Πάρε-Δώσε

Τα κλέφτικα τραγούδια που κατατάσσονται στα δημοτικά τραγούδια παίρνουν το όνομά τους από το περιεχόμενο των στίχων τους. Είναι δημιουργήματα μιας συγκεκριμένης περιόδου, της Τουρκοκρατίας –και ακριβέστερα είναι συνθεμένα μέσα στον 18ο και στις αρχές του 19ου αιώνα– και μιας ορισμένης περιοχής, της ηπειρωτικής Ελλάδας. Τα κλέφτικα τραγούδια δημιούργησαν ένα καινούργιο είδος δημοτικής ποίησης, που ήταν και το τελευταίο της προφορικής μας παράδοσης και λογοτεχνίας.

Πριν όμως γίνει εκτενέστερη αναφορά στα κλέφτικα τραγούδια θα ήταν χρήσιμο να γίνει η διαφοροποίηση των ρόλων των Κλεφτών και των Αρματολών στην εποχή της Τουρκοκρατίας.

Κλέφτες
Στη σημερινή εποχή διαχωρίζουμε τους όρους κλέφτης και ληστής. Στην εποχή της Τουρκοκρατίας αυτές οι λέξεις ήταν ταυτόσημες, με τη διαφορά ότι τη μια λέξη τη χρησιμοποιούσε ο λαός και την άλλη οι μορφωμένοι. Οι Κλέφτες λοιπόν ήταν άνθρωποι, που κυνηγημένοι από το νόμο, ζούσαν στα βουνά χωρίς να δουλεύουν και λήστευαν τους περαστικούς διαβάτες ή ακόμα χειρότερα κατέβαιναν στα χωριά και λεηλατούσαν ό,τι έβρισκαν. Αποτελούσαν μόνιμο παράγοντα ανησυχίας και αταξίας. Οι Κλέφτες δεν ζούσαν μόνοι τους, παρά σε μικρές ή πολυάριθμες οργανωμένες συμμορίες. Είχαν μάλιστα και αρχηγό που τον ονόμαζαν πρωτοκλέφτη …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Πριν λίγες ημέρες, δυστυχώς, κάποιοι «υπεύθυνοι» και αρμόδιοι, έκριναν ότι τα εναπομείναντα ερείπια της κατοικίας όπου έζησε ο αγωνιστής της Επανάστασης, Οδυσσέας Ανδρούτσος στην Πρέβεζα (παρακείμενη φωτογραφία), στην οδό Χρήστου Κοντού (ούτε το όνομά του δεν έφερε ο δρόμος…) θα έπρεπε να κατεδαφιστούν. Η επίσημη δικαιολογία, ήταν πως ήταν αδύνατη η συντήρησή του. Αν παραβλέψουμε την υποψία, ότι μάλλον ουδέποτε έγιναν -σοβαρές- εργασίες συντήρησης, θα οδηγηθούμε και στην πραγματική αιτία: Η κατεδάφιση (με την έγκριση της Εφορείας Αρχαιοτήτων) πραγματοποιήθηκε για να ανεγερθεί στη θέση της ερειπωμένης κατοικίας, μια πολυκατοικία. Αξίζει δε να σημειωθεί, πως το σχεδόν γκρεμισμένο οίκημα, θεωρήθηκε ανάξιο -για σχεδόν 200 χρόνια- χαρακτηρισμού ως «διατηρητέου μνημείου».

Τι θλιβεροί και τραγικοί που είναι κάποιοι… Δεν ξέρω πως αλλιώς να σχολιάσω αυτή την ιστορική αγνωμοσύνη, ασυνειδησία κι αδιαφορία, που διανθίζεται κι από ταπεινά κίνητρα… Βεβαίως, δεν εκπλήσσεται κάποιος με τον παχυδερμισμό και την ιδιοτέλεια των Νεοελλήνων. Έχουμε συνηθίσει πλέον, σε σημείο που να μην μπορούμε να «πέσουμε απ’ τα σύννεφα»… Γαμώ τον πολιτισμό μας δηλαδή και γαμώ τα υπουργεία του (του…«Πολιτισμού»)…

