Πάρε-Δώσε

Η περίπτωση του Βαγγέλη Παπαθανασίου -Vangelis- είναι, κατά τη γνώμη μου, εντελώς ιδιότυπη και ξεχωριστή στη σύγχρονη μουσική. Μοναδική περίπτωση ενός συνθέτη που αυτοδίδακτος και χωρίς τεχνικές γνώσεις, κατάφερε με το πάθος του για τη μουσική σε ποικίλες εκφάνσεις της, να προσδώσει ένα καθολικό, συμπαντικό θα έλεγε κανείς, όραμα στους ηλεκτρονικούς ήχους. Ανέδειξε δηλαδή κατά εντυπωσιακό και πρωτόφαντο τρόπο την ορχηστρική διάσταση των ήχων του συνθεσάιζερ.Αποδύεται σε τιτάνιες μορφές ηλεκτρονικής σύνθεσης, εμφορούμενος, σίγουρα, από ένα βαθύτερο όραμα.

Δεν είναι υπερβολικά τα παραπάνω. Εξάλλου την ίδια κατάθεση μπορούν να κάνουν (και κάνουν) εκατομμύρια θαυμαστές του από τη μία ως την άλλη άκρη της υφηλίου. Το Όσκαρ που κέρδισε με το Chariots of fire, μια όντως απλοϊκή, αλλά τόσο προσεκτικά ενορχηστρωμένη σύνθεση, έχει προφανώς επισκιάσει άλλες συνθέσεις του, ακόμη πιο ουσιαστικές, αλλά και μεγαλειώδεις. Εκτός από το επίσης εντυπωσιακό σάουντρακ για τον Χριστόφορο Κολόμβο, αλλά και για το Blade Runner, άλλες δημιουργίες του αξίζουν νομίζω μια ιδιαίτερη μνεία, για διαφορετικούς λόγους: οι ανεπανάληπτες συνθέσεις του στα μέσα της δεκαετίας του 70, όταν και δούλευε στο στούντιό του στο Λονδίνο, αποτελούν ένα μοναδικό συνονθύλευμα ηλεκτρονικών και ορχηστρικών ήχων, περνώντας από ποικίλα μουσικά είδη, τη τζαζ, την κλασική, την progressive rock, κ.α.

Μοναδικά κρεσέντο, και συμφωνικού τύπου κλιμακώσεις αλλά και αποδόσεις, δημιουργούν τον χαρακτηριστικό, διακριτικό ήχο του συνθέτη, και γίνονται άμεσα αποδεκτά από ετερόκλητα κοινά της μουσικής. Επίσης, οι χορωδιακές ορχηστρικές συνθέσεις του, όπως π.χ. Mask, Heaven & Hell, Mythodea, συνιστούν δραματικά μουσικά ηχοτοπία. Κάποτε είναι η αλήθεια αναλώνεται σε ελαφρού τύπου new age συνθέσεις, οι οποίες ωστόσο εξακολουθούν να διατηρούν τη γοητεία τους.

Δεν θα σταθώ άλλο στη μουσική του. Αρκεί, εξάλλου, να την απολαύσει κανείς. Θα σταθώ σε ένα άλλο, ίσως ακόμη πιο ουσιαστικό στοιχείο του. Την προσωπικότητά του. Πρόκειται για μια μοναδική περίπτωση καλλιτέχνη που έχει γίνει τόσο διάσημος ανά την υφήλιο, αποφεύγοντας στο μέγιστο σχεδόν βαθμό δημόσιες εμφανίσεις ή συνεντεύξεις: άλλη μια φυσικά απόδειξη της αξίας της μουσικής του, που δεν χρειάζεται «ενισχύσεις». Άσχετα από το αν αυτή η συμπεριφορά του ενέχει ή όχι το κίνητρό του να φαντάζει ακόμη πιο μεγαλειώδης -και αυτός αλλά και η μουσική του- μέσω της αποστασιοποίησής του από τη δημοσιότητα, σαν πράξη νομίζω ότι αναδεικνύει τη λιτότητα και το μέτρο ενός οραματιστή συνθέτη, που δεν παρασύρεται από τη μαζική νόσο της δημοσιότητας που καταλαμβάνει τη μεγάλη πλειονότητα των καλλιτεχνών.

Αν ο Θεοδωράκης κατάφερε, ανάμεσα σε άλλα, μουσικά να περάσει την ποίηση στον λαό, και να εξευγενίσει το μουσικό του αισθητήριο, και αν ο Ξενάκης οραματίστηκε τον συνδυασμό της μουσικής ως τέχνης και ως αυστηρής επιστήμης, ο Παπαθανασίου νομίζω ότι υλοποίησε το όραμα της δημιουργίας μιας «συμπαντικής» μουσικής δημιουργίας σε συνδυασμό με τη σεμνότητα του γενικότερου βίου του. Και η θέση του, συνεπώς, στο πάνθεον της σύγχρονης παγκόσμιας μουσικής είναι, αν μη τι άλλο, περίοπτη.

Nasos Kats

Οι υποκριτικές κραυγές υστερίας, από κάποιους θιασιώτες της ενσωμάτωσης των λαθρομεταναστών στην ελληνική κοινωνία, στα πλαίσια της «πολυπολιτισμικότητας» και η σθεναρή υποστήριξη του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της θρησκείας που πιστεύει, τον ισλαμισμό, το μεγαλύτερο ποσοστό των τριτοκοσμικών παράνομων μεταναστών που έχουν εισβάλλει στην Ελλάδα, ήταν αρκετά «ερεθιστικά» στοιχεία, για να με οδηγήσουν στο να συγκεντρώσω μερικά δείγματα του «πολιτισμού» τους, που οι επαγγελματίες «αντιρατσιστές» και «υπερασπιστές» των ανθρώπινων δικαιωμάτων, φαίνεται να αγνοούν επιδεικτικά.

Επειδή η εικόνα είναι πιο ισχυρή απ’ τον γραπτό λόγο, ας δούμε λοιπόν, το επίπεδο του «πολιτισμού» των ισλαμιστών, το σέβας στην «διαφορετικότητα» που ίδιοι απαιτούν για τους εαυτούς τους και κυρίως την σχέση που έχουν με τον σεβασμό των στοιχειωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως αυτό της ζωής.

Οι εικόνες που περιέχονται στο βίντεο, είναι πολύ σκληρές και απολύτως πραγματικές (δεν είναι αναπαράσταση). Και αν πιστεύετε ότι σκηνές σαν και αυτές που θα δείτε είναι σπάνιες και δυσεύρετες, κάνετε λάθος. Υπάρχουν σε αφθονία στο διαδίκτυο, καθώς οι ισλαμιστές φροντίζουν να κινηματογραφούν τα «επιτεύγματα» του πολιτισμού τους και των παραδόσεών τους και στην συνέχεια να τα διοχετεύουν σε φανατικές ισλαμικές ιστοσελίδες.

Οι σκηνές, που αποτελούν ένα πολύ μικρό δείγμα του ισλαμικού «πολιτισμού», προέρχονται από το Αφγανιστάν, Πακιστάν, Ιράκ, Ιράν, Ινδία, Σομαλία, Νιγηρία, Σουδάν, Αιθιοπία, Μαλί και Αίγυπτο. Χώρες δηλαδή, όπου ο Ισλαμισμός με τα ήθη που έχει καθιερώσει, ζει και βασιλεύει.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: ΤΟ ΘΕΑΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΣΤΗΡΩΣ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ! ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΘΟΝΗ!

Δήλωση ευθύνης: Είμαι ενήλικος και κατανοώ πλήρως ότι οι εικόνες που θα παρακολουθήσω, περιέχουν σκηνές ωμής βίας…

Το σκοτεινό δωμάτιο (camera obscura)
Οι πρώτες φωτογραφίες αποτελούν ουσιαστικά απλές προβολές εικόνων πάνω σε κάποια επιφάνεια. Ως πρώτη φωτογραφική «μηχανή» μπορεί να θεωρηθεί ένα σκοτεινό δωμάτιο ή κουτί (λατ. camera obscura) που στη μία άκρη διαθέτει μια γυαλιστερή επιφάνεια και στην απέναντι άκρη μία πολύ μικρή οπή. Σε μία τέτοια κατασκευή, οι ακτίνες του φωτός διαδίδονται μέσα από την οπή και σχηματίζουν πάνω στην επιφάνεια ένα είδωλο των αντικειμένων έξω από το δωμάτιο ή κουτί.

Αν μπείτε σε ένα πολύ σκοτεινό δωμάτιο μια ηλιόλουστη ημέρα και κάνετε μια μικρή τρύπα σε ένα παράθυρο και κοιτάξετε στον απέναντι τοίχο θα δείτε μια εικόνα έγχρωμη του τοπίου που είναι έξω από το δωμάτιο ανάποδα (ανεστραμμένο είδωλο). Αυτό το φαινόμενο δεν είναι μαγικό απλά στηρίζεται σε ένα νόμο της φυσικής. Οι ακτίνες του φωτός ταξιδεύουν σε ευθεία γραμμή, με αποτέλεσμα να σχηματίζεται ανάποδα πάνω στη γυαλιστερή επιφάνεια μια εικόνα των αντικειμένων που βρίσκονται έξω από το δωμάτιο (ανεστραμμένο είδωλο).

Αυτός ο νόμος της οπτικής ήταν γνωστός στους αρχαίους χρόνους. Οι πρώτες αναφορές έρχονται από τον 5ο αιώνα π.χ από τους αρχαίους Έλληνες και τους Κινέζους, ενώ θεωρείται ότι ανάλογη γνώση είχαν και οι Αιγύπτιοι. Οι φακοί τα κάτοπτρα, οι ιδιότητες του φωτός, ή σύνθεση και ή δημιουργία των χρωμάτων, οι νόμοι της ανάκλασης και της διάθλασης, είχαν παρατηρηθεί και διατυπωθεί έγγραφα κατά την αρχαιότητα.

Ο Κινέζος φιλόσοφος Μο Ζι κατέγραψε τη δημιουργία μιας εικόνας που δημιουργήθηκε από τις ακτίνες του φωτός που περνούν μέσω μιας μικρής τρύπας στο μέγεθος καρφίτσας σε ένα δωμάτιο. Ονόμασε αυτό το δωμάτιο «συλλογή της θέσης» ή το «κλειδωμένο δωμάτιο θησαυρών».

Ξέρουμε πως στην Αρχαία Ελλάδα οι Έλληνες γνώριζαν την χρήση του φακού (ενός γυαλιστερού πετρώματος, κρύσταλλο ) από τον 5-6 αιώνα π.χ. υπάρχουν αναφορές ακόμα και σε έργα θεατρικών συγγραφέων. Οι φακοί τα κάτοπτρα, οι ιδιότητες του φωτός, ή σύνθεση και ή δημιουργία των χρωμάτων, οι νόμοι της ανάκλασης και της διάθλασης, είχαν παρατηρηθεί και διατυπωθεί έγγραφα κατά την αρχαιότητα.

Ο Αριστοτέλης τον 4ο αιώνα π.Χ. γύρω στο 310 π.Χ. ο μεγάλος Έλληνας σοφός παρατήρησε το φαινόμενο του σκοτεινού δωματίου. Παρατήρησε μια εικόνα κατά την διάρκεια της έκλειψης της σελήνης που προβλήθηκε στο έδαφος μέσω των τρυπών από ένα κόσκινο, και από τα χάσματα μεταξύ των φύλλων ενός πλατανιού. Περιέγραψε το φαινόμενο της συμπεριφοράς των ακτινών του φωτός, όταν περνάνε μέσα από μία μικρή τρύπα, την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός και του σχηματισμού του ειδώλου ενός αντικειμένου μέσα από μία μικρή τρύπα, περιγράφονται σε βασικές γραμμές, από τον μεγάλο σοφό, στο 15ο κεφάλαιο του βιβλίου του «Προβλήματα».

Τον 10 αιώνα μ.Χ. ο Άραβας μελετητής και ο επιστήμονας Αμπού Αλί αλ Χασάν (Abu Ali al-Hasan Ibn al-Haitham, γνωστός περισσότερο ως Αλχαζέν (Alhazen)) θα ανακαλύψει το κείμενο του Αριστοτέλη για το φαινόμενο του σκοτεινού δωματίου και θα το μεταφράσει στα αραβικά. Ο Αλχαζέν έδωσε μια πλήρη περιγραφή της αρχής συμπεριλαμβανομένων των πειραμάτων με πέντε κεριά έξω από ένα δωμάτιο με μια μικρή τρύπα. Στο δοκίμιό του «Μορφή της έκλειψης» έγραψε: «Η εικόνα του ήλιου κατά την διάρκεια της έκλειψης, μέσω μιας στενής, στρογγυλής τρύπας δημιουργεί απέναντι από την τρύπα τη μορφή ενός φεγγαριού-δρεπανιού. Η εικόνα του ήλιου παρουσιάζει αυτήν την ιδιαιτερότητα μόνο όταν η τρύπα είναι πολύ μικρή. Όταν η τρύπα διευρύνεται, η εικόνα αλλάζει…». …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Κουλτουριάρηδες είναι οι διανοούμενοι που δίνουν μεγαλύτερη σημασία στη γνώση και την πληροφόρηση και λιγότερη στο αίσθημα και το βίωμα. Ότι έμαθαν ή δεν έμαθαν έχει γι’ αυτούς μεγαλύτερη αξία από τη σκέψη. Κουλτουριάρηδες βρίσκονται σ’ όλες τις εποχές. Στην αρχαία Ελλάδα τους κοροϊδεύει πολύ άσχημα ο Αριστοφάνης επειδή χρησιμοποιούσαν πάντα καινούριες και παράξενες λέξεις για να ξιπάσουν τον κόσμο. Και οι σοφιστές ήταν ένα είδος κουλτουριάρηδων της εποχής τους, γιατί έδωσαν πολλή σημασία στη γνώση και όχι στη σωστή κρίση. Αλλά και παλαιότερα όταν λέγαμε «οι διανοούμενοι» ή «οι άνθρωποι των γραμμάτων» νιώθαμε κάτι σαν δυσφορία και ενόχληση, γιατί καταλαβαίναμε ότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν ξεφύγει πολύ από τη ζωή εν ονόματι δήθεν της τέχνης. Αυτοί νομίζανε ότι, επειδή ήτανε άνθρωποι των γραμμάτων, έπρεπε να μιλούν με ειδικό λεξιλόγιο, να καταλαβαίνονται μεταξύ τους, κι ας μην τους καταλαβαίνουν οι άλλοι. Σε τελική ανάλυση, οι κουλτουριάρηδες είναι ψευτομορφωμένοι. Μόνο ένας ψευτομορφωμένος μπορεί να χρησιμοποιεί λεξιλόγιο που ξιπάζει και ξαφνιάζει, ή να μεταχειρίζεται ωραίες λέξεις και φράσεις για να κάνει εντύπωση, ενώ καταβάθος δεν κατέχει τη γλώσσα και δεν την χρησιμοποιεί σωστά.

