Ελληνική γλώσσα – Η οικουμενική της διάσταση και επίδραση
03/04/2009 | 
Σχολιασμός
H επίδραση που έχει ασκήσει η ελληνική γλώσσα στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο και ιδιαιτέρως στην αγγλική είναι εν μέρει μόνο γνωστή και δυστυχώς μη συστηματικά καταγεγραμμένη και τεκμηριωμένη.
H πλειοψηφία των ξένων επιστημόνων γνωρίζει και αναγνωρίζει το θεμελιώδη ρόλο που έχει παίξει η ελληνική στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου του κλάδου τους.
Αυτό όμως περιορίζεται στον κλάδο του καθενός γιατί δεν υπάρχει μια σφαιρική εικόνα της επίδρασής της σε όλους τους επιστημονικούς κλάδους.
Ελληνικές λέξεις σε ξενόγλωσσα λεξικά
Παρακάμπτοντας τις αόριστες τοποθετήσεις, οι οποίες μπορεί να είναι επιδεκτικές παρερμηνειών, θα γίνει αναφορά σε συγκεκριμένα στοιχεία και αριθμούς για να δωθεί μια ακριβής εικόνα της ελληνικής επίδρασης:
α. Στα γενικά λεξικά της αγγλικής, ο αριθμός των ελληνικών λέξεων κυμαίνεται από 5.000-8.500 λέξεις που αντιπροσωπεύουν το 15-21% ανάλογα με το επίπεδο του λεξικού το οποίο επιλέγεται για σύγκριση. Όσο καλύτερο είναι το λεξικό, τόσο υψηλότερη είναι η συμμετοχή της ελληνικής.
β. Στο Merrian Webster, το πληρέστερο σήμερα αμερικανικό λεξικό, σε σύνολο 166.724 λέξεων η συμμετοχή σε αμιγείς ελληνικές λέξεις είναι 42.914, αριθμός που αντιστοιχεί στο 25,73%. H μία στις τέσσερις λέξεις του είναι αμιγώς ελληνική.
γ. Στην ιατρική ορολογία, με βάση το έγκυρο λεξικό Dorland, σε σύνολο 46.251 λέξεων, οι αμιγείς ελληνικές λέξεις είναι 24.862, αριθμός που αντιστοιχεί στο 53,75%. Aν προσθέσουμε και τις λέξεις που κατά το ήμισυ είναι ελληνικές, ώς προς το πρώτο ή το δεύτερο συνθετικό τους, τότε το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 68%.
δ. Ως προς τη Διεθνή Eπιστημονική Oρολογία, π.χ. του μεγάλου κλάδου της Zωολογίας. Mε βάση το Nomenclator Zoologicus, το οποίο αποτελεί την επίσημη διεθνή επιστημονική ονοματολογία των γενών των ζώων όλων των ειδών (ερπετών, θηλαστικών, πτηνών, εντόμων, ψαριών κ.λπ.) τα οποία έχουν ανακαλυφθεί μέχρι το 1994, δηλαδή 337.789 γένη ζώων, η ελληνική συμμετοχή ανέρχεται σε 195.779 λέξεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε 57,96%.
Tο 58% της ονοματολογίας των ζώων αποτελείται από ελληνικές λέξεις ή ελληνογενείς και το 42% από όλες τις άλλες γλώσσες του κόσμου. Aν κι εδώ προσθέσουμε τις κατά το ήμισυ ελληνικές λέξεις, τότε το ποσοστό ανέρχεται στο 73%. Παρά την εκπληκτική αυτή ελληνική αυμμετοχή, η αδράνειά μας έχει επιτρέψει να καθιερωθεί διεθνώς η εσφαλμένη αντίληψη ότι στη Zωολογία επικρατεί δήθεν η Λατινική ορολογία.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστούν τα εξής:
– H ετυμολογία των λέξεων που κατεγράφησαν κι ερμηνεύτηκαν δεν έχει βασισθεί σε προσωπικές ερμηνείες αλλά στο τι αναγνωρίζουν οι Άγγλοι και Αμερικανοί ως ελληνικής προέλευσης στα εγκυρότερα λεξικά τους.
– Λέξεις της Aρχαίας Eλληνικής που αποδεδειγμένα ήταν δάνεια από άλλες γλώσσες, δεν έχουν συμπεριληφθεί, όπως οι περσικές αγγαρεία (angary), παράδεισος (paradise), ή εβραϊκές όπως ο σατανάς (satan) κ.λπ.
– Ένα στοιχείο που πρέπει να έχουμε υπ’ όψη μας είναι ότι τα περισσότερα λεξικά πλην της Oξφόρδης, χωρίς αυτό να εξαιρείται απόλυτα, σταματούν την ετυμολογία των λέξεων στη λατινική ρίζα και δεν αναφέρουν αν αυτή προήλθε από την ελληνική. Η τακτική αυτή είναι τέτοιας έκτασης που δημιουργεί την εντύπωση συστηματικής παραπληροφόρησης, αφού πρόκειται για μερικές χιλιάδες λέξεων. Η ετυμολογία αυτών των λέξεων, διασταυρώθηκε με το ετυμολογικό λεξικό της λατινικής των Lewis & Short της Oξφόρδης. Το λεξικό αυτό περιλαμβάνει 10.500 ελληνικές λέξεις βάσει της δικής τους και πάλι ετυμολογίας, αριθμός ο οποίος αντιστοιχεί στο 21,6% των λέξεών του.
Για να εκτιμηθεί η σημασία των 42.914 ελληνικών λέξεων του Webster, αξίζει να αναφερθεί ότι στο ίδιο λεξικό η αγγλική έχει δανεισθεί 57 λέξεις από την τουρκική και 34 λέξεις από τις σλαβικές γλώσσες.
Η γένεση και η εξέλιξη της επίδρασης της ελληνικής γλώσσας
Mετά από αυτά προκύπτει το ερώτημα «πώς προκλήθηκε η επίδραση αυτή;». Η ελληνική γλώσσα επηρεάσθηκε από την τουρκική, γιατί υπήρξαν 400 χρόνια τουρκικής κατοχής (και 500 χρόνια για τη B. Eλλάδα). Οι Έλληνες όμως δεν κατέκτησαν ποτέ την Aγγλία. Με ποιο τρόπο η αγγλική γλώσσα δανείσθηκε τόσες ελληνικές λέξεις;
Iστορικά, η επίδραση αυτή έγινε στα εξής στάδια: …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »
