Επισκόπηση του θέματος
Σ’ αυτό το άρθρο επιθυμούμε να δώσομε στο ελληνικό κοινό λίγες νύξεις και αιχμές για τις ιστορικές και επιστημονικές σχέσεις τού Χριστιανισμού με τις επιστήμες και ειδικότερα την ιατρική επιστήμη.
Η παγκόσμια βιβλιογραφία στο παρόν θέμα είναι απέραντη. Ένα πλήρες δίτομο βιβλίο σ’ αυτά τα θέματα (μέχρι και την εποχή που γράφτηκε, αρχές 20ου αιώνα,) είναι του καθηγητή και προέδρου του Πανεπιστημίου Cornell της Πολιτείας της Νέας Υόρκης Andrew White AHistoryoftheWarfareofSciencewithTheologyinChristendom (Mια Ιστορία του Πολέμου της Επιστήμης με την Θεολογία στον Χριστιανισμό). Στο παρόν άρθρο η ανάπτυξη θα είναι απλώς μερική.
Όσοι ενδιαφέρονται γενικότερα γι’ αυτά τα θέματα και δεν είναι αδιάφοροι ώστε να τα αφήνουν να κυλούν απαρατήρητα όπως έρχονται και πάνε, μπορούν να ελέγξουν και να μελετήσουν τις αναφορές και τα θέματα που προτείνομε, ώστε μόνοι τους μετά από μία σύντομη και εμπεριστατωμένη μελέτη να μπορέσουν να βγάλουν μερικά συμπεράσματα αντικειμενικά και ανεπηρέαστα. Είναι καιρός διάφοροι φορείς να σταματήσουν να δρουν βασιζόμενοι στην τρομακτική αμάθεια ή την παραπληροφόρηση του πλήθους και τη θρησκοληψία, η οποία συχνά συνοδεύεται από θρησκευτικό φανατισμό, που ολοένα αυξάνεται στις μέρες μας φιμώνοντας και τυφλώνοντας τα πάντα … Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »
Ο Σαμ Χάρις είναι Αμερικανός συγγραφέας και επικριτής της θρησκείας. Εξ αιτίας της κριτικής που ασκεί, έχει δεχτεί ακόμη και απειλές θανάτου, τόσο από μουσουλμάνους, όσο κι από χριστιανούς.
Η ομιλία που θα παρακολουθήσετε, πραγματοποιήθηκε το 2007, στα πλαίσια εκδήλωσης ιδεών, στο Aspen των ΗΠΑ, με τίτλο: «Πιστεύοντας το απίστευτο: Η σύγκρουση μεταξύ πίστης και λογικής στον σύγχρονο κόσμο» … Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »
Γράφομε το παρόν άρθρο λαμβάνοντας αφορμή από το κείμενο του βιβλιαριδίου «Ο Θρίαμβος των Γραφών», του James Orr που εμφανίζεται στις σελίδες 22-23 :
Η μαρτυρία του Τατιανού για τα τέσσερα Ευαγγέλια
Ας έρθουμε και σε μια άλλη μαρτυρία. Οι παλιοί Χριστιανοί συγγραφείς μάς πληροφορούν ότι ο Τατιανός, μαθητής του Ιουστίνου του Μάρτυρα, είχε κάνει ένα «τετράστηλο» και πως το έργο αυτό, το οποίο υπήρχε στην εποχή τους, ήταν αρμονία των τεσσάρων Ευαγγελίων. (Το έργο πρέπει να έγινε κατά το έτος 170 μ.Χ.). Για ν’ ασχοληθεί όμως κάποιος συγγραφέας στη σύνταξη Αρμονίας των Τεσσάρων Ευαγγελίων, εξυπακούεται ότι τα Ευαγγέλια αυτά είχαν ήδη από καιρό ισχυρή και δεσπόζουσα θέση και ειδικό κύρος στην Εκκλησία. Η αναγνώριση αυτή επέφερε καίριο πλήγμα κατά της θεωρίας ότι τα Ευαγγέλια ήταν έργο μεταγενέστερης εποχής, γι’ αυτό και καταβλήθηκαν προσπάθειες να προσβληθεί η δύναμη της μαρτυρίας αυτής, την οποία μας δίνει ο Τατιανός.
Δάσκαλος του Τατιανού ήταν ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας, ένας από του πιο σπουδαίους μάρτυρες, που άκμασε στα μέσα της 2ης εκατονταετηρίδας. Τα έργα του αρχαιότατου αυτού συγγραφέα περιέχουν κατά μεγάλο μέρος την ιστορία των τριών πρώτων Ευαγγελίων και δείχνουν επίσης μια ισχυρή γνωριμία με το Ευαγγέλιο του Ιωάννη. Ούτε μας αφήνει ο Ιουστίνος σε αμφιβολία ως προς την πηγή απ’ όπου παρέλαβε τα όσα αναφέρει. Μας λέει ότι τα απέκτησε από τα «Απομνημονεύματα των Αποστόλων» τα καλούμενα Ευαγγέλια και ότι σ’ αυτά βρήκε γραμμένα «άπαντα περί Ιησού Χριστού». Τα «Απομνημονεύματα» αυτά διαβάζονταν μαζί με τις προφητείες κατά τις εβδομαδιαίες συναθροίσεις των Χριστιανών.
Το βιβλιαράκι αυτό μού το έδωσε μία χριστιανή ορθόδοξη, συγγενής μου, πολύ φανατική και θρησκόληπτη. Αν και αυτή έχει τελειώσει μόνο δημοτικό σχολείο, ήθελε με αυτό να μου αποδείξει τον θρίαμβο των ιερών χριστιανικών γραφών και δη των τεσσάρων κανονικών Ευαγγελίων, την αυθεντικότητα, την αρμονία, την ιστορικότητα και την αξιοπιστία των … Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »
Ο Σόλομον Ας (Solomon Eliot Asch), ήταν ένας Αμερικανός ψυχολόγος, ο οποίος έγινε γνωστός κατά την δεκαετία του ’50, όταν και διεξήγαγε μια σειρά πειραμάτων, που έμειναν γνωστά ως «Το πείραμα της συμμόρφωσης του Ας» (The Asch conformity experiment) ή «Το παράδειγμα του Ας» (Asch paradigm).
Ο Ας χρησιμοποίησε ομάδες των 5-7 ατόμων, οι οποίοι υποτίθεται ότι ήταν εθελοντές. Στην πραγματικότητα, μόνο ο ένας στην κάθε ομάδα ήταν ο εθελοντής -και πραγματικό υποκείμενο του πειράματος- και οι υπόλοιποι συνεργάτες του Ας. Οι συμμετέχοντες καλούνταν σε μια δοκιμασία οπτικής αντίληψης. Οι συνεργάτες του Ας, απαντούσαν επίτηδες λάθος σε ερωτήσεις που είχαν οφθαλμοφανείς απαντήσεις. Ο πραγματικός εθελοντής παρ’ ότι είχε στο μυαλό του την ευνόητη απάντηση, εν τούτοις βλέποντας πως η πλειοψηφία των συμμετεχόντων απαντούσε διαφορετικά, αμφιταλαντεύονταν κι ενίοτε συμφωνούσε χωρίς να το πιστεύει με την γνώμη τους.
Τα πειράματα του Ας που συνεχίστηκαν με διάφορες παραλλαγές, κατέδειξαν πως πολλοί άνθρωποι, υπό ορισμένες συνθήκες, μπροστά στο ενδεχόμενο να περιθωριοποιηθούν από ένα κοινωνικό σύνολο, είναι διατεθειμένοι να αυτοϋποβληθούν, να υποκύψουν και να συμμορφωθούν με το «κοινωνικά ορθό», ακόμη κι όταν αυτό είναι προφανέστατα λάθος κι έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την αντίληψή τους και τα πιστεύω τους … Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »
Είναι γνωστό και δεδομένο ως αξίωμα, πως οι Ιουδαιοχριστιανοί, θεωρούν τον Ιησού ως τον έναν και μοναδικό πραγματικό εκπρόσωπο του -ανύπαρκτου- Θεού επί της γης. Τον αληθινό μεσσία και προφήτη (βεβαίως, ο «μεσσιανισμός» είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της ιουδαϊκής θρησκείας και των Εβραίων, αλλά δεν είναι του παρόντος). Φυσικά, κάτι ανάλογο διατείνονται και οι μουσουλμάνοι για τον Μωάμεθ, που ειρήσθω εν παρόδω, θα πρέπει να σημειωθεί, πως έχουν ως κοινό θεμέλιο της θρησκείας τους με τους χριστιανούς, την Παλαιά Διαθήκη των Εβραίων.
Ως ισχυρή απόδειξη, οι Ιουδαιοχριστιανοί επικαλούνται την «θεόπνευστη» Καινή Διαθήκη και τα Ευαγγέλια -καθώς και άλλα θεόπνευστα κείμενα- που την απαρτίζουν για να αποδείξουν το ορθόν της δοξασίας τους. Αν παρακάμψει κάποιος το δεδομένο, πως για την επιστήμη της ιστορίας, τα θρησκευτικά κείμενα -οποιασδήποτε θρησκείας- δεν θεωρούνται ιστορικά τεκμήρια και πως η ιστορική ύπαρξη του Ιησού είναι εξαιρετικά αμφισβητήσιμη, ίσως βρεθεί σε αδιέξοδο αν συνυπολογίσει το γεγονός, πως στα πρόσφατα χρόνια ανακαλύφθηκαν τα λεγόμενα «απόκρυφα ευαγγέλια» που περιπλέκουν αρκετά τα πράγματα ως προς την «μοναδική αλήθεια» της «θεόπνευστης» Καινής Διαθήκης και πως την εποχή του Ιησού, αλλά και αργότερα απ’ αυτήν, υπήρχαν και άλλοι μεσσίες, θαυματοποιοί και προφήτες, μερικοί εξ αυτών μάλιστα αρκετά σημαντικότεροι για τον τότε κόσμο, από τον σχετικά ασήμαντο Ιησού και την επίσης ασήμαντη -τότε- θρησκεία του Χριστιανισμού.