Λίγες ημέρες αργότερα, ένας αγανακτισμένος πολίτης από την αδιαφορία της πολιτείας για την ιστορική μας κληρονομιά, πήγε στην κατοικία ενός άλλου μεγάλου αγωνιστή της Επανάστασης, του Γεώργιου Καραϊσκάκη, στο Κιόνι της Ιθάκης (αυτή δεν την έχουν γκρεμίσει ακόμη· ας μην «απελπιζόμαστε» όμως…), και θέλοντας να καταδείξει την «αμέλεια» των αρχών να τοποθετήσουν μια επιγραφή που να πληροφορεί τον επισκέπτη, για την ιστορική σημασία του κτηρίου, έγραψε μόνος του με μπογιά πάνω στους τοίχους: «ΕΔΩ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ Ο ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ 1821 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΑΔΙΑΦΟΡΕΙ…».

Προφανώς ο αγανακτισμένος πολίτης, όσο κι αν κατανοεί κάποιος την αγανάκτησή του, δεν συνειδητοποιεί, ότι μ’ αυτόν τον τρόπο, δεν διαφέρει ως προς το αποτέλεσμα, μ’ αυτούς που βεβηλώνουν ενσυνείδητα ή αδιαφορώντας, τα ιστορικά μας μνημεία. Ίσως αν ο συγκεκριμένος πολίτης συνειδητοποιούσε και ο ίδιος καλύτερα την ιστορική σημασία της οικίας, να έκανε ακριβώς αυτό για το οποίο κατηγορεί -και σωστά- τους ιθύνοντες: Να τοποθετούσε την επιγραφή που δεν αξιώθηκε κανένα «αρχίδιο»* να κάνει… (Αν και στην περίπτωση της κατοικίας του Ανδρούτσου, η αναμνηστική πλάκα που ανέφερε «Εδώ είναι το σπίτι του Καπετάν Ανδρούτσου 1776-1798», δεν την έσωσε από την κατεδάφιση).

Η βεβήλωση λοιπόν, παραμένει βεβήλωση, ανεξαρτήτως κινήτρων. Το αποτέλεσμα μετράει…

* Από σχόλιο αναγνώστη, σε ανάλογο «λεξικό»: Όπως μαθαίνουμε από το λεξικό του Φωτίου (ο οποίος ήταν και κοτζάμ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κι από τους λίγους μορφωμένους, δεν ήταν παίξε-γέλασε ο Φώτιος), και πιο συγκεκριμένα στο λήμμα «Αρχίδια»: «Αρχίδια, τας Αρχάς υποκοριζόμενοι λέγουσιν». Που πα’ να πει: «Αρχίδια είναι μια λέξη που τη χρησιμοποιούν ως υποκοριστικό για τις Αρχές». Όπου ως Αρχές εννοούνται οι δημόσιες Αρχές, οι πρυτανικές Αρχές, οι αυτοδιοικητικές Αρχές, και γενικά οι Αρχές με αυτή την έννοια… Έτσι, αν περπατάς στο δρόμο σου και συναντήσεις τον Δήμαρχο του χωριού σου, και τον προσφωνήσεις «αρχίδι»… ε… μη φοβάσαι ότι θα βρει το δίκιο του στο δικαστήριο, αν τυχόν τολμήσει να προσφύγει. Γιατί εσύ θα παρουσιάσεις το λεξικό του Φώτιου, αλλά και το λεξικό Σούδα και θα ισχυριστείς πως του έκανες κομπλιμέντο με τη λέξη «αρχίδιον»…

Η ταινία «Agora» (Αγορά) τού Ισπανοχιλιανού σκηνοθέτη, Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, εξιστορεί την ζωή της Ελληνίδας φιλοσόφου και επιστήμονος Υπατίας και τον φρικτό της θάνατο από τούς φανατικούς χριστιανούς τού πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριλλου.

Η Υπατία, που έζησε και δίδαξε τον 4ο αιώνα μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια τής Αιγύπτου, ως μια μορφωμένη και χειραφετημένη γυναίκα, όπως ήταν, ήταν εξαιρετικά δύσκολο να έχει θέση μέσα σε μια θεοκρατική και σκοταδιστική κοινωνία, η οποία άρχισε να οικοδομείται σε πιο σταθερά θεμέλια εκείνη την εποχή.

Δυστυχώς, ακόμη και στις μέρες μας, πολλοί έχουν ακουστά τον «άγιο» Κύριλλο, τού οποίου η μνήμη τιμάται από την Εκκλησία στις 18 Ιανουαρίου (το έργο του μάλιστα, είναι τόσο «θεάρεστο», ώστε τιμάται και δεύτερη φορά στις 9 Ιουνίου), αλλά λιγότεροι την μοναδική φιλόσοφο τής ύστερης αρχαιότητας, που ο θάνατός της ωφείλεται στις επιθυμίες κι επιταγές τού εν λόγω «αγίου».

Στο πρόσωπο τής Υπατίας (την υποδύεται η Ρέιτσελ Βάις), δολοφονείται η γνώση και η πρόοδος και σηματοδοτείται το τέλος μιας εποχής μέσα σ’ ένα κλίμα θρησκευτικού φανατισμού, κάτι το οποίο, απεικονίζεται αρκετά παραστατικά στην ταινία αυτή.

Προειδοποίηση: Η ταινία είναι «ακατάλληλη» για Ιουδαιοχριστιανούς και δη «Ρωμιούς»…

Η εικόνα τα λέει όλα…

Πηγή: ermionh.blogspot.com

Οι δίδυμοι πύργοι είχαν πέσει μόλις πριν από τρεις ημέρες αλλά εκατομμύρια Έλληνες και λάτρεις της μουσικής ανά τον κόσμο θυμούνται τη 14η του Σεπτέμβρη του 2001 για ένα τελείως διαφορετικό λόγο. «Η τηλεόραση ήταν, ως συνήθως, ανοικτή στο ελληνικό κανάλι όταν ξαφνικά ο εκφωνητής ανακοίνωσε ότι ο Στέλιος Καζαντζίδης ήταν νεκρός», θυμάται ο Raz Kedar. «Έμεινα άναυδος. Ήξερα ότι είχε όγκο στον εγκέφαλο και ότι νοσηλευόταν αλλά όταν λατρεύεις κάποιον δεν πιστεύεις ότι θα πεθάνει».

Μετά τον θάνατο του Καζαντζίδη, ενός από τους μεγαλύτερους Έλληνες τραγουδιστές του τέλους του 20ου αιώνα, ο Kedar έκανε ένα τεράστιο κολάζ με δεκάδες φωτογραφίες του ειδώλου του και το κρέμασε στο δωμάτιό του, απέναντι από το κρεβάτι του. «Κάθε πρωί ανοίγω τα μάτια μου και βλέπω τον Καζαντζίδη. Έτσι υποδέχομαι την ημέρα», λέει ο 54χρονος Kedar από την Ιερουσαλήμ. Κάποτε εργαζόταν στην Intel αλλά τώρα διευθύνει ένα σχολείο για μαγειρική γλυπτική. «Ο καθένας με την τρέλα του», χαριτολογεί για να προσθέσει: «Ο θαυμασμός μου για τον Στέλιο Καζαντζίδη είναι ένα καλό είδος τρέλας».

Είναι αμφίβολο αν άλλοι άνθρωποι έχουν τεράστιες εικόνες του Καζαντζίδη στα δωμάτια τους αλλά είναι γεγονός ότι πολλοί Ισραηλινοί έχουν έντονα συναισθήματα για τον άνθρωπο που ο Shlomi Saranga χαρακτηρίζει ως τον «Έλληνα Farid al-Atrash» (Σύριος 1915-1974. Ο δημοφιλέστερος στον αραβικό κόσμο τραγουδιστής) και οι περισσότεροι γνωρίζουν τα τραγούδια του αν όχι τ’ όνομά του. Το «Elinor» του Zohar Argov (σ.σ.: διασκευή του «Υπάρχω») όπως και τα «Zingwalla» και «Nitzotz Ha’ahava» του Yehuda Poliker που εκτέλεσαν, μεταξύ πολλών άλλων, οι Ehud Banai και Daklon (Yosef Levy) …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »