αυτά!

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όταν θέλουμε να δηλώσουμε θετικόν θαυμασμό ή αρνητική έκπληξη για τα λεγόμενα ή τα γραφόμενα ενός άλλου προσώπου, συνοδεύουμε την οικεία λέξη ή φράση με θαυμαστικό, το οποίο τότε κλείνεται σε παρένθεση.

Σε περίπτωση προφανούς γραμματικού ή συντακτικού λάθους η αρνητική έκπληξη δηλώνεται και με τη λατινική λέξη SIC (=έτσι), η οποία κλείνεται επίσης σε παρένθεση. Γράφουμε:
- Ο κ. Χ διατείνεται ότι υπάρχουν πολλοί (SIC) περισσότεροι τρόποι για την αντιμετώπιση της οικονομικής χρίσης.
- Το επίθετο «ευάριθμος» δεν σημαίνει όπως νομίζουν πολλοί «πολυάριθμος» (!) αλλά ολιγάριθμος.

Ο ίδιος κανόνας ισχύει και για την περάτωση που κάποιος θέλει να δηλώσει θετικό θαυμασμό ή αρνητική έκπληξη για ορισμένη απροσδόκητη πληροφορία που καταχωρίζει στο κείμενο του. Γράφουμε:
- Για να αποδείξει στο ευρύ κοινό ότι έπαψε πλέον να είναι σύμβολο του ελεύθερου σεξ, ο τραγουδιστής παντρεύτηκε και έκανε με την ίδια γυναίκα μέσα σε επτά χρόνια επτά παιδιά (!).

Ερωτηματικό
Το ερωτηματικό χρησιμοποιείται στο τέλος ερωτηματικής φράσης, π.χ.: Θα πάμε για καφέ;

Δε σημειώνεται στην πλάγια ερώτηση, π.χ.: Με ρώτησε γιατί δεν τον περίμενα.

Σε σειρά από ερωτήσεις σημειώνεται το ερωτηματικό μόνο στην τελευταία, όταν οι ερωτήσεις απαιτούν την ίδια απάντηση: Θέλεις να μείνεις μόνος, να υποφέρεις, να καταντήσεις αλκοολικός; Αλλά: Γιατί άργησες; πού ήσουν; τι έκανες; (Παρατήρηση: στην περίπτωση μικρών προτάσεων δεν είναι αναγκαίο το πρώτο γράμμα μετά το ερωτηματικό να είναι κεφαλαίο. Αλλά: Μάνα τι έχεις και βογκάς; Τι κακό σου ‘καμε ο γιος σου; Σε παράκουσε, λόγο σου αντιγύρισε ποτέ;

Μέσα σε παρένθεση (;) δείχνει ειρωνία, αμφιβολία, ή αμφισβήτηση, π.χ.: Περηφανευόταν πως ήταν ο καλύτερος(;) κυνηγός.

Οι διμερείς (ή πολυμερείς) ερωτήσεις παίρνουν ερωτηματικό στο πρώτο μέρος και τελεία στο δεύτερο, που διαζευγνύετε από το πρώτο, π.χ.: Αυτό είναι κουνουπίδι; είναι λάχανο; ή είναι μπρόκολο.

Η λέξη ύστερα από ερωτηματικό γράφεται με κεφαλαίο στην αρχή. Συνεχίζουμε με μικρό γράμμα, όταν η συνέχεια συνδέεται άμεσα με τα προηγούμενα: «Είστε καλά;» ξαναρώτησε και έφυγε, κλείνοντας την πόρτα πίσω του.

Το ερωτηματικό και τα άλλα σημεία της στίξης:
1. Δεν μπαίνει ποτέ κόμμα μετά από ερωτηματικό: – Πάλι πήρες άδεια από τη σημαία; με ρώτησε γελώντας πονηρά.
Παρατήρηση: η ίδια πρόταση μπορεί να γραφεί ισοδύναμα με τη χρήση του κόμματος, αλλά χρησιμοποιώντας εισαγωγικά: «Πάλι πήρες άδεια από τη σημαία;» με ρώτησε γελώντας πονηρά.
2. Το ερωτηματικό σημειώνεται μέσα στην παρένθεση, στα εισαγωγικά, τις διπλές παύλες κτλ., μόνον όταν ολόκληρη η ευθεία ερώτηση είναι παρενθετική: Μας άφησε να σκεφτόμαστε διάφορα (μήπως ήταν κι η πρώτη φορά;), πριν μας εξηγήσει …
3. Όταν υπάρχουν αποσιωπητικά, το ερωτηματικό σημειώνεται πριν από αυτά:
– Είναι λογικό να μη μας λέει τίποτα;…
4. Όταν υπάρχουν εισαγωγικά, το ερωτηματικό μπαίνει μέσα σ’ αυτά, εκτός κι αν δεν ανήκει στο κείμενο που βρίσκεται μέσα σ’ αυτά: «Τι καιρό κάνει σήμερα;» με ρώτησε η Μαρία.
Αλλά: Σε ρώτησε πράγματι «Τι καιρό κάνει σήμερα;»; Η Μαρία με ρώτησε: «Τι καιρό κάνει σήμερα;».

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν πρέπει να συγχέεται το λατινικό ερωτηματικό (?) με το ελληνικό (;) και να χρησιμοποιείται αντ’ αυτού. Π.χ. είναι απαράδεκτο να γράφουμε: Τί κάνεις?
Το λατινικό ερωτηματικό χρησιμοποιείται ως έχει, μόνο σε πρωτότυπο ξενόγλωσσο κείμενο. Π.χ. γράφουμε: How are you?

Αποσιωπητικά
Τα αποσιωπητικά χρησιμοποιούνται για να δηλωθεί οποιαδήποτε παράλειψη λόγου, γραπτού ή προφορικού.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα αποσιωπητικά ως σημείο στίξης περιορίζονται στις τρεις τελείες.

Σε περίπτωση μακρού παραθέματος γραπτού λόγου οι παραλείψεις δηλώνονται με αποσιωπητικά κλεισμένα σε ορθογώνιες αγκύλες [...].

Δεν χρησιμοποιούνται τα αποσιωπητικά στη θέση του θαυμαστικού.

Με τα αποσιωπητικά δηλώνεται επίσης θαυμασμός, ειρωνεία, συγκίνηση, φόβος, δισταγμός, ντροπή, περιφρόνηση, απειλή κτλ., για όσα θα σημειωθούν αμέσων κατόπιν, π.χ.: «Μην ξανάρθεις αδιάβαστος, γιατί…» «Κι έπειτα… έπειτα όλα τέλειωσαν».

Αποσιωπητικά σημειώνουμε, σ’ ορισμένες περιπτώσεις, και μετά από θαυμαστικό ή ερωτηματικό, στις περιπτώσεις αυτές δείχνουν ένα σταμάτημα στην ομιλία, π.χ.: «Και τι δε θα ‘κανα!… Φτάνει να μ’ άφηνες.» «Πώς μας θωρείς ακίνητος;…»

Αποσιωπητικά χρησιμοποιούμε και στην περίπτωση δισταχτικής ομιλίας, χωρίς ν’ αποσιωπούμε τίποτα, προκειμένου να τονιστούν εκείνα που θ’ ακολουθήσουν.

Διαλυτικά
Τα διαλυτικά σημειώνονται πάνω από το «ι» ή το «υ» για να δείξουμε ότι το «ι» ή το «υ» πρέπει να τα προφέρουμε χωριστά από το προηγούμενο φωνήεν (α, ε, ο, υ), π.χ.: Θεϊκός, ευνοϊκός, παρανοϊκός, μυϊκός, ξεϋφαίνω, αϊτός, αϋπνία, οϊμέ κτλ.

Δε σημειώνουμε τα διαλυτικά όταν το προηγούμενο φωνήεν παίρνει τόνο (π.χ., νεράιδα, πλάι κτλ.)· και όταν δεν έχουμε δίψηφο φωνήεν (π.χ., διυλιστήριο, πρωί, Μωυσής κτλ.).

Αστερίσκος
Στο τέλος μιας λέξης δηλώνει παραπομπή σε υποσημείωση κειμένου. Σε φιλολογικά κείμενα στην αρχή μια λέξης δηλώνει ότι η λέξη είναι υποθετική. Κοντά σε μια χρονολογία δηλώνει τη γέννηση ενός προσώπου.

Υποδιαστολή
Σημειώνεται στην αναφορική αντωνυμία «ό,τι» (=καθετί, οτιδήποτε) και στο χρονικό σύνδεσμο ό,τι (= μόλις):
Ό,τι μου πεις θα το κάμω.
Ό,τι ήρθε.

Σ’ ένα δεκαδικό αριθμό χωρίζει το ακέραιο μέρος από το δεκαδικό: (3,14).

Απόστροφος
Σημειώνεται στην έκθλιψη: απ’ αυτά,
στην αφαίρεση: μου ‘πε,
στην αποκοπή: φέρ’ το.

Παράγραφος (§)
Στον γραπτό λόγο η πληροφοριακή και λογική συνοχή αφενός, η συλλογιστική αφετέρου πορεία ενός κειμένου αποτυπώνονται με παραγράφους. Μολονότι δεν υπάρχουν αυστηροί και απαράβατοι κανόνες για την έκταση της παραγράφου (σε συνοπτικότερα λ.χ. κείμενα δικαιολογούνται μικρότερης έκτασης παράγραφοι, ενώ σε συνθετότερα -επιστημονικά μελετήματα, αναλυτικά δοκίμια κ.τ.λ.- εκτενέστερες) πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ορισμένες υποδείξεις συστατικού ή απαγορευτικού χαρακτήρα. Σ’ αυτόν τον σκοπό αποβλέπουν οι επόμενοι κανόνες:
1. Εφόσον δεν πρόκειται για διαλογικό κείμενο, απαγορεύεται να συμπίπτει η παράγραφος με τα όρια μιας μόνον πρότασης ή και απλής περιόδου. Αντιθέτως η σύνθετη περίοδος ορίζεται με παράγραφο, όταν ολοκληρώνει ένα μεριδιακό νόημα του κειμένου.

2. Σε συνοπτικότερα, δημοσιογραφικά κείμενα, πρέπει να αποφεύγονται αδικαιολόγητα μακροσκελείς παράγραφοι, που καταλαμβάνουν κάποτε ολόκληρη στήλη ή και σελίδα.

3.Ο αριθμός και η έκταση των παραγράφων ενός κειμένου θα πρέπει να αντιστοιχούν κατά κάποιον τρόπο στον προσχεδιασμό του, όπως τον συλλαμβάνει και τον αποτυπώνει σε πρόχειρο μνημόνιο ο συντάκτης του.

4. Θα πρέπει να αποφεύγεται σε ένα κείμενο η ασύνδετη παράταξη παραγράφων, με τις οποίες συστήνονται διαδοχικά νοήματα, συνδεόμενα μεταξύ τους με προφανή λογική σχέση: αντιθετική, αιτιολογική, συμπερασματική κ.τ.λ. Ο σύνδεσμος, που δηλώνει κάθε φορά τη λογική σχέση, προωθείται στην αρχή της παραγράφου, για να προϊδεάζει τον αναγνώστη ως προς τη νοηματική εξέλιξη ενός κειμένου.

5. Η ορθή ταξινόμηση ενός κειμένου σε παραγράφους εξασφαλίζει συγχρόνως οπτική ενάργεια αλλά και ρυθμική άνεση: ο αναγνώστης μπορεί αμέσως, βάσει της οπτικής εικόνας, να συλλάβει τη σύνταξη του κειμένου, ενώ συγχρόνως υποβοηθείται και στην ανάγνωση του, καθώς οι παράγραφοι ορίζουν τον ρυθμό του κειμένου, δηλώνοντας την αυξομείωση του αλλά και τις ενδιάμεσες ανάπαυλες του.

Συν, πλην (±)
Όταν βρίσκεται κοντά σε μια χρονολογία, σημαίνει το περίπου, τη μη βεβαιότητα σε σχέση με τη χρονολογία.

Ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο
1. Η γενική ενικού και πληθυντικού αριθμού των ουδέτερων ουσιαστικών κατεβάζει τον τόνο στην παραλήγουσα, όταν πρόκειται για λέξεις της αρχαίας ή της καθαρεύουσας (απλές ή σύνθετες), οι οποίες πέρασαν στη δημοτική χωρίς άλλη αλλοίωση εκτός από την αποβολή του τελικού ν. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται και τα περισσότερα τοπωνύμια σε -ο και -α, αδιάφορο ποια είναι η προέλευση τους. Λέμε και γράφουμε: το πανεπιστήμιο, του πανεπιστημίου· το άλογο, του αλόγου, των αλόγων· το άτομο, του ατόμου, των ατόμων· τα έξοδα, των εξόδων· το θέατρο, του θεάτρου, των θεάτρων· το ημερομίσθιο, του ημερομισθίου, των ημερομισθίων· το τοπωνύμιο, του τοπωνυμίου, των τοπωνυμίων· το Μέτσοβο, του Μετσόβου· τα Καλάβρυτα, των Καλαβρύτων· τα Μέγαρα, των Μεγάρων.

2. Αμετακίνητος παραμένει ο τόνος στην προπαραλήγουσα των ουδετέρων σε -ο, όταν πρόκειται για γνησίως δημοτικές λέξεις είτε στη μορφή είτε στην παραγωγή είτε στη σημασιολογική τους χρήση. Λέμε και γράφουμε: το μάγουλο, του μάγουλου· το πούπουλο, του πούπουλου, των πούπουλων· το φλάουτο, του φλάουτου, των φλάουτων· το ψίχουλο, του ψίχουλου, των ψίχουλων· το βασιλόπουλο, του βασιλόπουλου, των βασιλόπουλων.

Στην κατηγορία αυτή υπάγονται και σύνθετα προπαροξύτονα ουδέτερα σε -ο με καθαρώς δημοτική υφή. Λέμε και γράφουμε: το αγριοβότανο, του αγριοβότανου, των αγριοβότανων· το τριαντάφυλλο, του τριαντάφυλλου, των τριαντάφυλλων· το τρίστρατο, του τρίστρατου, των τρίστρατων· το χρυσόψαρο, του χρυσόψαρου, των χρυσόψαρων.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Ορισμένα προπαροξύτονα ουδέτερα άλλοτε και αλλού κρατούν τον τόνο τους στην προπαραλήγουσα, άλλοτε και αλλού τον κατεβάζουν στην παραλήγουσα. Ο τονισμός στην παραλήγουσα είναι κανονικός σε περιπτώσεις περιφράσεων. Λέμε και γράφουμε: το αμύγδαλο, του αμύγδαλου, αλλά: γλυκά αμυγδάλου· το βούτυρο, του βουτύρου, αλλά: βουτήματα βουτύρου· το παράπονο, του παράπονου, αλλά: αίτηση παραπόνων.

Μονοσύλλαβες λέξεις
Οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν παίρνουν τονικό σημάδι. Θεωρούνται μονοσύλλαβοι και μένουν άτονοι οι συνιζημένοι τύποι, π.χ., μια, για, γεια, πια, ποιος, ποια, ποιο, νιος κτλ. Προσοχή στη διαφορά: δυο – δύο, μια – μία, το βιος – ο βίος κτλ.

Οι μονοσύλλαβες προστακτικές, ακόμα κι όταν ακολουθούνται από δύο εγκλιτικά, δεν παίρνουν τονικό σημάδι, π.χ., πες μου το, φα του τα, δες του τα κτλ.

Εξαιρούνται και παίρνουν τονικό σημάδι:
Ο διαζευκτικό σύνδεσμος «ή», π.χ.: Ή η μητέρα ή ο πατέρας.
Τα ερωτηματικά «πού» και «πώς», είτε βρίσκονται σε ευθεία ερώτηση είτε σε πλάγια, π.χ.: Πού πήγες; (ευθεία). Δεν μας είπες πού πήγες (πλάγια).

Τα «πού» και «πώς» παίρνουν τονικό σημάδι και στις ακόλουθες περιπτώσεις: Πού να σου τα λέω. Από πού κι ως πού. Πού και πού. Αραιά και πού.

Το «που» (όταν είναι επίρρημα, αντωνυμία ή σύνδεσμος) και το «πως» (όταν είναι σύνδεσμος) δεν παίρνουν τονικό σημάδι, π.χ.: Αυτό που σου είπα. Μας είπε πως τον λένε Απόστολο.

Οι αδύνατοι τύποι των προσωπικών αντωνυμιών (μου, σου, του, της, τον, την, το, μας, σας, τους, τα), όταν στην ανάγνωση υπάρχει περίπτωση να θεωρηθούν εγκλιτικές, π.χ., ο πατέρας μού είπε (=ο πατέρας είπε σε μένα), αλλά, ο πατέρας μου είπε (=ο δικός μου πατέρας είπε).

