Παρ’ ότι αυτή η έκφραση -που στις μέρες μας έχει την έννοια της φορτικότητας- σήμερα κατατάσσεται στο λεξιλόγιο της ελληνικής αργκό γλώσσας, εντούτοις η προέλευσή της ανάγεται σε αρκετούς αιώνες πριν.

Όπως είναι γνωστό, κατά την διάρκεια της επιβολής του Χριστιανισμού, το ελληνικό πνεύμα κυνηγήθηκε ανελέητα, ενώ τα περίτεχνα ελληνικά μνημεία, ναοί (όσοι δεν μετατράπηκαν σε χριστιανικούς ναούς), αγάλματα και λοιπά έργα τέχνης, έγιναν στόχος βανδαλισμών απ’ τους χριστιανούς (τα υλικά όλων αυτών, χρησιμοποιήθηκαν για την ανοικοδόμηση εκκλησιών).

Όπως πιστεύεται, η έκφραση «του έσπασε τ’ αρχίδια», προέρχεται από μια παράξενη συνήθεια -φυσική απόρροια των σκοταδιστικών αντιλήψεων- που οι είχαν οι χριστιανοί βάνδαλοι όταν πραγματοποιούσαν τις καταστροφές. Καθώς θεωρούσαν τα αρχαιοελληνικά γυμνά αγάλματα, ως μορφή χυδαίας τέχνης, έσπαγαν και κατέστρεφαν με καλέμι τα…γεννητικά όργανα των -ανδρικών- ειδώλων!

Απ’ αυτή την συνήθεια, προέρχεται και η έκφραση «βλέπεις παπά; πιάσε τ’ αρχίδια σου».

Σήμερα χρησιμοποιούμε διάφορες εκφράσεις όπως: «αυτό που μου συνέβη είναι από τ’ άγραφα», «αυτό που μου λες είναι από τ’ άγραφα», για να δηλώσουμε ότι κάτι είναι πρωτοφανές, καταπληκτικό, απίθανο κλπ.

Η έκφραση αυτή φαίνεται πως προήλθε από τα «άγραφα» εκκλησιαστικά κείμενα, που, όμως είναι τα «απόκρυφα», δηλαδή δεν περιλαμβάνονται στα «κανονικά» Ευαγγέλια και λοιπά εκκλησιαστικά κείμενα, που περιγράφουν τη ζωή και το έργο και αυτά που φέρεται να είπε ο Ιησούς.

Όσο για την παρερμηνεία ότι προέρχεται από τα όρη της Ευρυτανίας «Άγραφα», δεν είναι σωστό. Τα βουνά αυτό πήραν το όνομά τους, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι, από το ότι οι Τούρκοι δεν μπόρεσαν να υποδουλώσουν την περιοχή και δεν την περιέλαβαν στα φορολογικά τους βιβλία, σε αντίθεση με τα «Γραμμένα» των Ιωαννίνων.

«Για πολλά χρόνια απέφευγα να διαβάζω καθετί σχετικό με το ζήτημα της δουλείας, που ήταν πάρα πολύ οδυνηρό για μένα να το σκαλίζω.
Πίστευα επίσης πως θα λυνόταν από μόνο του με την πρόοδο του πολιτισμού και με τη διαφώτιση του κοινού. Όταν όμως, με αφορμή τη νομοθετική πράξη του 1850 (που υποχρέωνε τους πολίτες να καταδιώκουν τους δραπέτες σκλάβους και να βοηθούν στη σύλληψή τους) πληροφορήθηκα με θλίψη και κατάπληξη ότι πολλοί θεωρούσαν καθήκον πατριωτικό κάθε καλού πολίτη και πιστού χριστιανού την κατάδοση ενός πλάσματος που, απλά, αποζητούσε τη λευτεριά και την αξιοπρέπειά του, σκέφτηκα αμέσως πως οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορεί να ήξεραν τι σημαίνει δουλεία. Γιατί, αν ήξεραν, αποκλείεται να αντιμετώπιζαν έτσι αυτό το θέμα. Κι από τη σκέψη μου αυτή ξεπήδησε η ανάγκη να περιγράψω εγώ η ίδια αυτό το πρόβλημα, μʹ όσο το δυνατό πιο ζωντανό, ρεαλιστικό και δραματικό τρόπο. Προσπάθησα λοιπόν να το δώσω με κάθε ειλικρίνεια, τόσο στις καλύτερες όσο και στις χειρότερες στιγμές του. Τα καλά του μπορεί να πέτυχα να τα περιγράψω. Τα κακά του, ωστόσο, αυτά, ω, ούτε στο ελάχιστο δεν τα έδωσα. Είναι αμέτρητα εκείνα που πρέπει να ειπωθούν και να γραφτούν γιʹ αυτά που συμβαίνουν στην κοιλάδα που σκεπάζει η σκιά του θανάτου!».
Χάριετ Μπίτσερ Στόου (Harriet Beecher Stowe)

Η «καλύβα του μπαρμπα-Θωμά», (πρωτότυπος τίτλος στα αγγλικά: Uncle Tom’s Cabin or, Life Among the Lowly) είναι βιβλίο της αμερικανίδας συγγραφέως Χάριετ Μπίτσερ Στόου. Εκδόθηκε το 1852 και είχε σημαντικό αντίκτυπο στην συμπεριφορά απέναντι στους Αφροαμερικανούς και τη δουλεία στις ΗΠΑ. Ειδικά στην τελευταία περίπτωση το μυθιστόρημα αυτό ενέτεινε τη διαμάχη μεταξύ Αμερικανικού Βορρά και Νότου, η οποία οδήγησε στον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο.

Η «καλύβα του μπαρμπα-Θωμά» ήταν το πιο δημοφιλές σε πωλήσεις μυθιστόρημα του 19ου αιώνα (και το δεύτερο πιο δημοφιλές βιβλίο εκείνου του αιώνα μετά τη Βίβλο) και θεωρείται πως συνδαύλισε το αποσχιστικό κίνημα της δεκαετίας του 1850. Το πρώτο χρόνο της κυκλοφορίας του πουλήθηκαν 300.000 αντίτυπα μόνο στις ΗΠΑ. Ο αντίκτυπος του βιβλίου ήταν τόσο μεγάλος, ώστε όταν ο Αβραάμ Λίνκολν συνάντησε τη συγγραφέα στην αρχή του Αμερικανικού Εμφυλίου, λέγεται πως της είπε: «Ώστε αυτή είναι η μικρή κυρία που έκανε αυτόν τον μεγάλο πόλεμο».

Η «καλύβα του μπαρμπα‐Θωμά» έχει μεταφραστεί σε 37 γλώσσες κι έχει εξυμνηθεί απʹ τη Γεωργία Σάνδη, το Χάινριχ Χάινε, τον Τολστόι. Στην ίδια την Αμερική το βιβλίο δεν κυκλοφορούσε πουθενά στα μέσα του 20ού αιώνα. Μέχρι που στη δεκαετία του ʹ60 ξανάρχισε ο αγώνας για τα πολιτικά κι ανθρώπινα δικαιώματα στον αμερικάνικο Νότο. Και τότε, με έκπληξη διαπίστωσαν πολλοί πως τα πάθη και τις περιπέτειες του μπαρμπα‐Θωμά, της Ελίζας και της μικρής Εύας δεν τις είχαν διαβάσει ποτέ. Κι ούτε ήξεραν πόσο πραγματικά σκληρός ήταν ο Σάιμον Λεγκρί.

Θέμα του βιβλίου, είναι η ιστορία ενός σκλάβου, που ζει σ’ ένα μεγάλο αγρόκτημα, ευτυχισμένος με την οικογένειά του. Όταν ο κύριός του αναγκάζεται να τον πουλήσει ο μπαρμπα-Θωμάς πέφτει στα χέρια ενός σκληρού και ρατσιστή αφέντη, όπου και πεθαίνει καρτερικά.

Η ίδια η συγγραφέας έχει δηλώσει πως, μεμονωμένα, τα περιστατικά που περιγράφει, είναι αυθεντικά και έχουν συμβεί είτε μπροστά στην ίδια είτε σε φίλους της. Αν λοιπόν όλοι αυτοί οι καλόβολοι άνθρωποι που μιλάνε κοροϊδευτικά για τους «μπαρμπα‐Θωμάδες» γνώριζαν στʹ αλήθεια για ποιο πράγμα μιλάνε, τότε πολλά από τα σημερινά προβλήματα που γεννάει η καταπίεση ανθρώπου από άνθρωπο δε θα υπήρχαν.

Λήψη αρχείου (8,5 MB)

Όπως διαβάζουμε στην «Καθημερινή»:
Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε «είδος γενοκτονίας» τα όσα συμβαίνουν στην κινεζική επαρχία Σιντγιάνγκ, με πληθυσμό Ουϊγούρων (κλικ για πληροφορίες), τουρκόφωνων και μουσουλμάνων.

Η Άγκυρα διατηρεί πολιτιστικούς δεσμούς με τους Ουϊγούρους.

Σχόλιο:
Τί λε ρε κουμπάρε Ταγίπ; Γενοκτονία; Ουάου!!! (αμερικανιστί)
Αν αυτό λέγεται γενοκτονία, τότε αυτό που έκανε ο «πατέρας των Τούρκων» στους Αρμένιους και στους Έλληνες της Μικράς Ασίας (και σε πόσες άλλες εθνότητες), πως λέγεται;
Μιλάνε για σκοινί, στο σπίτι του κρεμασμένου;