Πάρε-Δώσε

Ο Ιουλιανός (πλήρες όνομα Φλάβιος Κλαύδιος Ιουλιανός), ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου (Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία) κατά τον 4ο αιώνα. Έμεινε στην ιστορία ως «Παραβάτης» και «Αποστάτης», χάριν της Εκκλησίας η οποία τον κατασυκοφάντησε (ο Ιουλιανός υπήρξε ο μόνος μη χριστιανός αυτοκράτορας του Βυζαντίου), όπως και όλους όσους στεκόταν εμπόδιο στα σχέδιά της.

Ο Ιουλιανός υπήρξε βαθύτατα μορφωμένος άνθρωπος. Επηρεασμένος από την ελληνική κλασική παιδεία, ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του Έλληνα και δεν δίσταζε να να δηλώνει «Έλλην ειμί». Σε επιστολή του προς τον φιλόσοφο Θεμίσιο θα αναφέρει χαρακτηριστικά: «Φεύγοντας για την Ελλάδα, τότε που όλοι νόμιζαν πως με στέλναν εξορία, τάχα δε δόξασα την τύχη μου σαν να γιόρταζα τη μεγαλύτερη γιορτή, λέγοντας πως εκείνη η αλλαγή ήταν για μένα ό,τι καλύτερο και πως είχα ανταλλάξει, όπως λένε, “Χαλκό με χρυσάφι και εννιά βόδια με εκατό”; Τέτοια αγαλλίαση ένιωθα που μού ‘λαχε να πάω στην Ελλάδα αντί να μείνω σπίτι μου κι ας μην είχα εκεί ούτε χωράφι ούτε κήπο ούτε ένα σπιτάκι δικό μου». Σε κάποια άλλη του επιστολή («Εγκώμιον στην αυτοκράτειρα Ευσεβία»), δεν μπορεί να κρύψει την αγάπη του για την Ελλάδα: «Μα τι μ’ έχει πιάσει; Και τι είδους ομιλία είχα σκοπό να ολοκληρώσω αν όχι τον έπαινο της αγαπημένης μου Ελλάδας, που δεν μπορώ να τη φέρω στο νου χωρίς να μένω έκθαμβος με κάθε τι δικό της;».

Τον Ιουλιανό τον ενοχλούσε το φαινόμενο του Χριστιανισμού που ερχόταν σε ευθεία σύγκρουση με την ελληνική του παιδεία και μόρφωση, καθώς και με τον Ελληνικό Πολιτισμό που λάτρευε. Προσπάθησε να βάλει φρένο στην ασυδοσία των κληρικών και τον πλουτισμό της Εκκλησίας, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε διώξεις εναντίον τους («Εγώ, μα τους θεούς, δε θέλω ούτε να σκοτώνονται οι χριστιανοί ούτε να δέρνονται άδικα ούτε άλλο κακό να παθαίνουν» [«Ιδιόχειρη επιστολή προς τον Ατάρβιο»]). Απεναντίας προσπάθησε να κρατήσει μια ισορροπία. Εκδίδει διατάγματα περί ανεξιθρησκείας, προσπαθώντας ταυτόχρονα να αναβιώσει την ελληνική (και ρωμαϊκή) θρησκεία. Επιστρέφει τις περιουσίες και ανακαλεί από την εξορία τους, διωχθέντες από τον -αρειανιστή- Κωνστάντιο, ορθόδοξους χριστιανούς. Καταργεί τις κρατικές χορηγήσεις στην χριστιανική εκκλησία. Εκδίδει πέντε διατάγματα για την ενίσχυση της εξουσίας των τοπικών βουλών. Απαγορεύει να τον προσαγορεύουν «Δεσπότη» και διακηρύσσει ότι θεωρεί τον εαυτό του μέλος της συγκλητικής τάξης. Στις επιστολές του απευθύνεται προς τις βουλές των πόλεων ως ίσος προς ίσον. Προωθεί μέτρα (φοροαπαλλαγές, παραγραφή χρεών κ.α.) για την ενίσχυση της αυτονομίας των πόλεων. Προσπαθεί να συμφιλιώσει τις αντιμαχόμενες μερίδες των χριστιανών και να αποτρέψει συγκρούσεις ανάμεσα σε εθνικούς και χριστιανούς («Σε όλους τους χριστιανούς έχω φερθεί με τέτοια πραότητα και φιλανθρωπία, που κανείς απ’ αυτούς δεν υφίσταται βία πουθενά ούτε τους σέρνουν με το ζόρι στα ιερά ούτε εξαναγκάζονται να κάνουν οτιδήποτε ενάντια στη θέληση τους» [«Προς του κατοίκους της Έδεσσας»]).

Επιχειρώντας να περιορίσει την χριστιανική προπαγάνδα και την εξάπλωση του Χριστιανισμού, εκδίδει διάταγμα αποκλεισμού των χριστιανών δασκάλων από την παιδεία· απαγορεύει τα κληροδοτήματα προς τις εκκλησίες· υποχρεώνει τους χριστιανούς να επανορθώσουν τις ζημιές που είχαν προξενήσει στα ιερά των εθνικών. Ο Ιουλιανός θα δικαιολογήσει το μέτρο που πήρε, να απαγορέψει στους χριστιανούς ρητοροδιδασκάλους και γραμματικούς να διδάσκουν ελληνική φιλολογία, συνοψίζοντας την όλη στάση του απέναντι τους στην φράση: «Πηγαίνετε στις εκκλησίες σας, να ερμηνεύσετε Ματθαίο και Λουκά»… Οι χριστιανοί θεώρησαν ότι το μέτρο εκείνο κατ’ επέκταση απαγόρευε και στα παιδιά τους να σπουδάζουν. Ως προς αυτό όμως ο Ιουλιανός, προς το τέλος της επιστολής («Επιστολή 42»), είναι σαφής …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

«Εάν διά τoυ ψεύδoυς μoυ η αλήθεια τoυ Θεoύ κατεδείχθη μεγάλη πρoς δόξαν τoυ, γιατί ακόμη κατακρίνoμαι ως αμαρτωλός;».
Απόστολος Παύλος (Προς Ρωμαίους Επιστολή, 3: 7).

Ο Παύλος ήταν ο θρησκευτικός ηγέτης που πραγματοποίησε το όνειρο της εξάπλωσης του Χριστιανισμού. Φέρεται να είναι αστός -Φαρισαίος- απόλυτα συμβιβασμένος, όπως κατηγορείται ότι είναι και ολόκληρη η ανώτερη κοινωνία της Παλαιστίνης, με ένα παραπανίσιο προνόμιο μιας κι έχει και υπηκοότητα Ρωμαίου πολίτη. Άκουγε ακόμη στο όνομα Σαύλος (Σαούλ) και ήταν απηνής διώκτης των χριστιανών. Αργότερα, όμως, ύστερα από το θαύμα στο δρόμο προς Δαμασκό -όπου πήγαινε για να συλλάβει χριστιανούς- ασπάστηκε τον Χριστιανισμό (που δεν ονομαζόταν ακόμη έτσι), μετονομάστηκε σε Παύλος -όνομα Ρωμαίων που σημαίνει «μικρός»- και κήρυξε τον Χριστιανισμό σε Μικρά Ασία, Ελλάδα, Ρώμη, Ισπανία.

Ο Παύλος δεν άνηκε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού. Εμφανίστηκε στο προσκήνιο τρία χρόνια μετά την σταύρωση του Ιησού και κατάφερε να χριστεί απόστολος ως άμεσα «διορισμένος» από τον Χριστό, που…παρουσιάστηκε μπροστά του και του ζήτησε να γίνει απόστολος.

Ο ρόλος του θρησκευτικού αστυνόμου στον Παύλο δεν φαίνεται να αφυπνίστηκε μέχρι τις παραμονές του θανάτου του Ιησού. Αυτή καθ’ αυτή η διαπίστωση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η εμφάνιση του Ιησού από την Ναζαρέτ δεν ήταν κάτι ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Εν πάση περιπτώσει, ο Σαύλος ήταν σύγχρονος και συντοπίτης του Ιησού, μεγάλωσε στα Ιεροσόλυμα (στα πόδια του Γαμαλιήλ- Πράξεις 22,3) την ίδια ακριβώς περίοδο που ο θεάνθρωπος ανέτρεπε τους πάγκους των εμπόρων στον περίβολο του ναού και γενικά προκαλούσε Φαρισαίους και Σαδδουκαίους. Κι αν τα πράγματα ήταν έτσι δεν θα διέσχιζε ο Σαύλος, αυτός ο νεαρός θερμοκέφαλος θρήσκος, τα πλήθη για να στριμώξει με ερωτήσεις, να αποδοκιμάσει και να επιτεθεί στον ίδιο τον Ναζωραίο; Δεν θα ‘ταν ένας ενθουσιώδης μάρτυς κατηγορίας για βλασφημία του Ιησού ενώπιον του Συνεδρίου; Και επιτέλους που ήταν κατά την «εβδομάδα των παθών»; Σίγουρα στα Ιεροσόλυμα μαζί με άλλους ζηλωτές γιορτάζοντας την ιερότερη των εορτών. Και παρόλα αυτά στα γραπτά του δεν αναφέρει λέξη για την σταύρωση…

Ο Παύλος, ένας ακόμη «αυτόπτης μάρτυρας του Ιησού», που δεν είδε ούτε άκουσε τίποτε! …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Σε συνέντευξή του, ο τεθνεώς αρχιεπίσκοπος, Χριστόδουλος, θέλοντας να δικαιολογηθεί και να υποβαθμίσει τις επικρίσεις για τα χρυσοποίκιλτες ενδυμασίες των αρχιερέων που ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την «ταπεινότητα» που διακηρύττει η Εκκλησία, είχε αποκαλέσει τα στολίδια των αρχιερατικών αμφίων, «τσίγκινα». Και τα «τσίγκινα» ως φαίνεται όμως, έχουν την αξία τους. Έτσι, ενώ μια ιερατική ενδυμασία (αυτή που φορούν δηλαδή οι απλοί ιερείς), κοστίζει από 500 έως και πάνω από 1.000 ευρώ, μια βασική αρχιερατική στολή, μπορεί να ξεπεράσει τα 15.000 ευρώ. Ο κάθε ιεράρχης φυσικά που σέβεται τον εαυτό του και το «ποίμνιό» του (κυρίως αυτό…) ωφείλει να στολίζει την «τίμια» κάρα του και με μια αναλόγου αξίας μίτρα, που μπορεί να ξεπεράσει σε αξία τα 2.000 ευρώ. Κοντά σ’ αυτά, θα πρέπει να συνυπολογίσουμε ίσως και μερικά «αξεσουάρ» που θεωρούνται απαραίτητα με το «συνολάκι», όπως o «σάκκος» (εκ του εβραϊκού «σακ» που σημαίνει «το ένδυμα της μετάνοιας και ταπείνωσης») που προσδίδει κάτι το αυτοκρατορικό και μπορεί να ξεπεράσει σε αξία τα 10.000 ευρώ, μία ποιμαντική ράβδος (σύμβολο εξουσίας) που φτάνει τα 500 ευρώ, καθώς κι ένα εγκόλπιο, το οποίο μπορεί να ξεπεράσει το «ευτελές» ποσόν των 3.000 ευρώ. Για να μην σκανδαλιστεί κι άλλο το χριστεπώνυμο πλήρωμα, ας μην αναφερθεί καλύτερα και η δυνάμενη αξία, διάφορων άλλων «αξεσουάρ», όπως το κάλυμμα της Αγίας Τράπεζας, σταυρών, εξαπτέρυγων κ.τ.λ.

Ίσως φανεί παράξενο σε αρκετούς, αλλά οι αρχιερείς στην πραγματικότητα, δεν κάνουν τίποτε άλλο, απ’ το ν’ ακολουθούν τις εντολές του Θεού. Ή για να ακριβολογούμε, προσπαθούν να τις ακολουθούν, καθώς δεν τηρούν πλήρως τους κανόνες που έχει θέσει ο «Ύψιστος». Δεν πρόκειται γι’ αστείο. Ο Γιαχβέ δίνει σαφείς οδηγίες -ως «μετρ» της υψηλής ραπτικής- μέσα από την Αγία Γραφή και πιο συγκεκριμένα μέσα από το βιβλίο «Έξοδος» (κεφάλαιο 28) της Παλαιάς Διαθήκης, για το πως θα πρέπει να είναι οι αρχιερατικές ενδυμασίες. Δηλαδή, χρυσοκέντητες και διακοσμημένες με πολύτιμους λίθους, όπως διαμάντια, ρουμπίνια, χρυσό (διευκρινίζει μάλιστα, πως ο χρυσός πρέπει να είναι «καθαρός»), αμέθυστο κ.ά.

Βρισκόμαστε εδώ, σε ένα πολύ κομβικό σημείο. Είμαστε στο σημείο, όπου δυο λωποδύτες, ο Μωυσής και ο αδελφός του Ααρών (αν υπήρξαν ποτέ στην πραγματικότητα), υποτάσσουν κάτω απ’ το φανταστικό υπερφυσικό ον που ονομάζουν Θεό (ή Γιαχβέ, για να τον λέμε με το όνομά του), τους αμόρφωτους και απολίτιστους νομάδες Εβραίους. Τους χειραγωγούν, τους εκμεταλλεύονται και τους κλέβουν με «εύσχημο» τρόπο, εμφανιζόμενοι ως δήθεν εκπρόσωποι του Θεού. Κι αυτός ο Θεός -μα τι σύμπτωση- εμφανίζεται να έχει βουλές και επιθυμίες που συμπίπτουν μ’ αυτές μερικών επιτήδειων κοινών θνητών. Γιατί οι «επιθυμίες» του Γιαχβέ δεν περιορίζονται στην κοπτοραπτική, αλλά πάνε και λίγο παραπέρα. Με καταπληκτικές λεπτομέρειες («Έξοδος», κεφάλαιο 29 και «Λευϊτικόν», κεφάλαια 1, 2, 3), ο Γιαχβέ -αυτή τη φορά δίκην…κρεοπώλη- περιγράφει το πως οι Ιουδαίοι θα πρέπει να θυσιάζουν σ’ αυτόν και θα προσφέρουν τα σφάγια (και όχι μόνο αυτά, αλλά και αλεύρι, λάδι και κρασί) στους «ευνοούμενούς» του Μωυσή και Ααρών (και κατ’ επέκτασιν στους εκάστοτε αρχιερείς). Κι όλα αυτά, με την εντολή να συμβαίνουν εφ’ όρου ζωής («προσέχουμε για να έχουμε» θα σκέφτηκαν οι δυο απατεώνες αδελφοί). Οι επιθυμίες όμως του Γιαχβέ δεν σταματούν ούτε εδώ. Ο Μωυσής και ο Ααρών, φροντίζουν να ενημερώσουν τους Εβραίους, εν ονόματι του Θεού, πως θα πρέπει να «δώσουσιν ἕκαστος λύτρα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ Κυρίῳ» («Έξοδος», κεφάλαιο 30:12).