Οι μονοσύλλαβες λέξεις, όταν προφέρονται μαζί με τους ρηματικούς τύπους μπω, βγω, βρω, ‘ρθω, σ’ όλα τα πρόσωπα και τους αριθμούς, δέχονται τον τόνο τους, π.χ., θά μπω (προφέρεται δυνατότερα το θά), ενώ θα μπω (προφέρεται δυνατότερα το μπω), θά μπεις – θα μπεις κτλ.

Τέλος, τόνος μπαίνει στο ερωτηματικό «τί» για να διακρίνεται αιτιολογικό «τι» (αν και το τελευταίο χρησιμοποιείται σχετικά σπάνια). Π.χ.: Τί θέλεις;

Τονισμός επιθέτων
Στα τρισύλλαβα επίθετα σε -ος-η-ο ο τόνος στην προπαραλήγουσα μένει αμετακίνητος και στις άλλες πτώσεις του ενικού και του πληθυντικού αριθμού. Λέμε και γράφουμε: ο φρόνιμος άνθρωπος, του φρόνιμου ανθρώπου, των φρόνιμων ανθρώπων, τους φρόνιμους ανθρώπους· ο επιτήδειος επιχειρηματίας, του επιτήδειου επιχειρηματία, των επιτήδειων επιχειρηματιών, τους επιτήδειους επιχειρηματίες· το κυκλώπειο τείχος, του κυκλώπειου τείχους, τα κυκλώπεια τείχη, των κυκλώπειων τειχών.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Προπαροξύτονα επίθετα σε -ος-η-ο, όταν χρησιμοποιούνται ως ουσιαστικά, κατεβάζουν στη γενική του ενικού και του πληθυντικού αριθμού τον τόνο στην παραλήγουσα. Το ίδιο ισχύει και στην αιτιατική του πληθυντικού. Λέμε και γράφουμε: το κρεβάτι του άρρωστου παιδιού, αλλά: η κατάσταση του αρρώστου παραμένει αμετάβλητη· έκανε επισκέψεις στους αρρώστους της δικής του πτέρυγας· τους ανάπηρους στρατιώτες, αλλά: οδός Αναπήρων· τα ήθη των βάρβαρων λαών, αλλά: οι επιδρομές των βαρβάρων· απέκρουσε τους βαρβάρους.

Τονισμός θηλυκών ουσιαστικών
Τα προπαροξύτονα αφηρημένα θηλυκά ουσιαστικά σε -εια, καθώς και τα τοπωνύμια θηλυκά σε -α, διατηρούν στη γενική κατά κανόνα τον τόνο τους στην προπαραλήγουσα. Λέμε και γράφουμε: η ειλικρίνεια, της ειλικρίνειας· η ευλάβεια, της ευλάβειας· η περιφέρεια, της περιφέρειας· η Νίκαια, της Νίκαιας· η Αστυπάλαια, της Αστυπάλαιας· η Ποτίδαια, της Ποτίδαιας.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όταν τα θηλυκά αυτά ουσιαστικά ή και τοπωνύμια απαντούν σε λόγιες περιφράσεις, κατεβάζουν τον τόνο τους στην παραλήγουσα. Λέμε και γράφουμε: η ακρίβεια, της ακρίβειας, αλλά: μέτρηση ακριβείας· η ευλάβεια, της ευλάβειας, αλλά: «Ανθή Ευλάβειας»· η Χαιρώνεια, της Χαιρώνειας, αλλά: ο Λέων της Χαιρώνειας.

Τονισμός βαφτιστικών
Τα βαφτιστικά ονόματα τονίζονται όπου το θέλει η δόκιμη χρήση τους. Λέμε και γράφουμε: του Άγγελου Σικελιανού, αλλά: του Αγγέλου Βλάχου· του Γεράσιμου Σπαταλά, αλλά: του αγίου Γερασίμου· του Χριστόφορου Νέζερ, αλλά: του Χριστοφόρου Κολόμβου.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε κοινότοπες καθιερωμένες περιφράσεις πολλές φορές επιβάλλεται ο τονισμός της γενικής στην παραλήγουσα, ακόμη και σε βαφτιστικά, τα οποία άλλως πως κρατούν τον τόνο τους στην προπαραλήγουσα. Λέμε και γράφουμε: ο Ξενόπουλος, του Ξενόπουλου, αλλά: τα μυθιστορήματα του Γρηγορίου Ξενοπούλου· ο Πάγκαλος, του Πάγκαλου, αλλά: η δικτατορία του Παγκάλου.

Έγκλιση τόνου
Το εγκλιτικό «τους» τρέπεται σε «των», όταν ακολουθεί λέξη που λήγει σε -ους. Η τροπή αυτή επιβάλλεται για λόγους ευφωνίας (για να μην έχουμε αλλεπάλληλες συλλαβές σε -ους). Λέμε και γράφουμε: τα ποιήματα τους, τις επιχειρήσεις τους, αλλά: τους οπαδούς των, τους εχθρούς των.

Ο δόκιμος εγκλιτικός τύπος της αντωνυμίας «αυτές» δεν είναι, όπως συχνά λέγεται και γράφεται «τις», αλλά «τες». Λέμε και γράφουμε: χτυπώντας τες τις πόρτες, δεν πήρε καμμιάν απάντηση· αγαπώντας τες τόσο πολύ τις κόρες του, δεν βρήκε δυστυχώς προκοπή.

Γράφονται με μια λέξη
Τα αριθμητικά από το δεκατρία ως το δεκαεννέα – αλλά: είκοσι ένα, είκοσι δύο κτλ.

Οι αντωνυμίες καθένας, καθεμιά, καθένα, καθετί, κατιτί, οποιοσδήποτε, οσοδήποτε, οτιδήποτε (χωρίς υποδιαστολή) και το ουσιαστικό τα καθέκαστα.

Τα καθιερωμένα: αφού, απέξω, δηλαδή, ειδεμή, ενόσω, εφόσον, ενώ, κιόλας, μολαταύτα, μολονότι, μολονόπου, ολοένα, ολωσδιόλου, οπωσδήποτε, σάμπως, ώσπου, ωστόσο, ωσότου.

Τα άκλιτα: απαρχής, απεναντίας, απευθείας, αφότου, διαμιάς, ειδάλλως(ιώς), ενόψει, εξαιτίας, εξάλλου, εξαρχής, εξίσου, επικεφαλής, εντάξει, επιτέλους, επιτούτο (ή επιτούτου), εντούτοις, καθαυτό, καθεξής, καλημέρα, καλησπέρα, καληνύχτα, καληώρα, καταγής, κατεξοχήν, κατευθείαν, μεμιάς, μόλο (-που), μολοντούτο, μονομιάς, προπάντων, προπαντός, υπόψη.

Τα εμπρόθετα: αφενός και αφετέρου (όπου η χρήση τους είναι αναντικατάστατη). Γράφονται ως μία λέξη τα παρακάτω, παραπάνω, εκτός εάν με τον ιδιαίτερο προφορικό τονισμό τους χωρίζονται σε δύο λέξεις: πάρα κάτω, πάρα πάνω.

Γράφονται με μία λέξη ορισμένες τοπωνυμίες που έγιναν λέξεις σύνθετες: Αϊλιάς, Περαχώρα καθώς και ρηματικές φράσεις, όπου χάθηκε η αίσθηση πως αποτελούνται από χωριστές λέξεις: δώστου (αυτός δώστου και τα ίδια).

Γράφονται με δύο λέξεις
Το επίρρημα τέλος πάντων γράφεται πάντοτε με δύο λέξεις, όπως τονίζεται και στον προφορικό λόγο.

Δεν συντρέχει λόγος να γράφονται μονολεκτικά εμπρόθετες εκφράσεις, μόνο και μόνο για να αποφεύγεται η χρήση λόγιας πρόθεσης ή η πτώση της δοτικής· στην τελευταία περίπτωση παραλείπουμε απλώς την υπογεγραμμένη, όπου υπήρχε. Γράφουμε: κατά βάθος, κατά λάθος, κατά τύχη, κατά κανόνα, κατά μέρος, εν μέρει, εν γένει, εν σχέσει, εν ενεργεία, εν ανάγκη, εν τω μεταξύ, παρά πόδας και όχι: καταβάθος, καταλάθος, κατατύχη, ενενεργεία, παραπόδας, ενμέρει, ενγνώσει κτλ.

Έκθλιψη – Αφαίρεση
Στον γραπτό λόγο αποφεύγουμε κατά κανόνα τόσο την έκθλιψη (έκπτωση τελικού φωνήεντος προ αρκτικού φωνήεντος της επόμενης λέξης) όσο και την αφαίρεση (έκπτωση αρκτικού φωνήεντος μιας λέξης ύστερα από τελικό φωνήεν της προηγούμενης λέξης). Γράφουμε:
«Από όλα» και όχι «απ’ όλα».
«Μπροστά σε άρθρο» και όχι «μπροστά σ’ άρθρο».
«Τα είχα χαμένα» και όχι «τα ‘χα χαμένα».
«Του το είπα» και όχι «του το ‘πα».

Ο κανόνας δεν ισχύει όταν μεταγράφουμε παραθέματα γραπτού και προφορικού λόγου (και θέλουμε να διατηρήσουμε το φωνητικό του ύφος).

Στην περίπτωση της αιτιατικής των προσωπικών αντωνυμιών εγώ, εσύ, αυτός δικαιολογείται η έκθλιψη του-ε-της πρόθεσης σε. Γράφουμε:
«Σ’ εμένα» και όχι αναγκαστικώς «σε εμένα».
«Σ’ εσένα» και όχι αναγκαστικώς «σε εσένα».
«Σ’ αυτόν» και όχι αναγκαστικώς «σε αυτόν».

Το τελικό «ν»
Διατηρείται το τελικό ν ανεξαιρέτως στην αιτιατική του αρσενικού άρθρου και στην αιτιατική της αρσενικής προσωπικής αντωνυμίας. Γράφουμε:
Τον στρατό, τον πεζοναύτη, τον Θανάση, τον βήχα, τον βούτηξε.

Διατηρείται το τελικό ν ανεξαιρέτως στην άρνηση δεν (για να διακρίνεται και από τον σύνδεσμο δε, όπου αυτός κατ’, εξαίρεση χρησιμοποιείται).

Διατηρείται το τελικό ν στην αιτιατική του θηλυκού άρθρου και στην αντίστοιχη προσωπική αντωνυμία, όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή με ένα από τα επόμενα σύμφωνα και συμφωνικά συμπλέγματα:
κ, π, τ,
μπ, ντ, γκ,
τζ, τσ
ξ, ψ.

Λέμε και γράφουμε:
Την καρδιά, την περίπτωση, την ταχύτητα, την μπέρδεψε, την ντουζίνα, την γκρίνια, την τζαμαρία, την τσέπη, την ξηρασία, την ψυχαγωγία.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις το τελικό ν του θηλυκού άρθρου και της θηλυκής αντωνυμίας παραλείπεται. Λέμε και γράφουμε:
Τη γιαγιά, τη δύναμη, τη λύπηση, τη μάλωσε, τη ροή, τη σέβεται, τη φωτιά, τη ζήτησε.

Συγκοπή λέξεων και βραχυγραφίες
1. Στον δόκιμο γραπτό λόγο αποφεύγεται η συγκοπή λέξεων. Γράφουμε:
Θεσσαλονίκη, δεσποινίς, λογαριασμός, κεφάλαιο, δηλαδή, Φεβρουάριος, Παλαιά Διαθήκη, βορειοανατολικός άνεμος και όχι: Θεσσ/νίκη, δ/νις, λ/σμος, κεφ., δηλ., Φεβρ. Π.
Δ., Β.Α.

2. Από τις καθιερωμένες βραχυγραφίες χρησιμοποιούμε μέσα στο κείμενο μόνο τις: κτλ. (και τα λοιπά), π.χ. ή λ.χ. (παραδείγματος χάρη ή λόγου χάρη), π.Χ., μ.Χ. (προ Χριστού, μετά Χριστόν), π.μ., μ.μ. (προ μεσημβρίας, μετά μεσημβρία -όχι: μετά μεσημβρίας).

Όλες τις άλλες καθιερωμένες βραχυγραφίες τις χρησιμοποιούμε μόνον ως στοιχεία παραπομπών, όχι μέσα σε συνεχές κείμενο. Γράφουμε:
«Τα χειρόγραφα του Αγίου Όρους» και όχι «τα χγ. του Αγίου Όρους».
«Το εμβαδόν του τριγώνου» και όχι «το εμβ. του τριγώνου».
«Ο Σεφέρης ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ» και όχι «επίτιμος δρ.».

ΠΡΟΣΟΧΗ: Στις παραπομπές οι καθιερωμένες βραχυγραφίες γράφονται ως εξής: βλ.=βλέπε, πρβ.=παράβαλε, σ.=σελίδα, στ.=στίχος, σημ.=σημείωση, κεφ.=κεφάλαιο, τομ.=τόμος, ο.π.=όπου παραπάνω ή όπου παραπέμψαμε, κ.ε.=και εξής, χγ.=χειρόγραφο.

3. Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούμε μέσα στο κείμενο τακτικό αριθμητικό με αραβικό αριθμό, προσθέτουμε ή τη συλλαβή -ος-η-ο ή μία τελεία. Γράφουμε:
Εικοστός αιώνας, εν ανάγκη μόνον: 20ός αιώνας ή 20. αιώνας. Όταν μία χρονολογία θεωρείται αβέβαιη, προτάσσουμε στον αραβικό αριθμό ερωτηματικό: ;470 π.Χ.

4. Στην περίπτωση που θέλουμε να δηλώσουμε το περίπου μιας χρονολογίας, προτάσσουμε στον αραβικό αριθμό το μεικτό αριθμητικό σημείο ±: ± 470 π.Χ. (περίπου το 470 π.Χ.) ή, με λατινική ορολογία, CIRCA 470 π.Χ.

Ακεραιότητα των λέξεων
1. Όταν έχουμε διπλομορφία ή πολυμορφία μιας λέξης, προτιμούμε τον λιγότερο αλλαγμένο, δόκιμο νεοελληνικό τύπο της. Στον επιστημονικό και δημοσιογραφικό λόγο λέμε και γράφουμε:
Ακόμη -όχι: ακόμα,
μέσα -όχι: μες,
εμπρός -όχι: μπρος,
έξαφνα ή ξαφνικά -όχι: άξαφνα ή ξάφνου,
τουλάχιστον -όχι: τουλάχιστο,
πιθανόν (επίρρημα) -όχι: πιθανό,
μόνο ή μόνον -όχι: μονάχα,
εβδομάδα -όχι: βδομάδα,
ξυράφι -όχι: ξουράφι,
βαλανιδιά -όχι: βελανιδιά,
βελόνη -όχι: βελόνα,
μάγειρας ή μάγειρος -όχι: μάγερας,
δεσποινίς -όχι: δεσποινίδα,
ανεμώνη -όχι: ανεμώνα,
κορυφή -όχι: κορφή,
βοή -όχι: βουή,
υψηλός και ψηλός -όχι: αψηλός,
καρδιακός και εγκάρδιος -όχι: γκαρδιακός,
γεμάτος -όχι: γιομάτος,
ακέραιος -όχι: ακέριος,
εξομολογώ -όχι: ξομολογώ,
αποστέλλω -όχι: ξαποστέλνω,
απαθανατίζω -όχι: αποθανατίζω,
διασαφώ (και διασάφηση) -όχι: διασαφηνίζω (και διασαφήνιση).

Οι προηγούμενοι κανόνες δεν ισχύουν κατ’ ανάγκη στη λογοτεχνική γλώσσα, η οποία συχνά δείχνει προτίμηση σε συγκεκομμένους ή ιδιωματικούς τύπους.

2. Οι προηγούμενοι κανόνες δεν ισχύουν και σε στερεότυπα λεκτικά σχήματα (παροιμίες, γνωμικά και τα όμοια), τα οποία λέγονται και γράφονται με την καθιερωμένη τους μορφή:
Πίσω μπρος -όχι: πίσω εμπρός,
γκαρδιακός φίλος -όχι: εγκάρδιος φίλος,
ξαποστέλνω (διώχνω) κάποιον -όχι: αποστέλλω κάποιον,
ξαστοχώ (ξεχνώ) -όχι: αστοχώ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όταν φιλοξενούμε στον γραπτό λόγο παραθέματα από κείμενα της αρχαίας, της καθαρεύουσας και της δημοτικής, διατηρούμε τη μορφή των λέξεων ως έχει.

Ως, σαν, για
Τα μόρια ως, σαν, για, αν και συγγενικά, έχουν διαφορετική χρήση. Το μόριο «ως» δηλώνει ιδιότητα ή αιτιολογική σχέση. Λέμε και γράφουμε:
Απέτυχε ως δήμαρχος (δήλωση ιδιότητας)· ως άρρωστος πρέπει να κάνει δίαιτα (δήλωση αιτιολογικής σχέσης).

ΠΡΟΣΟΧΗ: Το ουσιαστικό, το οποίο εισάγεται με το ως και επέχει θέση κατηγορουμένου, παρακολουθεί την πτώση του προηγουμένου ουσιαστικού στο οποίο αναφέρεται.
Γράφουμε και λέμε:
Οι πρωτοβουλίες του κυρίου Σουφλιά, ως υπουργού Παιδείας, (όχι: ως υπουργός Παιδείας) υπήρξαν εύστοχες.

Όταν δεν πρόκειται για ιδιότητα, με περιοριστική σημασία, αλλά για κατάσταση, το ως περιττεύει. Λέμε και γράφουμε:
Η Ελλάς ανακηρύχτηκε κράτος ανεξάρτητο (να είναι κράτος ανεξάρτητο) -αλλά: η· Ελλάς ως κράτος ανεξάρτητο είναι μέλος του Ο.Η.Ε. (με την ιδιότητα του ανεξάρτητου κράτους).

Περιττεύει επίσης το «ως» με τη σημασία του «για»:
Σκοπό της ζωής του είχε να υπηρετήσει την επιστήμη -όχι: ως σκοπό της ζωής του.

Το μόριο «σαν» δηλώνει παρομοίωση ή εξομοίωση. Λέμε και γράφουμε:
Τρέχει σαν τρελός (όπως ένας τρελός)· είναι φιλότιμος σαν τον Γιάννη (όσο και ο Γιάννης).

Το ομοιωματικό «σαν», όταν συνοδεύει αντωνυμία ή ουσιαστικό με άρθρο συντάσσεται με αιτιατική. Λέμε και γράφουμε:
Είναι σαν εσένα· μαύρος σαν τον κόρακα -αλλά: μαύρος σαν κόρακας.

Το μόριο «για» δηλώνει: αμφίβολη ιδιότητα -περνά για άνθρωπος· σκοπό -τον είχε για σωματοφύλακα· καταλληλότητα -αυτός κάνει για δάσκαλος.

Η ορθότερη σύνταξη της καταχρηστικής πρόθεσης «μέχρι» είναι με γενική πτώση, όχι με αιτιατική. Λέμε και γράφουμε:
Μέχρι της επομένης ημέρας -όχι: μέχρι την επόμενη ημέρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η σύνταξη του «μέχρι» με γενική είναι απαράβατη σε καθιερωμένες λόγιες εκφράσεις. Γράφουμε:
Μέχρι τέλους -όχι: μέχρι το τέλος· μέχρι τελικής πτώσεως -όχι: μέχρι την τελική πτώση.

Ώς (εώς)
Το «ώς» τονίζεται, όταν επέχει θέση πρόθεσης και συντάσσεται με αιτιατική. Δεν τονίζεται, όταν είναι αναφορικό ή παρομοιαστικό μόριο. Γράφουμε:
Θα σε περιμένω ώς τις πέντε· η αναστολή των εχθροπραξιών θα κρατήσει ώς την επόμενη εβδομάδα -αλλά: ως άνθρωπος οφείλω να υπερασπιστώ την τιμή μου.

Υπέρ – Κατά
Οι λέξεις «υπέρ» και «κατά» χρησιμοποιούνται στον δόκιμο νεοελληνικό λόγο και ως επιρρήματα και ως προθέσεις (οπότε συντάσσονται με γενική). Λέμε και γράφουμε:
Είστε υπέρ ή κατά· εψήφισε υπέρ· εδήλωσε κατά.

Ως προθέσεις οι λέξεις «υπέρ» και «κατά» διατηρούν τη λόγια χρήση τους και συμπαρασύρουν σε λόγια μορφή και τη γενική του ουσιαστικού με την οποία συνάπτονται. Λέμε και γράφουμε:
Η στρατιωτική αυτή τακτική αποδείχτηκε υπέρ των αντιπάλων· οι χερσαίες δυνάμεις προχώρησαν κατά των εχθρικών θέσεων· υπέρ πίστεως και πατρίδος· υπέρ βωμών και εστιών· κατά παντός υπευθύνου· εξαπέλυσε μύδρους κατά της κυβερνήσεως.

Εναντίον – Έναντι – Ενάντια
Στον δόκιμο νεοελληνικό λόγο οι λέξεις «εναντίον» (κατά) και «έναντι» (απέναντι) χρησιμοποιούνται ως προθέσεις και συντάσσονται με γενική. Λέμε και γράφουμε:
Εναντίον μου, εναντίον των αντιπάλων, εναντίον της κυβερνητικής πολιτικής· έναντι της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης η κυβέρνηση έπρεπε να πάρει τα κατάλληλα μέτρα· έναντι των υφισταμένων όρων της εξωτερικής μας πολιτικής με την Τουρκία, επιβάλλεται ιδιαίτερη προσοχή.

Η λέξη «ενάντια» κανονικώς χρησιμοποιείται μόνον ως επίρρημα και σημαίνει αντιθέτως. Λέμε και γράφουμε:
Μου μίλησε ενάντια· ψήφισε ενάντια.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν συντρέχει λόγος να αντικαθίσταται το εναντίον (με τη σημασία του κατά) από το ενάντια. Λέμε και γράφουμε:
Εναντίον της οικονομικής λιτότητας -όχι: ενάντια στην οικονομική λιτότητα.

Προτού
Το μόριο «προτού» συντάσσεται με υποτακτική αορίστου, δίχως την παρεμβολή του «να». Λέμε και γράφουμε:
Προτού μιλήσεις, να σκεφτείς καλά -όχι: προτού να μιλήσεις.

Λιγότερο δόκιμη κρίνεται η αντικατάσταση του προτού + ρήμα από το πριν να + ρήμα. Λέμε και γράφουμε:
Έλα να με δεις προτού φύγεις -αντί: έλα να με δεις πριν να φύγεις

Πριν
Η πρόθεση «πριν» συντάσσεται στον νεοελληνικό λόγο με από και αιτιατική, όχι με απλή αιτιατική. Λέμε και γράφουμε:
Γύρισε πριν από ένα μήνα -όχι: πριν ένα μήνα.

Το επίρρημα «πριν» (πρωτύτερα) ακολουθεί την επιρρηματική έκφραση στην οποία αναφέρεται. Λέμε και γράφουμε:
Πέντε μήνες πριν, μου υποσχέθηκε πως θα γυρίσει.

Ο σύνδεσμος «πριν» (προτού) συντάσσεται με απλό ρήμα, όταν δηλώνει γεγονός που έγινε στο παρελθόν ή θα γίνει οπωσδήποτε στο μέλλον. Λέμε και γράφουμε:
Πριν φύγει, έκλαψε· πριν καλοκαιριάσει, θα έχω ειδήσεις του.

Αρχαίες προθέσεις
Όλες οι αρχαίες προθέσεις (εξαιρούνται κάποιες καταχρηστικές: άχρι, ένεκα κτλ.) είναι οικείες και στον νεοελληνικό λόγο, καθώς απαντούν σε αναρίθμητες σύνθετες λέξεις κοινής χρήσης.
Εισβάλλω, έννοια, εξασφαλίζω, εκπομπή, προτείνω, προσβολή, ανατρέφω, διαταγή, καταδικάζω, μετακίνηση, παρατάσσω, αντίπαλος, αμφιρρέπω, επιστήμη, περιέχω, αποβάθρα, υποτιμώ, υπέροχος.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η πρόθεση εξ δεν παίρνει έκθλιψη, προφανώς επειδή δεν έχει εκπέσει κανένα τελικό φωνήεν.

Οι κυριότερες αρχαίες προθέσεις επιβίωσαν στον νεοελληνικό λόγο αναλλοίωτες και στη σύνταξη τους με πλάγια πτώση. Αυτού του τύπου τα εμπρόθετα είτε έχουν αφομοιωθεί από τον νεοελληνικό λόγο είτε πέρασαν (στην καθημερινή ομιλία, στην ειδική ορολογία της δημόσιας ζωής και στην επιστημονική έκφραση) με τη μορφή απολιθωμένων λεκτικών σχημάτων. Λέμε και γράφουμε:
Προς θεού, μετά χαράς -αλλά και: ανά ώρα, διά βοής, υπό παρακολούθηση, υπό επιτήρηση, περί Ποιητικής, διά της τεθλασμένης, υπό την έννοια κτλ.

Αρχαιόμορφα εμπρόθετα αποδεικνύονται πολλές φορές αναντικατάστατα στον ελληνικό λόγο, όταν εξασφαλίζουν την απαιτούμενη οικονομία και την τυπική διατύπωση· την ειρωνεία, την αδρότητα, την κομψότητα της έκφρασης- τη διάκριση προφορικού και γραπτού λόγου. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η χρήση των αρχαιόμορφων εμπρόθετων είναι θεμιτή, στον βαθμό που δεν αλλοιώνει την υφή του νεοελληνικού λόγου. Λέμε και γράφουμε:
Του ευχήθηκα εις ανώτερα και έφυγα· εν ονόματι του νόμου σε συλλαμβάνω· προ μηνός έγινε στον Ειρηνικό νέα πυρηνική δοκιμή· πέθανε ταξιδεύοντας προς Θεσσαλονίκη· ένα συν ένα κάνουν δύο· έγινε γνωστός ανά την υφήλιο· η επίθεση κατά των Τούρκων· κατά κανόνα δεν αντιδρά στις προκλήσεις· παρά τους όρους της συνθήκης οι Αμφιπολίτες θέλησαν να κρατήσουν την αυτονομία τους· αντ’ αυτού επέτυχε να καταδικαστεί ερήμην· επί Καποδίστρια καταργήθηκε η αυτοδιοίκηση· η πραγματεία περί εξουσίας διαβάστηκε πολύ το 5230 από κτίσεως κόσμου· ζούσε υπό παρακολούθηση· υπήρξε υπέρ το δέον σοβαρό.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Στα εμπρόθετα αυτής της κατηγορίας το ουσιαστικό που παρακολουθεί την πρόθεση προσαρμόζεται κατά κανόνα στο νεοελληνικό κλιτικό και τονικό σύστημα. Λέμε και γράφουμε:
Κατά την παράδοση της πόλης· παρά φύση· υπό έλεγχο· υπό συζήτηση· ανά τους αιώνες· κατά τύχη· κατ’ εξαίρεση· κατ’ αντιμωλία· παρά πάσα προσδοκία.

Το ουσιαστικό διατηρεί την αρχαία κλίση του και τον τόνο του αμετάθετο, μόνον όπου η εμπρόθετη έκφραση λογίζεται ως άκλιτο μονολεκτικό ή περιφραστικό επίρρημα. Λέμε και γράφουμε:
Εντούτοις, κατευθείαν, κατεξοχήν, εις υγείαν, παρά πόδας, υπ’ αριθμόν, διά θαλάσσης, εξ αποστάσεως, υπό τας διαταγάς του, διά πυρός και σιδήρου, δι’ ανατάσεως χειρών, εξ όλης
καρδίας.

Παραδείγματα με αρχαιόμορφα εμπρόθετα, κοινόχρηστα ή απολιθωμένα:
Εις: εις πολλά έτη, εις βάρος μου, εις επήκοον, εις το διηνεκές, εις τον τύπον των ήλων.
Εν: εν μέρει, εν όλω, εν σχέσει, εν γένει, ενόψει, εν συνεχεία, εν είδει, εν πάση περιπτώσει, εν αποστρατεία, εν στάσει, εν εναντία περιπτώσει, εν πρώτοις, εν αντιθέσει, ο εν λόγω.
Εξ (εκ): εξάλλου, εξαρχής, εξίσου, εξάπαντος, εξανάγκης, εκ του προχείρου, εκ του φυσικού, εκ Θεού, εξ αίματος, εξ ουρανού, εξ αδιαιρέτου, εκ περιτροπής, εκ περισσού, εκ των προτέρων, εκ των υστέρων, εκ πρώτης όψεως.
Προ: προπάντων, προπαντός, προ ολίγου, προ μηνός, προ εβδομάδος, προ έτους, προ του κινδύνου, προ καιρού, προ του φαγητού.
Προς: προσώρας, προς νερού του, προς το βουνό, προς τα ξημερώματα, προς το άγνωστο, προς τα ύψη, προς τα μέσα, προς τα έξω, προς Λάρισα, αναλόγως προς την ηλικία του, ίσος προς ίσο, ένας προς ένα, ως προς αυτό, προς όφελος του, προς βλάβη του, προς το συμφέρον του, προς το παρόν, η αγάπη προς την πατρίδα, ο σεβασμός προς τους ηλικιωμένους, προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Συν: δέκα συν δέκα, συνδυό-συντρείς, αυτός έχει τα συν και τα πλην του, συν Αθηνά και χείρα κίνει.
Ανά: ανά τον κόσμο, ανά τους αιώνες, ανά πάσα στιγμή.
Διά: διά βίου, διαμέσου, διαμιάς, διά δέκα, διά ξηράς, διά θαλάσσης.
Κατά: καταγής, κατά μέρος, καταπού, καταπώς, κατά το ποτάμι, κατά τον Νότο, κατά τα χαράματα, κατά λάθος, κατά τύχη, κατά τάξεις, κατά στίχο, κατ’ αντιπαράσταση, κατά πρόσωπο, κατά τα έργα τους.
Μετά: μετά βίας, μετά φόβου, μετά μουσικής, μετά φανών και λαμπάδων.
Παρά: παρά λίγο, παρά τρίχα, παρά τέταρτο, παρ’ όλα αυτά, παρά ταύτα, παρά τον κανόνα.
Αντί: άλλα αντικείμενο· άλλων, αντί της καθιερωμένης σύνταξης.
Επί: επιτόπου, επιτέλους, επί μέρους, επί δημοκρατίας, επί Θεοτόκη, επί δύο, επί τάπητος, επί τη βάσει, επί τετρακόσια χρόνια.
Περί: περί τίνος πρόκειται, περί διαγραμμάτων, περί ανέμων και υδάτων, περί Ρητορικής, περί συλλογικής εργασίας, περί αρχής.
Από: απαρχής, απεναντίας, απευθείας, αφότου, αφ’ υψηλού, από γεννησιμιού του, από καρδιάς, από καταβολής κόσμου, αφενός, αφετέρου.
Υπό: υπόψη, υπό τον ήλιο, υπό δοκιμασία, υπό έλεγχο, υπό κράτηση, υπό τας διαταγάς, υπό μορφή.
Υπέρ: υπέρ τρίτου, υπέρ πατρίδος, υπέρ ανεξαρτησίας, έχει πολλά υπέρ αυτού, υπέρ βωμών και εστιών.
Μέχρι: μέχρι τέλους, μέχρι θανάτου, μέχρι αναισθησίας, μέχρι αηδίας.
Άνευ: υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου.
Πλην: δέκα πλην δέκα, πλην Λακεδαιμονίων.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Συχνά, εκ παραλλήλου προς το αρχαιόμορφο εμπρόθετο, υπάρχει και αντίστοιχος δημοτικός τύπος· στην περίπτωση αυτή η χρήση του ενός ή του άλλου τρόπον εξαρτάται κάθε φορά από τα συμφραζόμενα, γενικότερα από το είδος και το ύφος του λόγου. Λέμε και γράφουμε:
Τον συμπάθησε με την πρώτη ματιά -αλλά: εκ πρώτης όψεως ίσως φαίνεται το θέμα ανώδυνο,
Πριν από ένα χρόνο, τέτοιον καιρό ήμουν άρρωστος -αλλά: πέθανε προ έτους από καρδιακή προσβολή,
Βρίσκεται σε απομόνωση -αλλά: τελεί υπό κράτηση,
«Στον καιρό του Βουλγαροκτόνου» -αλλά: επί Μεταξά η Βουλή έμεινε κλειστή.

Επιρρήματα σε -ως
Στον νεοελληνικό λόγο επικρατούν συνήθως επιρρήματα με κατάληξη σε -α. Λέμε και γράφουμε:
Πέρασα καλά· είμαι άσχημα· έφτασε αργά· καλά και άγια· πέθανε ανώδυνα· κύλησε το βράδυ ευχάριστα· και βέβαια δεν έχεις δίκαιο· μίλησε απλά.

Παρά ταύτα διατηρούν στον νεοελληνικό λόγο ορισμένα επιρρήματα την αρχαιόμορφη κατάληξη τους σε -ως σε τυπικές εκφράσεις και εκεί όπου ενδέχεται να δημιουργηθεί παρεξήγηση ότι πρόκειται για επίθετο και όχι για επίρρημα. Λέμε και γράφουμε:
Πήρε το πτυχίο του με λίαν καλώς· καλώς ή κακώς, έτσι έχει το πράγμα· υπολόγισε τη στάθμη του ύδατος επακριβώς· ισχύει ό,τι είπα προηγουμένως -ποτέ: ό,τι είπα προηγούμενα· ενδεχομένως θα αργήσω απόψε -ποτέ: ενδεχόμενα θα αργήσω απόψε· το επικινδύνως ζην -ποτέ: το επικίνδυνα ζην· τα είπε βεβαίως καλά, αλλά με ενοχλητική εμπάθεια· ανάλογα με τις συνήθειες του -αλλά: αναλόγως προς τον πληθυσμό της χώρας.

Ορισμένες φορές, αναλόγως προς την κατάληξη του επιρρήματος, διαφοροποιείται και η σημασία του. Λέμε και γράφουμε:
Τα πούλησε ακριβά -αλλά: υπολογίζω το εισόδημα μου ακριβώς (ή με ακρίβεια)· μιλώ απλά -αλλά: απλώς και μόνον δεν ήμουν σε καλή διάθεση.

Πάντα – Πάντοτε
Το «πάντα» δηλώνει χρονική συνέχεια. Λέμε και γράφουμε:
Ήταν πάντα καλός (σε όλη του τη ζωή, χωρίς διακοπή)· πάντα τον εκτιμούσε (σε όλη τη διάρκεια της γνωριμίας τους)· τον θεωρούσε πάντα σοβαρό άνθρωπο.

Το «πάντοτε» δηλώνει επανάληψη, Λέμε και γράφουμε:
Κρατούσε πάντοτε στάση γενναία· παντού και πάντοτε.

Επάνω – Πάνω
Όταν το «επάνω» χρησιμοποιείται ως τοπικό επίρρημα, αντικαθίσταται και με το πάνω. Λέμε και γράφουμε:
Επάνω στο τραπέζι -αλλά και: πάνω στο τραπέζι.

Όταν το «πάνω» δηλώνει αναφορά, χρόνο, ποσό, δεν αντικαθίσταται με το επάνω. Λέμε και γράφουμε:
Δούλεψε πάνω από τρεις ώρες (ποτέ: δούλεψε επάνω από τρεις ώρες)· πάνω-κάτω (ποτέ: επάνω-κάτω).

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε πολλές περιπτώσεις η χρήση του πάνω είναι περιττή: κάθησε στην καρέκλα -όχι: επάνω στην καρέκλα.

Ημερομηνίες
1. Ο πλήρης ημερολογιακός δείκτης (ημερομηνία, μήνας, έτος) γράφεται με απόλυτο αριθμητικό για την ημέρα, άναρθρη γενική για τον μήνα (στη λόγια μορφή του), απόλυτο αριθμητικό για το έτος. Γράφουμε:
1η Ιανουαρίου 1991.

2. Τα ονόματα των μηνών εκφέρονται κατά κανόνα στη λογιότερη μορφή τους. Λέμε και γράφουμε:
Σεπτέμβριος -όχι: Σεπτέμβρης, Οκτώβριος -όχι: Οκτώβρης κτλ.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Στην περίπτωση που λόγοι ύφους επιβάλλουν την πρόκριση της δημοτικής μορφής των μηνών, η γενική είναι πάντοτε έναρθρη. Γράφουμε:
5 του Γενάρη (όχι: 5 Γενάρη), 2 του Ιούνη (όχι: 2 Ιούνη).

3. Σε περίπτωση που ο ημερολογιακός δείκτης επιβάλλει να διαβαστεί η ημέρα ως τακτικό και όχι ως απόλυτο αριθμητικό, προσγράφεται στον αριθμό το γράμμα -η- ή -α-αναλόγως. Γράφουμε:
Η 25η Μαρτίου, η 28η Οκτωβρίου, η 2α Σεπτεμβρίου.

4. Όταν ο πλήρης ημερολογιακός δείκτης φιλοξενείται στο εσωτερικό μιας πρότασης σε πλάγια πτώση (γενική ή αιτιατική), το έτος γράφεται με αριθμητικό, συνοδεύεται όμως και από το αντίστοιχο άρθρο. Γράφουμε:
Τα οικονομικά μέτρα θα ισχύσουν από πρώτης Ιανουαρίου του 1991 -όχι: από πρώτης Ιανουαρίου 1991.

Ωροδείκτες
Γράφουμε και λέμε:
Στη μία ή στη μιάμιση -και όχι: στις μία ή στις μιάμιση. Π.χ.:
Θα σε συναντήσω στη μία η ώρα.
Τον βρήκα να με περιμένει στη μιάμιση.

Οι συντομογραφίες π.μ. και μ.μ. διαβάζονται προ μεσημβρίας και μετά μεσημβρία(ν).

Εθνικά, πατριδωνυμικά και παράγωγα
Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο τα εθνικά ή πατριδωνυμικά: Έλληνες, Γάλλοι, Καλαματιανοί.

Γράφονται με αρχικό μικρό τα εθνικά ή πατριδωνυμικά, όταν από ουσιαστικά γίνονται επίθετα: οι Έλληνες -αλλά: ο έλληνας πρωθυπουργός· είμαι Ρουμελιώτης -αλλά: ο ρουμελιώτης οπλαρχηγός· οι αδίστακτοι Φαναριώτες -αλλά: ο φαναριώτης λόγιος.

Γράφονται με αρχικό μικρό τα παράγωγα κυρίων ονομάτων και εθνικών: οι πλατωνικοί διάλογοι, η ελληνική πολιτεία, η αγγλική γλώσσα, η αριστοτελική φιλοσοφία, η βυζαντινή ιστορία -αλλά: το μάθημα της Βυζαντινής Ιστορίας.

Τοπωνύμια και γεωγραφικά ονόματα
Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο όλα τα μονόλεξα τοπωνύμια και γεωγραφικά ονόματα: Ελλάς, Αθήνα, Ευρώπη.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο όλες οι λέξεις σύνθετων τοπωνυμίων και γεωγραφικών ονομάτων, εκτός από τα ενσωματωμένα σε αυτά άρθρα ή προθέσεις: Άνω Βόλος, Νέα Μάκρη, Κυανή Ακτή, Γη του Πυρός, Σοβιετική Ένωση, Μαγνησία επί Σιπύλω, Άγιος Βασίλειος (τοπωνύμιο).

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο τα σύνθετα τοπωνύμια και γεωγραφικά ονόματα, ακόμη και όταν η μία από τις δύο λέξεις είναι απλός γεωγραφικός όρος: Μεσόγειος θάλασσα, Κεράτιος Κόλπος, Λευκά Όρη, Αλμυρά Έρημος.

Γράφεται με μικρό αρχικό ο γεωγραφικός όρος των σύνθετων τοπωνυμίων ή γεωγραφικών ονομάτων, όταν προτάσσεται με άρθρο και συνάμα η επόμενη ή οι επόμενες λέξεις είναι αυθυπόστατο τοπωνύμιο ή γεωγραφικό όνομα: ο ποταμός Αμαζόνιος, η πλατεία Ομονοίας (η Ομόνοια), ο ισθμός της Κορίνθου (ο Ισθμός), η λίμνη της Γενεύης.

Γράφεται με αρχικό κεφαλαίο ο γεωγραφικός όρος των συνθέτων τοπωνυμίων, έστω και αν προτάσσεται με άρθρο, όταν η επόμενη ή οι επόμενες λέξεις δεν αποτελούν αυθυπόστατο τοπωνύμιο ή γεωγραφικό όνομα: το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, η Κοιλάδα του θανάτου, τα Λουτρά της Ωραίας Ελένης.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε πολλές περιπτώσεις περιττεύει η παράθεση του γεωγραφικού όρου των συνθέτων τοπωνυμίων ή γεωγραφικών ονομάτων, όταν και μόνο του το κύριο όνομα αρκεί για την αναγνώριση: ο Ατλαντικός, η Κασπία, ο Νιαγάρας, τα Ιμαλάια.

Θρησκεία και Εκκλησία
Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο η λέξη Θεός, τα συνώνυμα και συγγενικά της καθώς και οι σχετικές επωνυμίες: Κύριος, Βασιλεύς, Ουράνιος, Πατήρ-Υιός-Άγιον Πνεύμα, Παράκλητος, Παναγία, Παρθένος, Θεοτόκος, Εσταυρωμένος, Μεγαλόχαρη, Γλυκοφιλούσα, Μεσσίας (μόνον όταν αναφέρεται στον Χριστό).

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις η λέξη θεός γράφεται με μικρό: οι θεοί του Ολύμπου· ο Βάαλ ήταν θεός των Φοινίκων η θεά της σοφίας· τον έχει για θεό του.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο τα επίθετα άγιος και όσιος, όταν βρίσκονται εμπρός σε κύριο όνομα και συνθέτουν με αυτό ονομασία συγκεκριμένου τόπου λατρείας ή κτίσματος με λατρευτικό και θρησκευτικό προορισμό: Ο ναός του Αγίου Δημητρίου, η Αγία Λαύρα (η μονή της Αγίας Λαύρας), ο Όσιος Λουκάς (η μονή του Οσίου Λουκά), ο Άγιος -ή Πανάγιος- Τάφος, ο Αϊ-λιάς (το ξωκλήσι του Αϊλιά).

ΠΡΟΣΟΧΗ: Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις οι λέξεις άγιος και όσιος γράφονται με αρχικό μικρό: ο άγιος έκανε το θαύμα του· η Ανατολική Εκκλησία έχει πολλούς αγίους· το άγιον βήμα, η αγία τράπεζα, το άγιον ποτήριον.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι προσωνυμίες αγίων: Δημήτριος ο Μεγαλομάρτυς, Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος, Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Γράφονται με αρχικό μικρό θρησκευτικοί όροι, όπως: θεία ακολουθία, θεία μετάληψη, εσπερινός, επιτάφιος.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι προσωνυμίες των αρχαίων θεοτήτων: Δωδωναίος Ζευς, Αθηνά Νίκη.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι ονομασίες εορτών (αρχαίων και συγχρόνων, χριστιανικών και μη): τα Ελευσίνια, τα Ανθεστήρια (αλλά: ο δήμαρχος Πειραιώς οργανώνει ανθεστήρια), Πάσχα, Χριστούγεννα, Δεκαπενταύγουστος, Σαρακοστή (αλλά: κάνω σαρακοστή), Ραμαζάνι.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Γράφονται με αρχικό μικρό οι ονομασίες θρησκειών, δογμάτων, θρησκευτικών κινήσεων, αιρέσεων, καθώς και οι ονομασίες των οπαδών τους: χριστιανισμός, χριστιανός, βουδισμός, βουδιστής, μωαμεθανισμός, μωαμεθανός, ισλαμισμός, καθολικισμός, καθολικός, προτεσταντισμός, προτεστάντης, διαμαρτυρόμενος, οικουμενισμός, νεστοριανισμός, νεστοριανός, ουνιτισμός, ουνίτης. Γράφονται με αρχικά κεφαλαία οι καθιερωμένες επωνυμίες εκκλησιών και εκκλησιαστικών θεσμών, ιδρυμάτων, οργανώσεων: Η Ανατολική Εκκλησία, η Ορθοδοξία (όταν σημαίνει το σύνολο των εκκλησιών ανατολικού δόγματος), η Δυτική Εκκλησία, η Εκκλησία της Ρώμης, η Εκκλησία της Κύπρου, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Αγία Έδρα, το Ισλάμ, η Ιερά Σύνοδος, το Κονκλάβιο, τι Μητρόπολις της Θεσσαλονίκης.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι τίτλοι φορέων εκκλησιαστικής εξουσίας, όταν αναφέρονται με τη θεσμική τους σημασία: ο Οικουμενικός Πατριάρχης (αλλά: ο οικουμενικός πατριάρχης Αθηναγόρας)· τον εξέλεξαν Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος (αλλά: ο αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ)· είναι δόγμα της Δυτικής Εκκλησίας ότι ο Πάπας έχει το αλάθητο (αλλά: ο πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β’).

Επιστήμες και τέχνες
Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι ονομασίες επιστημών και τεχνών, όταν χρησιμοποιούνται ως επίσημοι τίτλοι: Το μάθημα της Φιλοσοφίας, το μάθημα του Συνταγματικού Δικαίου, των Μαθηματικών, η επιστήμη της Χημείας.

Άλλως οι ονομασίες αυτές γράφονται με αρχικό μικρό: Ο κ. Χ. σπουδάζει φιλοσοφία -ή ιστορία, αρχιτεκτονική, μουσική, αστρονομία, ορυκτολογία.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Γράφονται με αρχικό μικρό οι ονομασίες επιστημονικών, φιλολογικών, καλλιτεχνικών, κοινωνικών και πολιτικών θεωριών, δοξασιών ή ρευμάτων καθώς και οι ονομασίες των οπαδών και των μελετητών τους: υλισμός-υλιστής, συμβολισμός-συμβολιστής, ιμπρεσιονισμός-ιμπρεσιονιστής, μαρξισμός-μαρξιστής, φασισμός-φασίστας, ελληνιστής, ομηριστής.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι καθιερωμένες επωνυμίες επιστημονικών, καλλιτεχνικών, λογοτεχνικών κινήσεων, σχολών και ομάδων όπως: Η Αθηναϊκή Σχολή, η Παρνασσιακή Σχολή, το Νέο Κύμα, το Επικό Θέατρο.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι επωνυμίες συγκεκριμένων επιστημονικών και εκπαιδευτικών θεσμών ή ιδρυμάτων όπως: Το Πάντειο Πανεπιστήμιο, η Σχολή Καλών Τεχνών, το Ε Γυμνάσιο, το Κολλέγιο Αθηνών, η Γαλλική Ακαδημία.

Άλλως οι ονομασίες αυτές γράφονται με αρχικό μικρό: Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα πολυάριθμα σχολεία, γυμνάσια, λύκεια, κολλέγια, ινστιτούτα, πανεπιστήμια -αλλά ένα μόνον πολυτεχνείο.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι μονόλεξοι ή δίλεξοι τίτλοι της προϊστορίας, πρωτο-ιστορίας και ιστορίας, της γεωλογίας και της παλαιοντολογίας: Η Χαλκοκρατία, το Πλειστόκαινον, ο Μεσαίωνας, η Μέση Νεολιθική κτλ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όταν τα μονόλεξα και τα δίλεξα αυτά δεν χρησιμοποιούνται ως τίτλοι αλλά ως απλοί όροι, γράφονται με αρχικό μικρό: παλαιολιθική εποχή, μινωικοί χρόνοι, ελληνιστικά χρόνια, αναγεννησιακή περίοδος.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι λέξεις: Ήλιος, Γη, Σελήνη, μόνον όταν αναφέρονται ως ουράνια σώματα: Οι κηλίδες του Ήλιου, η διάμετρος της Γης, οι κρατήρες της Σελήνης.
Άλλως: Ο ήλιος καίει σήμερα, η γη των προγόνων μας, υπό το φως της σελήνης.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι καθιερωμένες από τη Γεωγραφία ή την Ιστορία επωνυμίες γεωγραφικών, εθνικών και πολιτικών ενοτήτων ή περιοχών με ειδική σημασία: Η Ανατολή, η Εγγύς Ανατολή, η Κεντρική Αμερική, η Βόρειος Ήπειρος, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Γράφουμε όμως: ταξίδεψα στη νότια Γαλλία, η βλάστηση της δυτικής Πελοποννήσου, η ανατολική Κρήτη.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο όροι-σήματα, που έχουν καθιερωθεί ως κύρια ονόματα από την ιστορία, τη μυθολογία και γενικότερα τη γραμματειακή παράδοση. Ως εκ τούτου γράφουμε: Η Αργοναυτική Εκστρατεία, ο Χρυσούς Αιών, οι Σταυροφορίες, η Μεγάλη Χάρτα, η Αναγέννηση, οι Ναπολεόντειοι Πόλεμοι, η Φιλική Εταιρεία, η Ελληνική Επανάσταση, η Κομμούνα (των Παρισίων), το Ανατολικό Ζήτημα, η Μικρασιατική Καταστροφή (Εκστρατεία), ο Μεσοπόλεμος (μόνον για την περίοδο 1918-1939), τα Δεκεμβριανά (του 1944), ο Ψυχρός Πόλεμος, η Βορειοατλαντική Συμμαχία, η Άλωση (μόνον της Πόλης), η Κατοχή (η γερμανική στην Ελλάδα), η Εθνική Αντίσταση, η Αντίσταση (εναντίον των Γερμανών 1941-1944), ο Εθνικός Διχασμός (βενιζελικών – αντιβενιζελικών).
Γράφεται όμως με αρχικό μικρό η λέξη που προσδιορίζει επακριβέστερα ένα γεγονός, όταν η άλλη ή οι άλλες λέξεις του όρου αποτελούν αυθυπόστατη έννοια γεωγραφική, ιστορική, χρονολογική κτλ. Όπως: η δεύτερη Σταυροφορία, ο πόλεμος των Δύο Ρόδων, η συνθήκη των Βερσαλλιών, ο πόλεμος της Κορέας, το κίνημα του Δεκεμβρίου 1944.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο και οι ονομασίες αθλητικών αγώνων, οι οποίοι είχαν ή έχουν την ισχύ θεσμών, όπως: Ολυμπιακοί Αγώνες, Ίσθμια, Βαλκανικοί Αγώνες, Μεσογειακοί Αγώνες.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι τίτλοι συγγραμμάτων και έργων της γραμματείας, της λογοτεχνίας και της τέχνης: η Αγία Γραφή, η Καινή Διαθήκη, οι Εκκλησιάζουσες, Ελεγεία και Σάτιρες, η Ηρωική, η Νίκη της Σαμοθράκης.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Εφόσον οι τίτλοι συγγραμμάτων και έργων της γραμματείας, της λογοτεχνίας και της τέχνης είναι έναρθροι και περιέχονται στο εσωτερικό μιας φράσης, το άρθρο διατηρείται εντός των εισαγωγικών, εάν ο σχετικός τίτλος είναι υποκείμενο της φράσης άλλως προηγείται εκτός των εισαγωγικών και γράφεται με αρχικό μικρό. Γράφουμε: Το καλύτερο έργο του Μυριβήλη είναι «Η Ζωή εν Τάφω» (αλλά: στη «Ζωή εν Τάφω» ο Μυριβήλης περιγράφει…)· «Η Νυχτερινή Περίπολος» του Ρέμπραντ βρίσκεται στο Μουσείο Ρικς (αλλά: με τη «Νυχτερινή Περίπολο» ο Ρέμπραντ έδωσε το μέτρο της μεγαλοφυΐας του)· το γνωστότερο έργο του Ουγκό είναι «Οι Άθλιοι» (αλλά: δύο μορφές δεσπόζουν στους «Αθλίους»: ο Γιάννης Αγιάννης και ο Ιαβέρης).

Κράτος, διοίκηση, διεθνείς σχέσεις
Γράφονται με αρχικό μικρό οι ονομασίες πολιτευμάτων (και τα παράγωγα τους), όπως επίσης και οι λέξεις που δηλώνουν μεγαλύτερες ή μικρότερες διοικητικές περιοχές: βασιλεία, μοναρχία, δημοκρατία, δικτατορία· κοινοβουλευτισμός, απολυταρχισμός· κράτος, ηγεμονία, πολιτεία, σουλτανάτο.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι επίσημες ονομασίες κρατών: η Γαλλική Δημοκρατία, η Ομόσπονδη Δημοκρατία της Γερμανίας, το Πριγκιπάτο του Μονακό, η Ελληνική Πολιτεία (του Καποδίστρια).

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι θεσμικοί, πολιτικοί και διοικητικοί όροι, μόνον όταν ο ειδικός προσδιορισμός ή καθιερωμένο σχήμα τους μετατρέπει σε κύρια ονόματα: Το Σύνταγμα της Επιδαύρου (αλλά: τα άρθρα του συντάγματος), η Βουλή των Ελλήνων (αλλά: η ελληνική βουλή), το Υπουργείο Εσωτερικών (αλλά: ανέλαβε υπουργείο), ο Δήμος Αθηναίων (αλλά: οι δήμοι και οι κοινότητες της Ελλάδας), το Εφετείο Θεσσαλονίκης (αλλά: προσέφυγε στο εφετείο), η Αστυνομία Πόλεων (αλλά: τον συνέλαβε η αστυνομία).

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο ονομασίες και όροι, οι οποίοι από τη σύσταση τους υπήρξαν κύρια ονόματα, όπως: Άρειος Πάγος, Γενικό Λογιστήριο, Γενικό Επιτελείο Στρατού, Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Γράφονται με αρχικό κεφαλαίο οι επωνυμίες ιδρυμάτων, οργανισμών, οργανώσεων, συλλόγων, εταιρειών καθώς και τα τρία Όπλα: Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Παναθηναϊκός, Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, Τράπεζα Κρήτης, Εταιρεία Θεατρικών Συγγραφέων, Στρατός, Ναυτικό, Αεροπορία, Ελληνικός Στρατός, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία, Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων, Β’ Σώμα Στρατού, 13ο Σμήνος.

Γράφονται με αρχικό μικρό οι λέξεις που σημαίνουν αξιώματα, τίτλους και βαθμούς, όταν λειτουργούν ως επιθετικοί προσδιορισμοί του επομένου κυρίου ονόματος: Ο αυτοκράτωρ Ηράκλειος, ο κάιζερ Γουλιέλμος Β’, ο πρίγκηψ Πέτρος, ο πρωθυπουργός της Ελλάδος, ο δήμαρχος Αθηναίων, ο πρέσβης της Γαλλίας, ο εισαγγελεύς εφετών.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Γράφονται εντούτοις με αρχικό κεφαλαίο οι τίτλοι ηγεμόνων και αρχηγών κρατών, όπου αναφέρονται με τη θεσμική τους σημασία: Τον εξέλεξαν Πρόεδρο Δημοκρατίας, ως Κυβερνήτης της Ελλάδος ο Καποδίστριας επέδειξε τις ίδιες οργανωτικές ικανότητες, ο Τζορτζ Μπους εξελέγη Πρόεδρος των ΗΠΑ, Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστημίου.

Σχετικά θέματα:

• Σημασία και σωστή χρήση και γραφή, λέξεων και φράσεων
• Πολυτονικό και μονοτονικό σύστημα – Ο «πόλεμος» των τόνων
• Ελληνική γλώσσα – Η οικουμενική της διάσταση και επίδραση
• Γιατί πρέπει να πείτε «ΟΧΙ» στα greeklish
• Συνέβη κι αυτό! Κύπριος ευρωβουλευτής, ζήτησε «απλοποίηση» της ελληνικής γραφής!
• Ελληνικό πληκτρολόγιο – Σημεία στίξης και σύμβολα
• Ιουλιανός: Αντιοχικός λόγος («Μισοπώγων» ή «Για την απέχθεια προς τα γένεια»)
• Με το «νι» και με το «σίγμα»
• Αρχιδολόγιον – Ένα λεξικό μ’…«αρχίδια»
• Ο ανύπαρκτος όρκος του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Βρείτε λοιπόν, μία μικρή φιάλη (μπουκάλι κρασιού 375 ml είναι καλό) που θα κρατήσει το κρασί και γεμίστε τη στο σημείο που να ξεχειλίσει. Κλείστε τη φιάλη με έναν φελλό ή ένα βούλωμα έτσι ώστε λίγο από το κρασί να χυθεί έξω. Με αυτό το τρόπο δεν θα υπάρχουν φυσαλίδες αέρα μέσα στη συσκευασία.

Αποθηκεύστε τη φιάλη στο ψυγείο σας. Όταν είστε έτοιμοι να το πιείτε πάλι, βγάλτε τη φιάλη απ’ το ψυγείο και αφήστε το κρασί να έρθει στην επιθυμητή θερμοκρασία, ανάλογα με εάν είναι κόκκινο ή λευκό.

Μπορείτε να αποθηκεύσετε το κρασί σας με αυτό το τρόπο για περίπου 5 έως 7 ημέρες. Αλλά όχι για πολύ περισσότερο από αυτό.

Μια άλλη ιδέα -για τους μάγειρες- είναι να παγώσετε το εναπομείναν κρασί σε παγοκυψέλες και στη συνέχεια να το χρησιμοποιήσετε σε σάλτσες κ.λ.π.

Πηγή: wines.gr

Σχετικά θέματα:

• Γιατί το κόκκινο κρασί δεν ταιριάζει με το ψάρι;
• Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε για τα πλαστικά μπουκάλια

Ακολουθούν μερικά τεστ αχρωματοψίας. Αν αδυνατείτε να διακρίνετε, κάποια ή κάποιες από τις εικόνες, ίσως θα ήταν χρήσιμο να επισκεφτείτε τον οφθαλμίατρό σας. Οι σωστές απαντήσεις βρίσκονται στο μαυρισμένο κείμενο (μετακινήστε πάνω του, τον δείκτη του ποντικιού σας για να το αποκαλύψετε).

Τί διακρίνετε μέσα στα τετράγωνα;

Θα πρέπει να διακρίνετε:
1. Στο πάνω αριστερά τετράγωνο, τον αριθμό 58.
2. Στο πάνω δεξιά τετράγωνο, τον αριθμό 18.
3. Στο κάτω αριστερά τετράγωνο, το κεφαλαίο γράμμα Ε.
4. Στο κάτω δεξιά τετράγωνο, τον αριθμό 17.

Ποια σχήματα διακρίνετε στην εικόνα;

Θα πρέπει να διακρίνετε, έναν κύκλο, ένα αστέρι κι ένα τετράγωνο.

Ποια σχήματα διακρίνετε στην εικόνα;

Θα πρέπει να διακρίνετε ένα τετράγωνο κι έναν κύκλο.

Τί διακρίνετε μέσα στην εικόνα;

Θα πρέπει να διακρίνετε ένα καραβάκι.

Σχετικά θέματα:

• Οφθαλμαπάτες (Optical illusions)
• Πρωτοφανής ασθένεια – 21χρονη κοπέλα από την Αυστραλία, χάνει την όρασή της κάθε 3 ημέρες επειδή κλείνουν τα μάτια της!
• Ένα μήλο με…διχασμένη προσωπικότητα
• Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο
• Ψυχολογικά τεστ
• Τεστ Παπανικολάου – Η αξεπέραστη και ισχυρότερη μέθοδος προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας

Έτσι κρίνω σκόπιμο αλλά και χρήσιμο, να παραθέσω κάποια από τα λάθη που έχω κάνει, αλλά κι αυτά που γνωρίζω και τ’ αποφεύγω. Επειδή όπως προανέφερα, η γραμματική ανάλυση δεν είναι και το καλύτερό μου, θα περιοριστώ στην απλή αναφορά. Επειδή όμως άνθρωποι είμαστε και τα λάθη είναι ανθρώπινα, αν εντοπίζετε κάτι στραβό, μην διστάζετε να το σχολιάζετε. Μπορείτε φυσικά να προσθέσετε κι εσείς τις δικές σας γνώσεις, ή και να θέσετε προς συζήτηση κάποια απορία που μπορεί ενδεχομένως να έχετε, ως προς την σημασία ή τον τρόπο γραφής κάποια λέξεως η φράσεως. Όλο και κάποια ψυχή θα βρεθεί να μας δώσει τα φώτα της.

Ένα από τα συχνότερα λάθη, είναι το εν πάση περιπτώσει που λανθασμένα το έγραφα εν πάσει περιπτώσει.

Καλύτερα ή καλλίτερα; Παρ’ ότι είχα την αίσθηση ότι κακώς χρησιμοποιούσα το πρώτο και μερικές φορές χρησιμοποιούσα και το καλλίτερα, εκ των υστέρων διαπίστωσα ότι το έκανα καλώς. Το καλλίτερα είναι λάθος.

Ανέκαθεν ή από ανέκαθεν; Το σωστό είναι το ανέκαθεν που σημαίνει «από πάντοτε». Αν πούμε «από ανέκαθεν», είναι σαν να λέμε «από από πάντοτε».

Παν μέτρον άριστον ή μέτρον άριστον; Το σωστό είναι το μέτρον άριστον.

Εξ απαλών ονύχων. Εδώ γίνεται μια παρανόηση, κυρίως από δημοσιογράφους. Η φράση σημαίνει «από πολύ μικρή ηλικία» ή πιο ακριβέστερα «από την βρεφική ηλικία». Δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση, επιφανειακή θεώρηση των πραγμάτων, δηλαδή ίσα ίσα που αγγίζουμε απαλά κάτι, χωρίς να το «σκαλίσουμε» σε βάθος.

(sic). Την λατινική αυτή λέξη την γράφουμε όπως είναι, εντός παρενθέσεως και σημαίνει «έτσι», δηλαδή έτσι ακριβώς ειπώθηκε ή γράφτηκε. Την βάζουμε δίπλα σε λέξεις ή φράσεις που έχουν πει ή γράψει άλλοι, με σκοπό να ενημερώσουμε ότι αποτελεί αυτούσια μεταφορά των γραπτών τους ή του λόγου τους. Η χρήση της έχει συνήθως ειρωνικό σκοπό (αλλά όχι απαραίτητα). Π.χ. «Ο Χαρίλαος Φλωράκης απαντώντας στις προτάσεις συνεργασίας, απάντησε “να μένει το βύσσινο” (sic)».

Καταρχήν (κατ’ αρχήν) ή καταρχάς (κατ’ αρχάς); Εδώ έχουμε να κάνουμε με δυο εκφράσεις που χρησιμοποιούνται λανθασμένα, ακόμα κι από ανθρώπους των γραμμάτων. Πρόκειται για δυο εντελώς ως προς την σημασία τους εκφράσεις. «Καταρχάς» σημαίνει το πρώτο στη σειρά, αρχικά, πρώτο απ’ όλα. Π.χ. «καταρχάς είμαι κουρασμένος και κατά δεύτερον δεν έχω χρόνο να πάμε για καφέ». «Καταρχήν» σημαίνει κατά κανόνα, κατά νόμο. Π.χ. «καταρχήν είσαι παράνομος, αφού πέρασες το φανάρι με κόκκινο».

Υπέρ του δέοντος ή υπέρ το δέον; Το σωστό είναι «υπέρ το δέον». Αν βάλουμε το «δέον» στη γενική, τότε το σωστό θα είναι να πούμε «Πέραν του δέοντος».

Κυριολεκτικά. Μια ακόμη λέξη που κακοποιείται, κυρίως από δημοσιογράφους. Κυριολεκτικά, σημαίνει «με όλη τη σημασία της λέξεως». Δηλαδή όταν λέμε «κόπηκε η Ελλάδα στα δύο», δεν κυριολεκτούμε, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι όντως η Ελλάδα έχει σχισθεί, διαχωρισθεί, σε δύο τμήματα, εν μέσω των οποίων υπάρχει ένα κενό, ένα ρήγμα. Λέμε «κυριολεκτικά έβρεξε καρεκλοπόδαρα». Και πάλι λάθος χρήση της λέξης «κυριολεκτικά». Αυτό σημαίνει πως στ’ αλήθεια πέφτουν…καρεκλοπόδαρα απ’ τον ουρανό! Σωστή χρήση της λέξης γίνεται, όταν λέμε π.χ. «κυριολεκτικά γονάτισα από την κούραση» και όντως από την πολλή κούραση έπεσα στα γόνατα.

Γεγονός. Γεγονός, σημαίνει κάτι το οποίο έχει ήδη συμβεί. Επομένως είναι λάθος να λέμε «αναμένονται συνταρακτικά γεγονότα». Δεν γίνεται λοιπόν να τίθεται σε μελλοντικό χρόνο κάτι που ανήκει στο παρελθόν.

Αγγελιοφόρος ή αγγελιαφόρος; Το σωστό είναι «αγγελιαφόρος» (αγγελία + φέρω).

Τρένο ή τραίνο, μπίρα ή μπύρα, κλασικός ή κλασσικός; Όλα είναι σωστά, αν και τις ξενικές λέξεις μπορούμε να τις γράφουμε με τον απλούστερο τρόπο ελληνικής γραφής, χωρίς να γίνεται μεταγραφή της πρωτότυπης φαινομενικής ορθογραφίας.

Αυγό ή αβγό, αυτί ή αφτί; Παρ’ ότι και τα δύο θεωρούνται σωστά, οι γλωσσολόγοι τείνουν περισσότερο προς την αποδοχή ως ορθότερων όρων αυτών του «αβγού» και του «αφτιού».

Συγνώμη ή συγγνώμη, καμία ή καμμία; Τα σωστά είναι «συγγνώμη» και «καμμία».

Ακόμα ή ακόμη; Και τα δύο είναι σωστά.

Και ή κι; Το «κι» προτιμάται αν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν.

Βρόμα ή βρώμα; Το σωστό είναι «βρόμα».

Εταιρεία ή εταιρία; Το σωστό είναι «εταιρεία», παρ’ ότι και το «εταιρία» δεν θεωρείται λάθος.

Βατοπέδι ή Βατοπαίδι; Το σωστό είναι «Βατοπέδι» (πεδίο με βάτα). Ο όρος «Βατοπαίδιο» αποτελεί δημιούργημα των αγιορειτών βασιζόμενο σε έναν θρύλο που ιστορικά δεν επιβεβαιώνεται. Σύμφωνα μ’ αυτόν τον θρύλο, κάποιο παιδί του αυτοκράτορα Θεοδοσίου ναυάγησε στο Άγιο Όρος και για να προστατευθεί, κρύφτηκε ανάμεσα στα βάτα. Ο Θεοδόσιος τότε, για να ευχαριστήσει τον Θεό για την σωτηρία του γιου του, έχτισε εκεί μοναστήρι. Δηλαδή, η ετυμολογία της λέξεως σύμφωνα με τους αγιορείτες είναι «βάτα+παιδί».

Ότι ή ο,τι; Το «ότι» είναι αναφορικό. Δηλαδή λέμε «έμαθα ότι έχασες τη δουλειά σου». Το «ο,τι» είναι συντομογραφία του «οτιδήποτε». Δηλαδή λέμε «ο,τι και να πω, λίγο θα ‘ναι».

Σορός ή σωρός; Είναι δύο εντελώς διαφορετικές λέξεις. Η πρώτη είναι γένους θηλυκού (η σορός) και σημαίνει τω νεκρό σώμα. Η δεύτερη είναι γένους αρσενικού (ο σωρός) και σημαίνει ένα σύνολο στοιβαγμένων πραγμάτων (συνήθως ομοειδών).

Παντρεύομαι και νυμφεύομαι. Λανθασμένα έχει επικρατήσει το πρώτο ρήμα και για τα δυο φύλα, ως δηλωτικά της πράξης του γάμου. Το σωστό ρήμα για την γυναίκα είναι το «παντρεύομαι» και για τους άντρες το «νυμφεύομαι».

Σχετικά θέματα:

• Πως να γράφουμε σωστά ελληνικά
• Με το «νι» και με το «σίγμα»
• Αρχιδολόγιον – Ένα λεξικό μ’…«αρχίδια»
• Τα «Ευαγγελικά» – Τα αιματηρά επεισόδια του 1901, για την μετάφραση της Καινής Διαθήκης στη «χυδαία» δημοτική γλώσσα
• Πολυτονικό και μονοτονικό σύστημα – Ο «πόλεμος» των τόνων
• Αγγλόφωνη Ελλάδα
• Διακήρυξη των μελών της Ακαδημίας Αθηνών, εναντίον κάθε προσπάθειας για την αντικατάσταση του ελληνικού αλφαβήτου από το λατινικό
• Μάλλιασε η γλώσσα μου
• Ειδήσεις στα…αρχαία ελληνικά!
• Αν υπήρχε βραβείο ραγιαδισμού… – Αρχαία ελληνικά; Γιοκ. Τουρκικά; Έβετ!

Αρκετές πληροφορίες, για τις βελτιώσεις, αλλά και τα προβλήματα που δημιουργεί αυτή η έκδοση του IE 8, θα βρείτε εδώ.

Στο προκείμενο τώρα, ευτυχώς η Microsoft έχει προνοήσει για την αντιμετώπιση αυτής της παρενέργειας. Έτσι, οι χρήστες όταν επισκέπτονται ιστοσελίδες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα εμφάνισης, μπορούν να πατήσουν το πλήκτρο που υπάρχει ακριβώς δίπλα στην μπάρα διευθύνσεων:

Η πιο ενδεδειγμένη λύση όμως, είναι να φροντίσουν οι ίδιοι οι κάτοχοι ιστοσελίδων, να απαλλάξουν τους επισκέπτες τους απ’ αυτή τη διαδικασία, που πολλοί χρήστες ίσως αγνοούν. Το πρόβλημα συμβατότητας λύνεται, αν προστεθεί η ακόλουθη γραμμή κώδικα, αμέσως κάτω από το <head>*:

<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=EmulateIE7" />

* Είναι σημαντικό να μπει αμέσως μετά το <head> η γραμμή κώδικα. Αν μπει κάπου τυχαία μεταξύ <head> και </head> ενδεχομένως να μην δουλέψει.

Σχετικά θέματα:

• Χρήσιμα πρόσθετα (extentions) για Firefox
• Σοβαρός κίνδυνος για τους χρήστες του Internet Explorer – Ανακοίνωση της Microsoft

Φυσιολογικά, η σύλληψη γίνεται στις σάλπιγγες, μέσα στο γυναικείο σώμα. Όταν όμως ένα ζευγάρι δεν μπορεί να συλλάβει φυσιολογικά η εξωσωματική γονιμοποίηση επιτρέπει τη σύλληψη εκτός του σώματος της γυναίκας.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF=in vitro Fertilization) είναι η πιο συνηθισμένη μέθοδος, ιατρικώς υποβοηθούμενης, αναπαραγωγής.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση, όπως το λέει η λέξη, είναι η γονιμοποίηση έξω από το σώμα: αντί δηλαδή η γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο να γίνει στο φυσικό περιβάλλον, που είναι η σάλπιγγα της γυναίκας, γίνεται στο εργαστήριο. Είναι ουσιαστικά η παράκαμψη μιας συγκεκριμένης λειτουργίας του οργανισμού, όταν, για διαφόρους λόγους, δεν μπορεί να γίνει στο σώμα.

Κατά τη διάρκεια της εξωσωματικής γονιμοποίησης ο γιατρός συλλέγει τα ωάρια από τη γυναίκα κατά την ωορρηξία. Τα ωάρια τοποθετούνται σε καλλιεργητικό υλικό και έπειτα εκεί προστίθενται και τα σπερματοζωάρια του άντρα. Το επόμενο βήμα είναι η μεταφορά των εμβρύων που δημιουργούνται στη μήτρα της γυναίκας. Αν το έμβρυο εμφυτευτεί στη μήτρα, τότε μιλάμε για εγκυμοσύνη.

Αν και τα πρώτα στάδια της εξωσωματικής γονιμοποίησης γίνονται με μη παραδοσιακό τρόπο, το υπόλοιπο της εγκυμοσύνης, συμπεριλαμβανομένου του τοκετού, είναι ίδια με αυτά μιας φυσιολογικής εγκυμοσύνης. Αν και η σύλληψη είναι τεχνητή, τα μωρά που προκύπτουν από εξωσωματική γονιμοποίηση δεν διαφέρουν σε τίποτα από αυτά που προκύπτουν από μια φυσιολογική σύλληψη.

Το πρώτο μωρό από εξωσωματική γεννήθηκε το 1978. Από τότε η εξωσωματική γονιμοποίηση εξελίχθηκε σε ένα γρήγορα αναπτυσσόμενο κλάδο της ιατρικής, αποδεικνύοντας ότι η ιατρική και η τεχνολογία όταν ενωθούν μπορούν να ξεπεράσουν εμπόδια της φύσης.

Louise Joy Brown – Το πρώτο «παιδί του σωλήνα»
Η Louise Brown, ήταν το πρώτο παιδί στον κόσμο που γεννήθηκε με τη μέθοδο της εξωσωματικής, στις 25 Ιουλίου 1978, μετά από 9 χρόνια αποτυχημένων προσπαθειών των γονιών της να συλλάβουν με φυσιολογικό τρόπο.

Η γέννησή της πραγματοποιήθηκε με καισαρική τομή στο Oldham General Hospital και προκάλεσε το έντονο ενδιαφέρον των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Ο γυναικολόγος Patrick Steptoe και ο εμβρυολόγος Bob Edwards ειδικοί σε θέματα γονιμότητας ήταν οι πρώτοι στον κόσμο που κατάφεραν να ολοκληρώσουν έναν κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης (απομόνωση ωαρίου, γονιμοποίησή του από σπερματοζωάριο και εμφύτευση του παραγόμενου εμβρύου στη μήτρα της μητέρας) με επιτυχία.

Σαν μωρό, η Louise δε γνώριζε απολύτως τίποτα για τον τρόπο με τον οποίο έγινε η σύλληψής της, είχε αντιληφθεί όμως ότι η προσοχή και το ενδιαφέρον των μέσων μαζικής ενημέρωσης την έκαναν να νιώθει άβολα.
«Δεν νιώθω περισσότερο σημαντική από οποιονδήποτε άλλο» είπε η ίδια σε συνέντευξή της πριν μερικά χρόνια.

Σαν ενήλικας έκανε την πρώτη της δημόσια εμφάνιση στην κλινική γονιμότητας Bourn Hall κοντά στο Cambridge. Η κλινική αυτή ιδρύθηκε από τους άνδρες που της έδωσαν ζωή και ο σκοπός της επίσκεψής της ήταν για να γιορτάσουν την 25η επέτειο από τη γέννησή της.
«Συνέχιζα φυσιολογικά τη ζωή μου» εξομολογείται, εμφανώς νευρική εξαιτίας της συνέντευξης.
«Οι γονείς μας δεν φέρονταν στη Natalie διαφορετικά από εμένα» προσθέτει.
Η Natalie, είναι η μικρότερη αδερφή της, το τεσσαρακοστό παιδί που γεννήθηκε με τη μέθοδο της εξωσωματικής. Η Natalie ήταν η πρώτη από όλα αυτά τα παιδιά που γέννησε το δικό της παιδί, ένα κοριτσάκι το Μάιο του 1999. Η Louise ήταν πέντε χρονών όταν οι γονείς της, της εξήγησαν τον τρόπο με τον οποίο έγινε η σύλληψή της, ένα πρωινό πριν το σχολείο.
Ο γυναικολόγος Steptoe πέθανε το 1988. Ο εμβρυλόγος Bob Edwards όμως κράτησε στενή επαφή με την οικογένεια της Louise. Ήταν μάλιστα επίτιμος καλεσμένος στο γόμο της Louise το 2004.
Η Louise Brown έγινε μητέρα στις 29 Δεκεμβρίου 2006, φέρνοντας στον κόσμο έναν γιο, τον Cameron.

Πριν πάτε για εξωσωματική γονιμοποίηση
Ξεκαθαρίστε μέσα σας εάν είστε αποφασισμένοι να ακολουθήσετε μία αυστηρή ιατρική διαδικασία που περιλαμβάνει πολλές μικρές ταλαιπωρίες (αιμοληψίες, ενέσεις, κολπικά υπερηχογραφήματα, λήψη ωαρίων με μικρή νάρκωση) προσαρμοζόμενη σε απόλυτα και συγκεκριμένα ωράρια.

Ενημερωθείτε για τα οικονομικά μέσα από τη λογική ότι, πριν εξαντλήσετε τη μέθοδο, μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσετε μερικές φορές.

Βεβαιωθείτε και οι δύο ότι είστε ψυχολογικά έτοιμοι για μία θεραπευτική μέθοδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής που ξεχωρίζει το σεξ από τη γονιμότητα!

Συζητήσετε με τον σύντροφό σας λεπτομερώς το πόσο έτοιμοι είστε και οι δύο να δεχτείτε την αποτυχία μιας προσπάθειας.

Μή συνδυάζετε χρονικά την εξωσωματική γονιμοποίηση με σημαντικά γεγονότα ζωής (εξετάσεις, ταξίδι στο εξωτερικό, περίοδο έντονης εργασιακής δραστηριότητας).

Ενημερωθείτε για τα πιθανά προβλήματα και την αυξημένη παρακολούθηση που θα απαιτηθεί σε ενδεχόμενη εγκυμοσύνη.

Προετοιμαστείτε για την ανάγκη συμπληρωματικών εξετάσεων πριν αρχίσει η διαδικασία διέγερσης. Αυτή δεν αρχίζει με την πρώτη επίσκεψη στον ειδικό.

Βελτιώστε όλες τις δυνατές παραμέτρους πριν ξεκινήσετε. Ειδικότερα, βελτιώστε το βάρος σας, αν χρειάζεται. Το επιπλέον βάρος αποτελεί σημαντική παράμετρο αποτυχίας. Επίσης, συνδέεται με ορμονικές ανωμαλίες που, με τη σειρά τους, δυσκολεύουν την εξωσωματική γονιμοποίηση και την επακόλουθη εγκυμοσύνη. Σταματείστε το κάπνισμα και το αλκοόλ και, γενικότερα, ακολουθείστε έναν υγιειέστερο τρόπο ζωής.

Έχετε υπόψη σας ότι η πρώτη προσπάθεια εξωσωματικής γονιμοποίησης, πέρα από την πιθανότητα εγκυμοσύνης, παρέχει στον ειδικό σημαντικές διαγνωστικές πληροφορίες.

Πώς γίνεται η εξωσωματική γονιμοποίηση;
Τα ωάρια λαμβάνονται από τα ωοθυλάκια, που αναπτύσσονται στις ωοθήκες της γυναίκας, με τη διαδικασία της ωοληψίας. Στο εργαστήριο, έρχονται σε επαφή με τα σπερματοζωάρια, μέσα σε ειδικά δοχεία (τρυβλία) με καλλιεργητικό υλικό, προκειμένου να γίνει η γονιμοποίηση. Στη συνέχεια, τα τρυβλία με τα γονιμοποιημένα ωάρια (ζυγώτες) τοποθετούνται σε επωαστικό κλίβανο για 2-6 ημέρες, υπό ειδικές συνθήκες, ώστε τα έμβρυα να διανύσουν τα πρώτα στάδια της ανάπτυξής τους.

Αντί τα έμβρυα να καταλήξουν στη μήτρα με φυσικό τρόπο (δηλαδή μέσω της σάλπιγγας), μεταφέρονται σ’ αυτήν από τον εξειδικευμένο γυναικολόγο, με τη βοήθεια ενός λεπτού καθετήρα μέσα στον οποίο τα έχει τοποθετήσει ο εμβρυολόγος. Τα έμβρυα εμφυτεύονται από μόνα τους στον βλεννογόνο της μήτρας, το ενδομήτριο, όπως και στη φυσιολογική σύλληψη. Εάν υπάρξει εμφύτευση θα υπάρξει και εγκυμοσύνη.

Πότε επιλέγεται ως μέθοδος η εξωσωματική γονιμοποίηση;
Υπάρχει πληθώρα απόλυτων και σχετικών ενδείξεων που αφορούν τον έναν ή και τους δύο συντρόφους.

Οι απόλυτες ενδείξεις είναι:
* Η έλλειψη (από εκτομή) ή η απόφραξη των σαλπίγγων κεντρικά ή περιφερικά (υδροσάλπιγγες).
* Η έλλειψη σπερματοζωαρίων (αζωοσπερμία) που απαιτεί χειρουργική λήψη.
* Ο πολύ μικρός αριθμός κινουμένων φυσιολογικών σπερματοζωαρίων (σοβαρή ολιγο-ασθενο-τερατοσπερμία).

Οι σχετικές ενδείξεις είναι πολλές και αφορούν σε:
* Μεγάλη διάρκεια υπογονιμότητας.
* Μεγάλη ηλικία της γυναίκας.
* Σοβαρά προβλήματα σπέρματος (σοβαρή ολιγο-ασθενο-τερατοσπερμία).
* Ανεξήγητη Υπογονιμότητα.
* Αποτυχία άλλων ηπιότερων μεθόδων (π.χ. πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας για προγραμματισμένη επαφή ή σπερματέγχυση).
* Βαριά ενδομητρίωση.
* Προεμφυτευτική διάγνωση για β- μεσογειακή αναιμία, φυλοσύνδετα νοσήματα, ειδικά κληρονομικά νοσήματα (*).
* Πριν από χημειοθεραπεία (*).
* Δωρεά ωαρίων, σπέρματος και εμβρύων (*).
* Παρένθετη μητρότητα (*).

(*) Αφορούν σπάνιες ενδείξεις.

Ακολουθούνται «αφύσικοι» μέθοδοι στην εξωσωματική γονιμοποίηση;
Η κλασική εξωσωματική γονιμοποίηση δεν αποτελεί παραβίαση της φυσιολογικής σύλληψης. Παρά τις όποιες φοβίες της κοινής γνώμης, η αλήθεια είναι ότι η γονιμοποίηση επέρχεται στο εργαστήριο μέσα στο τρυβλίο χωρίς παρέμβαση, όπως θα συνέβαινε φυσιολογικά στη σάλπιγγα, ενώ η εμφύτευση του εμβρύου (σύλληψη) γίνεται από μόνη της.

Οι παραλλαγές της κλασικής μεθόδου, όπως η μικρογονιμοποίηση, είναι όντως επεμβατικές μέθοδοι, αλλά εφαρμόζονται για να παρακαμφθούν συγκεκριμένα παθολογικά προβλήματα, ιδιαίτερα του σπέρματος.

Σε όλες τις περιπτώσεις, εάν επιτευχθεί εγκυμοσύνη, η πορεία της είναι ίδια με αυτήν από φυσική σύλληψη.

Θα είναι υγιές το παιδί που θα γεννηθεί;
Τα παιδιά της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι το ίδιο υγιή και φυσιολογικά, όσο και τα παιδιά που προέρχονται από φυσική σύλληψη και δεν παρουσιάζουν αύξηση του ποσοστού των συγγενών και χρωμοσωματικών ανωμαλιών, όπως προκύπτει από μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες.

Απόδειξη είναι ότι έχουν γεννηθεί, μέχρι σήμερα, περισσότερα από 1.500.000 παιδιά παγκοσμίως, μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, ορισμένα μάλιστα από αυτά έχουν ήδη τεκνοποιήσει φυσιολογικά.

Ποια είναι τα στάδια της εξωσωματικής γονιμοποίησης;
Ο κύκλος θεραπείας με εξωσωματική γονιμοποίηση περιλαμβάνει τα εξής βασικά στάδια:

Προετοιμασία
Κατά τη διάρκεια αυτής της θεραπείας χορηγούνται φάρμακα που έχουν σκοπό τη λήψη περισσότερων ωαρίων από το ένα που παράγει η γυναίκα στο φυσικό της κύκλο. Η παρακολούθηση γίνεται με υπερηχογραφικό έλεγχο και αιμοληψία, συνήθως ανά 2-3 μέρες και δόσεις των φαρμάκων εξατομικεύονται. Με το υπερηχογράφημα, που γίνεται διακολπικά, παρακολουθούμε την αύξηση του μεγέθους των ωοθυλάκιων, μέσα στα οποία βρίσκονται τα ωάρια. Σκοπός είναι να επιτύχουμε την ανάπτυξη πολλών ωοθυλάκιων μεγέθους πάνω από 18 mm, οπότε θεωρούμε ότι τα ωάρια μέσα σε αυτά έχουν ωριμάσει και είναι έτοιμα για ωοληψία. Παράλληλα μετρούμε την αύξηση του πάχους του ενδομήτριου. Το ενδομήτριο καλύπτει την ενδομητρική κοιλότητα, στην οποία αργότερα θα μεταφερθούν τα έμβρυα. Με την αιμοληψία ελέγχουμε την οιστραδιόλη που παράγεται από τα ωοθυλάκια και είναι επίσης δείκτης της ωρίμανσης των ωαρίων. Όταν έχουμε ικανοποιητικό αριθμό ωοθυλάκιων μεγαλύτερων των 18 mm, ικανοποιητικό πάχος ενδομήτριου και επίσης καλή τιμή οιστραδιόλης επιτυγχάνουμε την τελική ωρίμανση των ωαρίων με τη χορήγηση β – χοριακής γοναδοτροπίνης και τριάντα τέσσερις με τριάντα οκτώ ώρες μετά γίνεται η ωοληψία.

Ωοληψία
Η ωοληψία διαρκεί 15 λεπτά και γίνεται υπό ελαφρά μέθη. Ο γυναικολόγος αναρροφά διακολπικά με μια βελόνα το ωοθυλακικό υγρό από τις ωοθήκες κάτω από υπερηχογραφικό έλεγχο. Το ωοθυλακικό υγρό δίνεται στον εμβρυολόγο για την ανεύρεση των ωαρίων με τη βοήθεια του μικροσκοπίου.

Γονιμοποίηση
Τα ωάρια μετά την ωοληψία τοποθετούνται μέσα σε καλλιεργητικό υλικό. Στη συνέχεια πραγματοποιείται η γονιμοποίηση με το σπέρμα του συζύγου που έχει ήδη επεξεργαστεί με ειδικές τεχνικές. Το επόμενο πρωί ελέγχεται η γονιμοποίηση των ωαρίων και στις ημέρες που ακολουθούν παρακολουθείται η εξέλιξη τους.

Εμβρυομεταφορά
Είναι μια απλή διαδικασία που δεν απαιτεί αναλγησία. Γίνεται 2-3 ημέρες μετά την ωοληψία. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει σε στάδιο βλαστοκύστης, δηλαδή 4-7 ημέρες μετά τη συλλογή των ωαρίων. Τα έμβρυα τοποθετούνται στην ενδομητριακή κοιλότητα με τη βοήθεια ενός λεπτού πλαστικού καθετήρα που περνά μέσα από τον τράχηλο. Ο αριθμός των εμβρύων που θα μεταφερθούν συναποφασίζεται με το ζευγάρι. Εάν υπάρχει μεγάλος αριθμός εμβρύων, μπορούν κάποια από αυτά να καταψυχθούν ώστε να χρησιμοποιηθούν σε μελλοντική προσπάθεια.

Τεστ Κύησης
Γίνεται 12 μέρες μετά την εμβρυομεταφορά. Περιλαμβάνει λήψη αίματος γιο τον προσδιορισμό της χοριακής γοναδοτροπίνης . Εάν το τεστ είναι θετικό, δυο εβδομάδες αργότερα γίνεται ο πρώτος υπερηχογραφικός έλεγχος κατά τον οποίο φαίνεται ο ενδομητρικός σάκος του/των εμβρύου/ων μέσα στη μήτρα. Αν το τεστ είναι αρνητικό, η φαρμακευτική αγωγή διακόπτεται και γίνεται προσπάθεια για ανάλυση των πιθανών αιτιών της αποτυχίας και λήψη περαιτέρω αποφάσεων.

Ποιες εξετάσεις είναι απαραίτητες;
Οι προκαταρκτικές εξετάσεις πριν την ένταξη σε πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης περιλαμβάνουν:
* Εξέταση σπέρματος (σπερμοδιάγραμμα, δοκιμασία ενεργοποίησης σπερματοζωαρίων-”Percoll test”, καλλιέργεια σπέρματος). Η πρώτη εξέταση που θα κάνει ο άντρας θα είναι και η τελευταία, εφόσον το αποτέλεσμα είναι θετικό και αυτή είναι το σπερμοδιάγραμμα. Εάν όμως παρατηρηθούν προβλήματα στην ποιότητα ή στην ποσότητα του σπέρματος, τότε ο άντρας θα παραπεμφθεί στον ουρολόγο. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι χρειάζεται θεραπεία, το ζευγάρι θα μείνει πίσω 1-3 μήνες.
* Ορμονικές εξετάσεις και διακολπικό υπερηχογράφημα την 3η ημέρα του κύκλου.
* Έλεγχο για ηπατίτιδες, HIV I-II, VDRL (ο οποίος είναι απαραίτητος).
* Το Pap test, μαστολογικό έλεγχο σε γυναίκες άνω των 35 ετών και καρδιολογική εξέταση.
* Ειδικές εξετάσεις, όπως λαπαροσκόπηση ή υστεροσκόπηση, οι οποίες ενδέχεται να συστηθούν από τον υπεύθυνο ιατρό της Μονάδας με βάση την αξιολόγηση στοιχείων του κλινικού ιστορικού και των λοιπών εξετάσεων.

Οι εξετάσεις γονιμότητας, διαρκούν περίπου ένα μήνα. Αρχικά η γυναίκα θα κάνει ορμονικές εξετάσεις, την τρίτη μέρα του κύκλου της, μέσω των οποίων θα φανεί πόσο νεανικές είναι οι ωοθήκες της. Και μετά ακολουθεί η υστεροσαλπιγγογραφία, ακτινογραφία της μήτρας με ταυτόχρονη διακολπική έγχυση σκιαγραφικού υγρού, που γίνεται από τη στιγμή που τελειώσει η έμμηνος ρύση έως και την 11η μέρα του κύκλου της.

Οι συνήθεις εξετάσεις του προγεννητικού ελέγχου είναι χρήσιμες.

Υπάρχουν παρενέργειες;
Σε ένα φυσιολογικό κύκλο είναι πολύ πιθανό να παραχθεί υγρό στην κοιλιακή χώρα κατά την ανάπτυξη του θυλακίου. Επίσης είναι πολύ πιθανό να διαμορφωθεί μέσα στην ωοθήκη ένα ωχροσωμάτιο και να μετατραπεί σε κύστη στο δεύτερο μισό του κύκλου. Κατά την ωορρηξία και το σχηματισμό του ωχροσωματίου είναι πιθανό να σημειωθεί πόνος. Το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο, ερεθιστικότητα, ήπια μελαγχολία και ήπιο πόνο στο στήθος. Κατά τη διέγερση των ωοθηκών όλα αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο έντονα από τα συμπτώματα ενός φυσιολογικού κύκλου.

Οι τρεις κατηγορίες του Συνδρόμου Υπερδιέγερσης Ωοθηκών είναι οι ακόλουθες:
1) Ήπιο Σύνδρομο Υπερδιέγερσης Ωοθηκών: Παρατηρείται πυελικός πόνος μετά την ωοληψία. Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν με απλή ξεκούραση στο κρεβάτι για μια-δυο μέρες.

2) Μέτριο Σύνδρομο Υπερδιέγερσης Ωοθηκών: Aπαιτείται παραμονή στο νοσοκομείο κυρίως για παρακολούθηση αλλά και για να είναι πιο εύκολο για εμάς να σας χορηγήσουμε παυσίπονα φάρμακα αν είναι απαραίτητο.

3) Σοβαρό Σύνδρομο Υπερδιέγερσης Ωοθηκών: Σε περίπου 2-3 από τις 1000 διεγέρσεις συγκεντρώνεται αρκετή ποσότητα υγρού είτε στην κοιλιακή χώρα είτε στη θωρακική κοιλότητα γεγονός που αποτελεί σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.

Συνιστάται η ακύρωση του κύκλου όταν διαπιστώνεται αδυναμία διέγερσης των ωοθηκών.

Υπάρχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις για την υγεία της γυναίκας;
Κατά κανόνα όχι. Οι ανησυχίες του κοινού (κυρίως όσων έχουν ελλιπή πληροφόρηση) είναι θεωρητικά θεμιτές, αλλά πρακτικά αβάσιμες.

Όλες ανεξαιρέτως οι μεγάλες διεθνείς επιδημιολογικές έρευνες συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι ο κίνδυνος να αναπτυχθεί καρκίνος στην ωοθήκη, στη μήτρα ή στον μαστό είναι παρόμοιος με εκείνον του γενικού πληθυσμού.

Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες, που έγιναν στην Αυστραλία σε 29.700 γυναίκες (Lancet, 1999), Μ. Βρετανία σε 5.556 γυναίκες (Hum Reprod., 2002), στη Γαλλία σε 92.555 γυναίκες (Hum Reprod., 2004), όπως και άλλες συγκεντρωτικές μελέτες ή μεταναλύσεις (Ness et al., Amer J Epidem, 2002;Kashyap et al., Obst Gynecol, 2004), έδειξαν ότι δεν υπήρξε στατιστικώς σημαντική διαφορά ανάμεσα στις γυναίκες που πήραν φάρμακα για εξωσωματική γονιμοποίηση και εμφάνισαν καρκίνο του μαστού, των ωοθηκών ή της μήτρας και σ’ αυτές που δεν πήραν φάρμακα και τελικά εμφάνισαν καρκίνο.

Εξ άλλου, δεν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου για καρκίνο στα παιδιά που γεννήθηκαν από εξωσωματική γονιμοποίηση σε σχέση με τα παιδιά από φυσική σύλληψη (μελέτες σε 17.000 και 30.364 παιδιά που γεννήθηκαν από εξωσωματική γονιμοποίηση, Klip.H et al., Hum Reprod., 2001).

Επισημαίνεται ότι, για προληπτικούς λόγους, σε όλες τις γυναίκες γίνεται Pap-test και έλεγχος μαστού. Μαστογραφία συνιστάται σε γυναίκες ηλικίας άνω των 35 ετών.

Στις περιπτώσεις που υπάρχει ιστορικό από τον μαστό (ατομικό ή οικογενειακό) ανεξάρτητα από την ηλικία της γυναίκας, πριν την έναρξη των φαρμάκων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη ειδικού μαστολόγου.

Από τι εξαρτάται η επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης;
Το ποσοστό επιτυχίας κυήσεως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων ορισμένοι είναι προφανείς (π.χ. η ποιότητα και ο αριθμός εμβρύων, η ηλικία της γυναίκας, το σπέρμα του συζύγου, το αίτιο της υπογονιμότητας) και άλλοι αφανείς (π.χ. η τεχνογνωσία των ιατρών, των εμβρυολόγων, των μαιών και άλλων επιστημόνων που εμπλέκονται στη θεραπεία, η υποδομή και ο ποιοτικός έλεγχος του εργαστηρίου).

Θεωρούμε απαραίτητο να επισημάνουμε ότι η ηλικία της γυναίκας είναι καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία της προσπάθειας.
Είναι πλέον διεθνώς αποδεκτό ότι η μεγάλη ηλικία συνοδεύεται από στατιστικώς σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας κυήσεων και γεννήσεων υγιών τέκνων.

Εμφύτευση κι εγκυμοσύνη
Η θεραπεία ξεκινάει σε προκαθορισμένη ημέρα του κύκλου και περιλαμβάνει τη χορήγηση ορμονών για τη διέγερση των ωοθηκών ώστε να αναπτύξουν πολλά ωοθυλάκια και όχι μόνο ένα, όπως γίνεται σε ένα φυσιολογικό κύκλο.

Μετά την πρώτη εβδομάδα και κάθε δύο ημέρες η γυναίκα υποβάλλεται σε υπερηχογράφημα προκειμένου ο ειδικός γιατρός να εξετάσει τον αριθμό και το μέγεθος των ωοθυλακίων καθώς και το πάχος του ενδομητρίου. Όταν τα ωάρια ωριμάσουν και το ενδομήτριο έχει το κατάλληλο πάχος για την εμβρυομεταφορά, χορηγείται μία ορμόνη η οποία προκαλεί την τελική ωρίμανση των ωαρίων και την απελευθέρωσή τους στο υγρό των ωοθυλακίων.

Η τήρηση του προγράμματος είναι σημαντική αφού καθυστέρηση στη χορήγηση ορμονών κατά 2 ή 3 ώρες μπορεί να προκαλέσει αυτόματη ρήξη των ωοθυλακίων. Η ωοληψία γίνεται 36 ώρες μετά την τελική ένεση. Ο σύζυγος παραδίδει την ίδια μέρα το σπέρμα στον εμβρυολόγο.

Τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια τοποθετούνται μέσα σε θρεπτικό υγρό και κλείνονται μέσα σε ειδικούς επωαστήρες, όπου αφήνονται για 24 ώρες. Την επόμενη ημέρα ελέγχεται ο αριθμός των εμβρύων και μετά από μία ακόμα ημέρα ελέγχεται η ποιότητά τους. Τα ωάρια γονιμοποιούνται σε ποσοστό 60% έως 66%.

Η μεταφορά των εμβρύων γίνεται τη δεύτερη ή τρίτη ημέρα μετά τη ωοληψία, χωρίς τη χορήγηση αναισθησίας. Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι προχωρούν στη μεταφορά βλαστοκύστης στη μήτρα, την 6η ημέρα μετά την ωοληψία.

Συνήθως τοποθετούνται 2 ή 3 έμβρυα στο ενδομήτριο ή και λιγότερα για να μειωθεί ο κίνδυνος πολλαπλής κύησης. Δεκαπέντε ημέρες μετά γίνεται ένα απλό τεστ κύησης για να διαπιστωθεί η επιτυχία ή όχι της θεραπείας.

Αν ένα έμβρυο εγκατασταθεί αρχίζει να παράγεται μία ορμόνη η χοριακή γοναδοτροπίνη η οποία φθάνει σε ανιχνεύσιμα επίπεδα στο αίμα περί τις 10 με 12 μέρες μετά την εμβρυομεταφορά (τεστ κυήσεως στο αίμα). Μετά 2 με 3 μέρες θα γίνει νέα εξέταση αίματος για να μετρηθεί ξανά η χοριακή γοναδοτροπίνη. Σε περίπτωση διπλασιασμού της τιμής ανάμεσα στις δύο μετρήσεις θεωρείται σίγουρη η βιοχημική παρουσία κυήσεως. Μετά από μια εβδομάδα είναι ορατοί ο ή οι σάκοι της κυήσεως με κολπικό υπερηχογράφημα και μετά από δύο εβδομάδες με νέο κολπικό υπερηχογράφημα γίνεται αντιληπτή καρδιακή λειτουργία στο ή στα έμβρυα. Αμέσως μετά το ζευγάρι παραπέμπεται στον θεράποντα γυναικολόγο, ο οποίος αναλαμβάνει πλέον την παρακολούθηση της κυήσεως.

Σε αρνητικό αποτέλεσμα, χωρίς να υπάρχει ακόμη περίοδος επαναλαμβάνεται σε 2 με 3 μέρες η εξέταση κι αν είναι θετική ακολουθουθείται η προηγούμενη οδηγία. Αν είναι αρνητική διακόπτονται τα φάρμακα και έρχεται περίοδος. Τότε η προσπάθεια έχει αποτύχει. Είναι από τις δυσκολότερες και τις πλέον δυσάρεστες στιγμές η αντιμετώπιση του αρνητικού αποτελέσματος.

Αποτυχία σε μια προσπάθεια εξωσωματικής γονιμοποίησης σημαίνει ότι θα πρέπει να βρεθούν πάλι το ζευγάρι και τα μέλη της ιατρικής ομάδας για να μελετήσουν και να συζητήσουν τις παραμέτρους της αποτυχίας ώστε να καθοριστούν τα περαιτέρω βήματα και την προοπτική για την επιτυχία σε μια επόμενη προσπάθεια.

Κατάψυξη και κρυοσυντήρηση εμβρύων
Αν περισσέψουν έμβρυα και είναι πολύ καλής ποιότητας, τότε μπορούν να καταψυχθούν και να χρησιμοποιηθούν από το ζευγάρι σε μια μελλοντική προσπάθεια η οποία βέβαια δεν περιλαμβάνει διέγερση ωοθηκών , ούτε και ωοληψία.

Επίσης, επειδή σε μερικές περιπτώσεις η ποιότητα του ενδομητρίου ή άλλες συγκυρίες δεν επιτρέπουν την εμβρυομεταφορά, σ’ αυτές τις περιπτώσεις πραγματοποιείται κρυοσυντήρηση των εμβρύων.
Η κρυοσυντήρηση γίνεται με ειδικό μηχάνημα και τεχνικές προοδευτικής κατάψυξης μέχρι τους -196 βαθμούς Κελσίου και οι παγιέττες ( σωληνάρια ) στις οποίες τοποθετούνται τα έμβρυα αποθηκεύονται σε ειδικά δοχεία υγρού αζώτου . Στις συνθήκες αυτές η κρυοσυντήρηση μπορεί να παραταθεί μεγάλο διάστημα (μέχρι και μία πενταετία).
Στις περιπτώσεις που θα επιλεχτεί να τοποθετηθούν έμβρυα από κρυοσυντήρηση, στον κύκλο που θα επιλεγεί να γίνει η τοποθέτηση, εφαρμόζεται ειδική φαρμακευτική αγωγή και έλεγχο της ποιότητας υποδεκτικότητας του ενδομητρίου για να γίνει εμβρυομεταφορά.
Κατά την διαδικασία καταψύξεως-αποψύξεως καταστρέφεται το 30% περίπου των κυττάρων διότι δεν έχουν όλα τα έμβρυα την ίδια δυνατότητα να αντιμετωπίσουν αυτήν την «ταλαιπωρία». Αυτό θεωρείται πως δημιουργεί και μια προστατευτική επιλογή των πλέον φυσιολογικών και ανθεκτικών εμβρύων .
Από τις μελέτες που υπάρχουν στην διεθνή βιβλιογραφία, τα παιδιά που γεννιούνται από εμβρυομεταφορά κρυοσυντηρημένων εμβρύων είναι φυσιολογικά και δεν εμφανίζουν αύξηση των χρωμοσωμικών και των δομικών διαταραχών.

Τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης
Α. Κλασική εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF)
Τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια τοποθετούνται μαζί σε καλλιεργητικό υλικό και αφήνονται στον κλίβανο για να πραγματοποιηθεί η γονιμοποίηση. Μόνο ένα σπερματοζωάριο θα καταφέρει να εισχωρήσει στο ωάριο και να ξεκινήσει η διαδικασία ανάπτυξης του εμβρύου.

Β. Μικρογονιμοποίηση (ICSI)
Είναι μια τεχνική που περιλαμβάνει την κατευθείαν εισαγωγή ενός και μόνο σπερματοζωαρίου μέσα στο ωάριο με τη χρήση ειδικής βελόνας. Ενδείκνυται σε περιπτώσεις με σοβαρές διαταραχές του σπερμοδιαγράμματος ή περιπτώσεις αζωοσπερμίας (οπότε συλλέγουμε το σπέρμα κατευθείαν από τον ορχικό ιστό). Επίσης ενδείκνυται σε περιπτώσεις αποτυχίας γονιμοποίησης του ωαρίου με κλασικό IVF σε προηγούμενη προσπάθεια.

Γ. Υποβοηθούμενη Εκκόλαψη (Assisted hatching)
Είναι μια διαδικασία που μπορεί να γίνει μετά από κλασική IVF ή μικρογονιμοποίηση πριν την εμβρυομεταφορά. Με αυτή τη διαδικασία λεπταίνουμε τη ζώνη που περιβάλλει το έμβρυο για να διευκολύνουμε την εμφύτευσή του. Ενδείκνυται σε περιπτώσεις που ο εμβρυολόγος διαπιστώσει ότι η ζώνη του εμβρύου είναι σκληρή ή παχιά. Επίσης μπορεί να συστηθεί σε γυναίκες μεγάλης ηλικίας ή μετά από επανειλημμένες αποτυχίες σε προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Δ. Καλλιέργεια Βλαστοκύστης
Βλαστοκύστη είναι το στάδιο στο οποίο φθάνει το έμβρυο 5- 6 ημέρες μετά την ωοληψία. Κατά την κλασική IVF και μικρογονιμοποίηση, τα έμβρυα μεταφέρονται στην ενδομητρική κοιλότητα 2- 3 μέρες μετά την ωοληψία. Το πλεονέκτημα της εμβρυομεταφοράς στο στάδιο της βλαστοκύστης δηλαδή 5 – 6 ημέρες μετά την ωοληψία είναι ότι επιτρέπει την επιλογή της καλύτερης ποιότητας εμβρύων. Το μειονέκτημα είναι ότι είναι δυνατό να μην επιβιώσει κανένα έμβρυο στο στάδιο αυτό και έτσι να μην πραγματοποιηθεί εμβρυομεταφορά.

Ε. Κρυοσυντήρηση εμβρύων και ορχικού ιστού
Η κρυοσυντήρηση γίνεται σε ειδικά δοχεία υγρού αζώτου σε θερμοκρασία -196°C. Όταν υπάρχει μεγάλος αριθμός γονιμοποιημένων εμβρύων ή οι προϋποθέσεις για την εμφύτευση δεν είναι οι ενδεδειγμένες. τα έμβρυα μπορούν να συντηρηθούν στην κατάψυξη και να μεταφερθούν στη μήτρα σε κατάλληλο χρόνο στο μέλλον. Δυνατότητα κρυοσυντήρησης υπάρχει επίσης για σπέρμα και ορχικό ιστό. Σε πειραματικό στάδιο βρίσκεται η κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού και ωαρίων.

ΣΤ. Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση (PGD)
Με τον όρο αυτό εννοούμε τη διαδικασία διαπίστωσης γενετικών ασθενειών στο γενετικό υλικό των εμβρύων και την εν συνεχεία επιλογή και εμβρυομεταφορά υγιών εμβρύων που αποκτήθηκαν με τη μέθοδο μεταξύ άλλων της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα προσφέρεται διάγνωση για την κυστική ίνωση και τη Β – Μεσογειακή Αναιμία. Λεπτομερέστερη αναφορά γίνεται στην ειδική σελίδα.

Ζ. Βιοψία όρχεως (TESE)
Ενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρή ολιγοσπερμία ή αζωοσπερμία. Εάν στο υλικό της βιοψίας ανιχνευθούν βιώσιμα σπερματοζωάρια μπορεί ακολούθως να γίνει χρήση αυτών για μικρογονιμοποίηση (ICSI).

Ποσοστά επιτυχίας
Αναφερόμενοι στο μέσο όρο πάντα, θα λέγαμε ότι το ποσοστό κλινικής κύησης ανά εμβρυομεταφορά κυμαίνεται μεταξύ 30-40% με τα καλύτερα αποτελέσματα σε γυναίκες κάτω των 35-38 ετών. Συνήθως το αθροιστικό ποσοστό επιτυχίας μπορεί να φθάσει 60-65% μετά από 3-4 προσπάθειες. Μετά το 43ο έτος της ηλικίας της γυναίκας τα ποσοστά πέφτουν περίπου στο 5%.

Δανεικό ωάριο ή σπέρμα
Την δυνατότητα δανεισμού ωαρίων έχει η γυναίκα, όταν τα ωάρια της είναι προβληματικά ή όταν δεν παράγει ωάρια λόγω προχωρημένης ηλικίας. Τα δανεικά ωάρια γονιμοποιούνται από το σπέρμα του συντρόφου της με εξωσωματική γονιμοποίηση και εμφυτεύονται στη μήτρα της ή μπορεί και να καταψυχθούν ως έμβρυα. Ο δανεισμός μπορεί να γίνει τόσο από ανώνυμη δότρια όσο και από συγγενικό πρόσωπο.

Μετά την ανακάλυψη των μεθόδων μικρογονιμοποίησης και Tese, που αρκεί έστω και ένα σπερματοζωάριο ώστε γίνει με επιτυχία η γονιμοποίηση, έχει περιοριστεί η χρήση δανεικού σπέρματος από τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας για το οποίο ευθύνεται το σπέρμα του άνδρα. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν τράπεζες σπέρματος που παρέχουν σπέρμα από ανώνυμο δότη με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και φυσικά υγιές.
Η μέθοδος Τese γίνεται όταν το σπερματικό υγρό που παράγει ο άνδρας δεν περιέχει καθόλου σπερματοζωάρια, δηλαδή λαμβάνονται σπερματοζωάρια μέσω βιοψίας στους όρχεις. Στη συνέχεια και με την τεχνική της μικρογονιμοποίησης γονιμοποιείται το ωάριο.

Επιτρέπεται η επιλογή φύλου ή η κλωνοποίηση;
Όχι (τουλάχιστον στην Ελλάδα, μέχρι αυτή τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο).

Πόσο κοστίζει η θεραπεία;
Το κόστος ποικίλει και είναι γύρω στα 1800-3000 ευρώ για μια θεραπεία, αλλά πρέπει να συνυπολογιστεί και η φαρμακευτική αγωγή που είναι αρκετά ακριβή. Οι απαιτήσεις τόσο σε εξοπλισμό, όσο και σε ανθρώπινο δυναμικό για αυτήν την ευαίσθητη θεραπεία είναι μεγάλες. Ευτυχώς τελευταία όλο και περισσότερα ταμεία ασφάλισης καλύπτουν ένα ποσοστό 75-100% από τα παραπάνω ποσά. Αυτό είναι σημαντικό καθώς οι ασφαλιστικοί φορείς αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα υποστήριξης του ζευγαριού με πρόβλημα υπογονιμότητας, ιδιαίτερα σε εποχές όπου η υπογεννητικότητα αποτελεί μια ορατή απειλή για την κοινωνία μας.

ΙΚΑ – Διαδικασίες και δικαιολογητικά
Πληροφορίες εδώ.

Σχετικά θέματα:

• Σπάνιο ιατρικό φαινόμενο: 92χρονη κουβαλούσε στα σπλάχνα της, για 61 χρόνια, το αγέννητο μωρό της
• Γυναίκα και Εκκλησία – Πώς ο Χριστιανισμός απαξίωσε τη γυναίκα
• Κλειτοριδεκτομή – Αιχμάλωτες γυναίκες, ενός βάρβαρου κι απάνθρωπου εθίμου
• Χριστιανισμός και σεξουαλικότητα – Η αγαπημένη αμαρτία της Εκκλησίας
• Η γυναίκα είναι «ίση» με τον άνδρα (Γιούλια Βοσνεσένσκαγια)
• Ανέκδοτο – Ο γορίλας και η γυμνή γυναίκα
• Ανάλυση και ιδιότητες της…γυναίκας
• Ισλάμ, μπούργκα και…μακαρονάδα! – Να κλάψει ή να γελάσει κανείς;
• Γράμμα σ’ ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ (Οριάνα Φαλάτσι)
• Η φόνισσα (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)

Επειδή όμως το πρόσθετο αυτό, συνοδεύεται κι από διαφημιστικό μήνυμα του Google (adsence), ίσως να αντιμετωπίσετε πρόβλημα, στην περίπτωση που φιλοξενείτε κι εσείς δικές σας διαφημίσεις του Google στην ιστοσελίδα σας (επιτρέπονται μέχρι 3 διαφημίσεις Google σε κάθε σελίδα).
Επιπλέον, το πρόσθετο έρχεται με προκαθορισμένες διαστάσεις (σε 3 μεγέθη), τις οποίες απαγορεύεται ν’ αλλάξετε (όροι χρήσης).
Ενδέχεται έτσι να μην μπορείτε να το προσαρμόσετε όπως ακριβώς θα θέλατε μέσα στην ιστοσελίδα σας.

Για να παρακάμψετε τις παραπάνω δυσκολίες και για να είσαστε και νόμιμοι, μια πολύ καλή λύση, είναι να εμφανίζεται ο μετατροπέας σε νέο παράθυρο, προσαρμοσμένων διαστάσεων, με το πάτημα ενός πλήκτρου. Έτσι εξοικονομούμε χώρο, ενώ ο κώδικας του μετατροπέα, φορτώνεται πλέον, μόνο όταν χρειάζεται.

Τα βήματα είναι ελάχιστα και σχετικά απλά:

Δημιουργήστε ένα αρχείο με όνομα π.χ. Greeklish-Converter.html και βάλτε μέσα τον ακόλουθο κώδικα:

<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">

<head profile="http://gmpg.org/xfn/11">

<title>Μετατροπέας greeklish </title>

<link rel="shortcut icon" href="/favicon.ico" />

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

</head>

<body>

<script src="http://www.gmodules.com/ig/ifr?url=http://hosting.gmodules.com/ig/gadgets/file/100191708549727820875/Greeklish2GreekLarge.xml&up_Greeklish_to_Greek=0&synd=open&w=485&h=335&title=Greeklish+to+Greek+by+innoetics&border=%23ffffff%7C3px%2C1px+solid+%23999999&output=js"></script>

<center>

<FORM>

<INPUT type="button" value="Κλείσιμο παραθύρου" onClick="window.close()">

</FORM>

</center>

</body>

</html>

Αφού ανεβάσετε το αρχείο σε κάποιον κατάλογο του server σας (κατά προτίμηση στον κεντρικό), στην συνέχεια επικολλήστε τον ακόλουθο κώδικα, στο σημείο της ιστοσελίδας σας που επιθυμείτε να εμφανίζεται το πλήκτρο του μετατροπέα:

<form>
<input type="button" value="Μετατροπέας greeklish" onClick="window.open('http://www.yourdomain.gr/Greeklish-Converter.html','converter','width=514,height=440')"/>
</form>

Το αποτέλεσμα είναι αυτό:

Αν διαπιστώσετε πως ο κώδικας για το πλήκτρο δημιουργεί προβλήματα στην εμφάνιση της ιστοσελίδας σας, τότε αντί για πλήκτρο, βάλτε σύνδεσμο, χρησιμοποιώντας τον ακόλουθο κώδικα:

<a href="javascript:void(0)" onclick="window.open('http://www.yourdomain.gr/Greeklish-Converter.html','converter','width=514,height=440')">
Μετατροπέας greeklish</a>

Το αποτέλεσμα είναι αυτό: Μετατροπέας greeklish.

(και στις δυο περιπτώσεις, αντικαταστήστε το yourdomain.gr, με το δικό σας domain ή την πλήρη διαδρομή του αρχείου Greeklish-Converter.html στον server σας).

Είστε έτοιμοι!

Σχετικά θέματα:

• Διακήρυξη των μελών της Ακαδημίας Αθηνών, εναντίον κάθε προσπάθειας για την αντικατάσταση του ελληνικού αλφαβήτου από το λατινικό
• Πολυτονικό και μονοτονικό σύστημα – Ο «πόλεμος» των τόνων
• Αγγλόφωνη Ελλάδα
• Γιατί πρέπει να πείτε «ΟΧΙ» στα greeklish
• Τα ελληνικά ως επίσημη γλώσσα των Η.Π.Α. – Ο μύθος της μίας ψήφου
• Αρχιδολόγιον – Ένα λεξικό μ’…«αρχίδια»
• Πως να γράφουμε σωστά ελληνικά
• Τα «Ευαγγελικά» – Τα αιματηρά επεισόδια του 1901, για την μετάφραση της Καινής Διαθήκης στη «χυδαία» δημοτική γλώσσα
• Μάλλιασε η γλώσσα μου
• Ειδήσεις στα…αρχαία ελληνικά!