Καρκίνος του μαστού
Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;Ο καρκίνος του μαστού είναι μία νόσος, στην οποία καρκινικά (κακοήθη) κύτταρα εντοπίζονται στους ιστούς του μαστού. Κάθε μαστός έχει 15 με 20 λοβούς, οι οποίοι αποτελούνται από λοβία. Οι λοβοί και τα λοβία συνδέονται με λεπτούς σωλήνες που ονομάζονται πόροι. Ο πιο κοινός τύπος καρκίνου είναι ο καρκίνος των πόρων και εντοπίζεται στα κύτταρα των πόρων. Υπάρχει και ο τύπος του καρκίνου που εντοπίζεται στους λοβούς
ή τα λοβία και απαντάται πιο συχνά και στους δύο μαστούς από ότι άλλα είδη καρκίνου.
Ο φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού είναι ένας λιγότερο συνηθισμένος τύπος καρκίνου
και τα συμπτώματά του συμπεριλαμβάνουν αίσθημα καύσου, ερυθρότητα και οίδημα.
Λίγα λόγια για την ανατομία του στήθουςΟ γυναικείος μαστός αποτελείται κυρίως από λιπώδη και συνδετικό ιστό. Κάθε μαστός χωρίζεται σε 15 με 20 τμήματα (λοβούς), τα οποία διαιρούνται περαιτέρω σε μικρότερα τμήματα, τα λοβίδια. Τα λοβίδια είναι δομές που περιέχουν μικρούς γαλακτοπαραγωγούς αδένες. Αυτοί εκκρίνουν γάλα μέσα σε ένα πολύπλοκο σύστημα μικροσκοπικών σωληνίσκων -τους γαλακτοφόρους πόρους-, οι οποίοι τελικά συλλέγουν το γάλα σε μία 'δεξαμενή' που εντοπίζεται ακριβώς κάτω από τη θηλή του μαστού.
Ποια είναι τα αίτια του καρκίνου του μαστού;Τα αίτια των περισσότερων τύπων καρκίνου του μαστού παραμένουν άγνωστα. Δεν υπάρχει κανένας σίγουρος τρόπος πρόληψης της νόσου. Όμως, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι η έγκαιρη διάγνωσή της συνδυάζεται με μεγάλη πιθανότητα πολύ καλής τελικής έκβασης.
Παράγοντες κινδύνου εμφάνισης της νόσουΥπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, οι οποίοι ξεφεύγουν από το δικό σας έλεγχο και για τους οποίους δεν μπορείτε να κάνετε κάτι. Οι γυναίκες, για παράδειγμα, έχουν 100πλάσια πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με τους άνδρες. Επίσης, η ηλικία αντιπροσωπεύει έναν από τους κύριους προδιαθεσικούς παράγοντες. Ποσοστό μεγαλύτερο του 80% παρατηρείται σε γυναίκες ηλικίας άνω των 50 ετών. Όσες είναι μικρότερες των 30 ετών σπανίως προσβάλλονται, αποτελώντας περίπου το 1,5% των περιστατικών. Όμως εκτός από τα παραπάνω υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκίνου του μαστού και οι οποίοι μπορεί να αποφευχθούν, όπως η σωστή διατροφή, η άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος κ.ά.
Παρακάτω αναφέρονται εν συντομία οι κύριοι προδιαθεσικοί παράγοντες:
* Ακτινοβόληση θώρακα. Πρόκειται για το μόνο παράγοντα με αποδεδειγμένη άμεση συσχέτιση με τον καρκίνο του μαστού.
* Γενετική προδιάθεση για τη νόσο. Αντιστοιχεί στο 5-10% των περιπτώσεων.
* Οικογενειακό ιστορικό, δηλαδή εμφάνιση της νόσου σε συγγενή πρώτου βαθμού (μητέρα, κόρη ή αδελφή).
* Ατομικό ιστορικό προηγούμενου καρκίνου μαστού. Αυξάνει τις πιθανότητες προσβολής και του άλλου μαστού.
* Η λευκή φυλή. Τα άτομα της λευκής φυλής προσβάλλονται συχνότερα από αυτά των άλλων φυλών.
* Εμμηναρχή (εμφάνιση πρώτης εμμηνορρυσίας) σε μικρή ηλικία, δηλαδή πριν από το 12ο έτος.
* Εμμηνόπαυση πριν από το 50ό έτος.
* Απουσία τεκνοποίησης ή τεκνοποίηση για πρώτη φορά μετά τα 30 χρόνια.
* Πιθανότατα η μακροχρόνια χρήση -πάνω από δέκα έτη- θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης, αν και αυτό δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά.
* Πιθανότατα η χρήση από του στόματος χορηγούμενων αντισυλληπτικών δισκίων.