Αυτό που σήμερα αποκαλούμε γλώσσα των κουλτουριάρηδων, είναι ένα κουρκούτι από νεόκοπες λέξεις, από ξένες αμετάφραστες λέξεις και από λέξεις παρμένες από διάφορες επιστήμες, λ.χ. «η μεταστοιχείωση της ντεμί νομενκλατούρας». Μ’ ένα τέτοιο κουρκούτι στο τέλος δε βγάζουν νόημα ούτε αυτοί, ούτε φυσικά κι εμείς. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη λέξη «δομή» που αναφέρεται στον χώρο, ενώ η λέξη «διαδικασία» αναφέρεται στον χρόνο. Τι θα λέγατε όμως αν ξαφνικά διαβάζατε «δομικές διαδικασίες» ή «διαδικαστικές δομές»; Ρωτήθηκαν κάποιοι να τις εξηγήσουν, μα δεν μπόρεσε κανείς. Γιατί όπως καταλαβαίνετε, πρόκειται για μπαρούφες. Τι μπορεί λοιπόν να σημαίνουν οι δύο αυτές φράσεις, όταν στην καθεμία το επίθετο αναιρεί το ουσιαστικό; Αλλά τι θα λέγατε αν αυτή η φράση γινόταν ολόκληρη πρόταση; Διαβάστε λοιπόν: «Όταν οι δομικές διαδικασίες λειτουργούν ανασταλτικά μέσα στον χώρο του μεταμοντέρνου…». Τι να πρωτοσχολιάσει κανείς σ’ αυτή τη φράση; Πρώτα πρώτα πόσοι ξέρουν τον όρο «μεταμοντέρνο»; Κι έπειτα, τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στον χώρο του «μεταμοντέρνου», εάν λειτουργήσουν ή δε λειτουργήσουν οι «δομικές διαδικασίες»; Αυτά είναι ακατανόητα και γι’ αυτόν που τα γράφει και γι’ αυτόν που τα διαβάζει. Είναι αλαμπουρνέζικα. Και σκεφτείτε ότι σαν κι αυτή τη φράση υπάρχουν χιλιάδες, που επαληθεύουν τα τρία χαρακτηριστικά των κουλτουριάρηδων: Πρώτον ότι δεν γνωρίζουν καλά τις λέξεις και τις έννοιές τους (κάποιος έγραφε τη λέξη «ενδιαίτημα» και εννούσε «ένδυμα»!), δεύτερον θέλουν να ξιπάσουν τους άλλους με διάφορες ακαταλαβίστικες λέξεις και τρίτον, δεν έχουν χωνέψει καλά αυτό που λένε. Χώρια που δεν τα καταφέρνουν ούτε και με το συντακτικό και μπερδεύονται. Βέβαια το μπέρδεμα υπάρχει πρώτα στο μυαλό. Πάντως μ’ αυτά και μ’ αυτά, καταφέρνουν να κομπλεξάρουν πολλούς, και καμιά φορά όλους, ενώ συντελούν στο να πάει η γλώσσα μας κατά διαόλου …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

«Στάσου, που πας; Θέλω να σου δώσω μύγδαλααα!».
Και ποιος δεν θυμάται την ατάκα του βοσκού Γιάννη Βόγλη που κυνηγούσε σε κάμπους και σε καλαμιές την γλυκύτατη τουριστριούλα, που έφερε το όνομα «Άναμπελ»; Έκτοτε και αρκετά χρόνια αργότερα, πολλοί αναρωτιώνταν τι να απέγινε η όμορφη Άναμπελ -κατά κόσμον Αν Λόνμπεργκ (Anne Lonnberg)- και πως να είναι τώρα.

Για να είμαι ειλικρινής μπήκα στον πειρασμό να ψάξω, ωθούμενος κι από την δική μου περιέργεια. Δεν βρήκα και πολλά στοιχεία για την Σουηδέζα (γεννημένη στις Η.Π.Α.), που φαίνεται ότι έθεσε τις βάσεις για την κινηματογραφική της καριέρα στην Ελλάδα, στην δεκαετία του ’60, γυρίζοντας μερικές ταινίες, με αποκορύφωμα βέβαια τα «Κορίτσια στον ήλιο», τα οποία είχαν επενδυθεί μουσικά, με την θαυμάσια μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου. Ο κύκλος της στην Ελλάδα, φαίνεται να έκλεισε το 1975 με την συμμετοχή της στην κατασκοπική ταινία «Συνομωσία στη Μεσόγειο» (ξενόγλωσσος τίτλος «The navel»).

Η «Άναμπελ» δεν έκανε την μεγάλη κινηματογραφική καριέρα, αλλά συμμετείχε σε μερικές γνωστές ταινίες, όπως το «Εφτά μέρες στο Πεκίνο» (1976) και τρία χρόνια αργότερα υποδυόταν ένα από τα κορίτσια του Τζέιμς Μποντ στην ταινία «Moonraker» (1979). Τον Ιούλιο του ίδιου έτους, μ’ αυτή την ιδιότητα (κορίτσι του Τζέιμς Μποντ) είχε την τιμητική της στο ανδρικό περιοδικό «Playboy». Συμμετείχε επίσης, σε μερικές γνωστές τηλεοπτικές σειρές, όπως «Η κόρη του Μιστράλ».

Μια από τις τελευταίες της εμφανίσεις, τουλάχιστον στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα, φαίνεται να είναι ένα σύντομο πέρασμα στην γνωστή ταινία του 1988, «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι», στην οποία υποδυόταν μια Ελβετίδα φωτογράφο. Τα ίχνη της «Άναμπελ», χάνονται κάπου στα 1991, με την συμμετοχή της στην τηλεοπτική σειρά «Οι περιπέτειες του Γουλιέλμου Τέλλου», καθώς δεν μπόρεσω να βρω περισσότερες πληροφορίες από αυτό το χρονικό σημείο και μετά…

Μία άλλη μορφή που χαράχτηκε στην μνήμη των φίλων του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, ήταν ο Τόμας Φριτς (Thomas Fritsch), που γνωρίσαμε το 1968 στην ελληνοσουηδική κινηματογραφική παραγωγή «Επιχείρησις Απόλλων», ως γοητευτικό πρίγκηπα που προσπαθεί να κερδίσει την καρδιά της ξεναγού Έλενας Ναθαναήλ, με κάθε τρόπο: Είτε σαν λαθρεπιβάτης στο λεωφορείο, είτε από αέρος με το ελικόπτερό του, είτε προσπαθώντας ακόμα και να «παίξει» στο μπαγλαμαδάκι ή την κιθάρα του, τις νοσταλγικές μελωδίες του Γιάννη Μαρκόπουλου.

Σε αντίθεση με την Αν Λόνμπεργκ, ο Φριτς έχει μια σχετικά πλούσια παρουσία στα καλλιτεχνικά δρώμενα (κυρίως της μικρής οθόνης). Ο 65χρονος σήμερα (γεννημένος το 1944) Γερμανός ηθοποιός, εξακολουθεί να δίνει το παρόν κυρίως σε τηλεοπτικές σειρές της Γερμανίας, είτε σαν ηθοποιός, είτε «δανείζοντας» τη φωνή του σε πρωταγωνιστές ξένων μεταγλωττισμένων τηλεοπτικών σειρών και ταινιών.

Ο Τόμας Φριτς δεν ξέχασε την Ελλάδα και έχει αγοράσει μάλιστα σπίτι στην Μύκονο (εκεί γυρίστηκαν και κάποιες σκηνές της ταινίας), την οποία επισκέπτεται, αρκετά διακριτικά, φροντίζοντας να μένει μακριά από τη «βαβούρα» του κοσμοπολίτικου νησιού.