* Η λήψη μεγάλης ποσότητας αλκοόλ.
* Η ζωή σε βιομηχανικές περιοχές και ο σύγχρονος τρόπος ζωής και εργασίας, αν και οι ακριβείς παράγοντες παραμένουν αδιευκρίνιστοι.
* Το κάπνισμα.
* Η παχυσαρκία και η πλούσια σε λίπη διατροφή, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή και την έλλειψη άσκησης.
* Συγγενείς γυναικών που παρουσίασαν καρκίνο και στους δύο μαστούς.
* Επανειλημμένη εμφάνιση στην ίδια οικογένεια στο παρελθόν καρκίνου μαστού ή ωοθηκών.
* Λήψη οιστρογόνων τουλάχιστον 5 χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.
Να θυμάστε ότι όλες οι γυναίκες κινδυνεύουν να εμφανίσουν τη νόσο, άσχετα με το αν έχουν αυτούς τους προδιαθεσικούς παράγοντες ή όχι. Στα δύο τρίτα των ασθενών από καρκίνο του μαστού δεν υπάρχει ιστορικό γνωστού προδιαθεσικού παράγοντα!
Ποια είναι τα συμπτώματα που πρέπει να σας κινητοποιήσουνΘα πρέπει να φροντίζετε με επιμέλεια να εξετάζετε το στήθος σας σε μηνιαία βάση. Είναι προτιμότερο να το κάνετε περίπου την πέμπτη με έβδομη ημέρα μετά την περίοδο, δηλαδή όταν οι μαστοί δεν είναι οιδηματώδεις και επώδυνοι λόγω του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου (ΠΕΣ).
Εστιάστε την προσοχή σας στα παρακάτω:
* Ψηλάφηση όζου (μικρής στρογγυλής μάζας) στο μαζικό αδένα.
* Πιθανή ανίχνευση εκκρίματος από τη θηλή, αιμορραγία από τη θηλή ή μεταβολές του χρώματος και των διαστάσεων της θηλής.
* Πρήξιμο του στήθους.
* Μικρά οζίδια στην περιοχή της μασχάλης.
* Οποιαδήποτε μεταβολή του δέρματος του μαστού, όπως ερυθρότητα ή πτυχώσεις.
Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα παραπάνω, επιβάλλεται να ζητήσετε τη συμβουλή του γιατρού σας το συντομότερο δυνατόν.
Αυτοεξέταση των μαστών
Η αυτοεξέταση των μαστών αποτελεί
την πρώτη και βασική μέθοδο προληπτικής εξέτασης των μαστών και μπορεί να γίνει πολύ απλά στο σπίτι από την ίδια την γυναίκα. Όλες οι γυναίκες από την ηλικία των 20 ετών πρέπει να μάθουν να κάνουν σωστά αυτοεξέταση στους μαστούς τους.
ΒΗΜΑ 1ο
 |
|
Ξεκινήστε κοιτάζοντας τους μαστούς σας στον καθρέφτη.
Ελέγχουμε το μέγεθος, το σχήμα και το χρώμα. Οι δύο μαστοί πρέπει να είναι συμμετρικοί και ομοιόμορφοι.
Σημεία που χρειάζονται διερεύνηση:
• Εισολκή δέρματος ή θηλής
• Δέρμα σαν «φλοιός πορτοκαλιού»
• Ερυθρότητα
• Διόγκωση
• Αποβολή υγρού ή αίματος από την θηλή
• Διαγραφή των φλεβών κάτω από το δέρμα
|
|
ΒΗΜΑ 2ο
|
|
|
Σηκώστε τα χέρια και παρατηρείστε για τα ίδια σημεία
Ακολούθως πιέστε και τις δύο θηλές και ελέγξτε άν υπάρχει αποβολή υγρού από αυτές
Το υγρό αυτό μπορεί να είναι γαλακτώδες, κίτρινο ή αίμα |
|
ΒΗΜΑ 3ο
|
|
|
Ξαπλώστε και εξετάσετε τους μαστούς κάνοντας μικρές κυκλικές κινήσεις με τις άκρες των δακτύλων σας, μέχρι να καλύψετε όλη την έκταση του κάθε μαστού. Ακολουθείστε πορεία από πάνω προς τα κάτω και από έξω προς τα μέσα.
Προσπαθείστε να αισθανθείτε οποιαδήποτε μάζα στο εσωτερικό του μαστού.
Το δεξί χέρι εξετάζει τον αριστερό μαστό και το αντίθετο.
|
|
ΒΗΜΑ 4ο
|
|
|
Ακολουθείστε την ίδια διαδικασία με τα ίδια βήματα σε όρθια θέση
Πολλές γυναίκες αισθάνονται καλύτερα τον μαστό τους όταν το δέρμα είναι υγρό και γλιστερό, έτσι προτιμούν να κάνουν αυτό το στάδιο της αυτοεξέτασης όταν κάνουν μπάνιο |
|
Πώς μπορείτε να αποφύγετε ή να εντοπίσετε εγκαίρως μία ύποπτη βλάβηΜηνιαία αυτοεξέταση μαστού: η ανίχνευση σε αρχικό στάδιο μπορεί να σώσει τη ζωή σας. Αυτός είναι και ο λόγος που οι οδηγίες των γυναικολόγων προτείνουν τη μηνιαία αυτοεξέταση του μαστού και την ετήσια κλινική εξέταση από ειδικό γιατρό.
Μαστογραφία: μετά την ηλικία των 40 ετών, η μηνιαία αυτοεξέταση θα πρέπει να συνδυάζεται με ετήσιο έλεγχο με μαστογραφία. Στην περίπτωση γυναικών με ιστορικό παραγόντων αυξημένου κινδύνου ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού σε συγγενή πρώτου βαθμού, ο ετήσιος έλεγχος με μαστογραφία θα πρέπει να ξεκινά περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα από την ηλικία διάγνωσης του καρκίνου στη συγγενή πρώτου βαθμού.
Γυμναστική: σύμφωνα με τα στοιχεία πολλών μελετών φαίνεται ότι η τακτική άσκηση βοηθά στην αποτροπή της εμφάνισης της νόσου.
Δίαιτα: υποστηρίζεται, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί επιστημονικά, ότι η υγιεινή διατροφή αντιπροσωπεύει άλλον έναν παράγοντα πρόληψης του καρκίνου του μαστού. Μάλιστα υπάρχουν φρούτα και λαχανικά, όπως τα μπρόκολα, τα λαχανάκια Βρυξελλών και οι ντομάτες, που ενδέχεται να έχουν προστατευτική δράση. Επίσης έχει αναφερθεί πιθανή ευεργετική δράση ορισμένων βιταμινών, όπως της βιταμίνης Α ή της βιταμίνης D.
Αποφυγή της παχυσαρκίας: ο περιορισμός της αύξησης του βάρους μόνο κατά ένα με δύο κιλά μετά το 18ο έτος της ζωής φαίνεται πως προστατεύει από τη μετεμμηνοπαυσιακή εμφάνιση καρκίνου του μαστού.
Θηλασμός: βάσει στοιχείων που προκύπτουν από μελέτες, ο θηλασμός για περισσότερους από τέσσερις μήνες συνδυάζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Φαίνεται ότι η φύση έχει προνοήσει με κάποιο τρόπο, ώστε όσο περισσότερο θηλάζετε τόσο να αυξάνεται η προστασία σας.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Α.ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Ογκεκτομή - Αποτελεί αποδεκτή μέθοδο αντιμετώπισης για ορισμένες περιπτώσεις καρκίνων του μαστού, συνήθως όμως πρέπει να συμπληρώνεται με ακτινοθεραπεία στον υπόλοιπο μαστό, με σκοπό να καταστραφούν κάποια καρκινικά κύτταρα που πιθανόν υπάρχουν εκεί
Η
τεταρτεκτομή είναι μια άλλη μορφή επέμβασης με διατήρηση του μαστού και σημαίνει ότι θα αφαιρεθεί το 1/4 του μαστού που περιέχει τον όγκο.
Όποια μορφή περιορισμένης εκτομής κι αν επιλεγεί, πρέπει να εξασφαλίζεται ότι ο όγκος θα αφαιρεθεί σε υγιή όρια.
Μαστεκτομή
Υπάρχουν διαφόρων ειδών επεμβάσεις που ονομάζονται μαστεκτομές. Όλες προϋποθέτουν την αφαίρεση ολόκληρου του αδένα του μαστού.
Υποδόριος μαστεκτομή - εφαρμόζεται όταν υπάρχει προοπτική για αποκατάσταση του μαστού με κάποια μέθοδο επανορθωτικής πλαστικής χειρουργικής. Προϋπόθεση να αφαιρείται πάντα η θηλή του μαστού και να μην διηθείται το δέρμα από τον καρκίνο
Α. Το τμήμα δέρματος που αφαιρείται μαζί με την θηλή
Β. Η έκταση του αδένα που αφαιρείται
Απλή μαστεκτομή - Αφαιρείται ολόκληρος ο μαστός χώρις να γίνει λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης. Πιθανόν να αφαιρεθούν κάποιοι λεμφαδένες (επιπέδου Ι) οι οποίοι βρίσκονται πολύ κοντά στον μαστό
Α. Μαστός
Β. Λεμφαδένες επιπέδου Ι
C. Λεμφαδένες επιπέδου ΙΙ
D. Λεμφαδένες επιπέδου ΙΙΙ
Τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή - Είναι η συχνότερα εφαρμοζόμενη μέθοδος μαστεκτομής. Γίνεται αφαίρεση όλου του μαστού και λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης επιπέδων Ι και ΙΙ
Ριζική μαστεκτομή - Αφαιρείται όλος ο μαστός, γίνεται πλήρης λεμφαδενικός καθαρισμός και αφαιρούνται και οι μύες του θώρακα κάτω από τον μαστό. Έχει καταργηθεί καθώς έχει τα ίδια αποτελέσματα με την τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή. Χρησιμοποιείται μόνο όταν ο καρκίνος έχει διηθήσει τους μύες του πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος.
Β. ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ - ΟΡΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η
χημειοθεραπεία εφαρμόζεται σε ορισμένες ασθενείς που χειρουργήθηκαν για καρκίνο του μαστού, μετά την μαστεκτομή, ανάλογα με τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης.
Έχει σαν σκοπό να "αποστειρώσει" τον οργανισμό και να σκοτώσει κάποια καρκινικά κύτταρα που πιθανόν έχουν ξεφύγει από τον μαστό και κυκλοφορούν στο υπόλοιπο σώμα, χωρίς να είναι εμφανή.
Τα σύγχρονα χημειοθεραπευτικά φάρμακα είναι πολύ ασφαλή και αποτελεσματικά, ενώ υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αποφευχθούν κάποιες ανεπιθύμητες παρενέργειες όπως το χάσιμο των μαλλιών.
Η
ορμονοθεραπεία αποτελεί μια άλλη μορφή θεραπείας που εφαρμόζεται σε συνδυασμό με τις άλλες μεθόδους.
Μετά την εκτομή του ο όγκος ελέγχεται στο εργαστήριο για την παρουσία επάνω στα καρκινικά κύτταρα <strong>ορμονικών υποδοχέων
Εάν υπάρχουν τέτοιοι υποδοχείς τότε χρησιμοποιούμε συγκεκριμένα φάρμακα που τους μπλοκάρουν και σταματούν τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.
Γ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η ακτινοθεραπεία είναι εξαιρετικά αποτελεσματική και στοχευμένη θεραπεία με την οποία καταστρέφονται υπολειπόμενα καρκινικά κύτταρα μετά το χειρουργείο.
Με την ακτινοθεραπεία επιτυγχάνεται μείωση των υποτροπών της νόσου στον μαστό που έχει διατηρηθεί κατά 50-66%.
Η ακτινοθεραπεία κατά κανόνα δεν μας χρησιμεύει όταν γίνεται ολική μαστεκτομή, εκτός εξαιρέσεων.
Να θυμάστε* Η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού συνδυάζεται πολύ συχνά με πολύ καλή έκβαση (90% πενταετής επιβίωση, αν γίνει η διάγνωση σε αρχικό στάδιο) και βέβαια μπορεί να σώσει τη ζωή σας.
* Μην εφησυχάζετε επειδή δεν έχετε επιβαρημένο οικογενειακό ιστορικό ή πιστεύετε πως δεν ανήκετε στην ομάδα υψηλού κινδύνου. Πρέπει να είστε έτοιμες και ενημερωμένες για παν ενδεχόμενο.
* Μην αμελείτε τη μηνιαία αυτοεξέτασή σας και μη φοβάστε να κάνετε μαστογραφία. Πρόκειται για ασφαλή και εύκολη στη διεξαγωγή απεικονιστική μέθοδο, η οποία μάλιστα ανιχνεύει έναν όγκο τουλάχιστον δύο χρόνια νωρίτερα από τη στιγμή που θα είναι δυνατή η ψηλάφησή του.
* Τέλος, δεν χρειάζεται να τρομοκρατηθείτε αν εντοπίσετε κάποιον όζο στο μαστό σας. Ο μαστός προσβάλλεται και από άλλα καλοήθη νοσήματα και εκτός αυτού θα πρέπει να γνωρίζετε ότι μεγάλο ποσοστών των όγκων δεν είναι κακοήθεις.
Η ψυχραιμία και η σωστή ενημέρωση θα αποτελέσουν τους καλύτερους συμβούλους για την αντιμετώπιση αυτής της δύσκολης κατάστασης. Δεν υπάρχει λόγος να φοβάστε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού. Τα περισσότερα μηνύματα είναι ενθαρρυντικά και καθησυχαστικά. Το σημαντικότερο που πρέπει να θυμάστε για τον καρκίνο του μαστού είναι ότι η καλύτερη προφύλαξη είναι η έγκαιρη ανίχνευση!
Αντικαρκινική Κοινότητα