Αυτές τις απολύτως βολικές «θεϊκές» βουλές, του ιουδαϊκού ιερατείου, θα ήταν «παράλογο» να μην τις κληρονομήσει και το χριστιανικό ιερατείο (άλλωστε ο Χριστιανισμός αποτελεί αίρεση του Ιουδαϊσμού, έχοντας ως κοινή βάση την Παλαιά Διαθήκη) και να τις χρησιμοποιήσει καταλλήλως. Οι αφελείς πιστοί βέβαια, είτε από ευσέβεια, είτε από ευσεβή φόβο, μπορεί οι ίδιοι ενίοτε να την περνούσαν «σπαρτιάτικα», αλλά το παπαδαριό δεν το άφηναν νηστικό. Οι ελεεινοί ρασοφόροι όμως -οι «χριστιανοί πασάδες» όπως τους αποκαλούσαν-, για να είναι καλυμμένοι, δεν επαφίονταν στην ευσέβεια των πιστών, αλλά φρόντισαν να επινοήσουν διάφορες «αρπαχτές» με την μορφή εισφορών, που στην πραγματικότητα δεν ήταν τίποτε άλλο από ένα είδος φορολόγησης. Έτσι, οι χριστιανοί ραγιάδες επί Τουρκοκρατίας, υποχρεώνονταν να καταβάλουν, εκτός από το «χαράτσι» στους Οθωμανούς, και διάφορες «εισφορές» στους ρασοφόρους -έκτακτες και μη- που ανάλογα «βαπτίζονταν» ως «εμβατίκια», «φιλότιμα», «λειτουργικά», «ψυχομερίδια» κ.ά.

Για τέτοιες «ιερές» γραφές μιλάμε, που οι αφελείς πιστοί, χωρίς ποτέ να τις έχουν ρίξει έστω μια γρήγορη ματιά, τις επικαλούνται αβίαστα, και πίνουν νερό στ’ όνομά τους. Κάνουν τον σταυρό τους μόλις ακούν τα ονόματα του Αβραάμ, του Μωυσή, του Δαβίδ κι όλου του κακού συναπαντήματος, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο αποθεώνουν την απατεωνιά, το μίσος και το έγκλημα. Μιλάμε δηλαδή για ένα είδος πνευματικής λοβοτομής…

Η Άννα Φρανκ (το πλήρες όνομά της προφέρεται Αννελίς Μαρί Αννέ Φρανκ) ήταν μια νεαρή Γερμανoεβραία, η οποία έγινε γνωστή μετά θάνατον όταν και δημοσιεύτηκε από τον πατέρα της Ότο Φρανκ, το προσωπικό της ημερολόγιο, το οποίο έγραψε μεταξύ 1942 και 1944 κρυμμένη σε μια σοφίτα κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Ολλανδία. Η Άννα Φρανκ και όλη της η οικογένεια συνελήφθη απ’ τους Γερμανούς και κατόπιν ή ίδια εστάλη στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως Μπέργκεν-Μπέλσεν, όπου και πέθανε από τύφο, σε ηλικία 15 ετών, τον Μάρτιο του 1945. Ο μόνος που διασώθηκε από την οικογένεια, ήταν ο πατέρας της.

Η οικογένεια Φρανκ, ήταν μια ευκατάστατη μεγαλοαστική οικογένεια. Ο Ότο Φρανκ ήταν τραπεζίτης στην Φρανκφούρτη, επιδιδόμενος ταυτόχρονα και σε άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες, ενώ η σύζυγός του, Έντιθ, ήταν κόρη βιομηχάνου. Το 1933, η οικογένεια Φρανκ θα μετακομίσει στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας, καθώς αντιμετώπιζε προβλήματα με την γερμανική δικαιοσύνη, και θα αγοράσει ένα εργοστάσιο παρασκευής καρυκευμάτων και συντηρητικών τροφίμων, ενώ θα δραστηριοποιηθεί και σε μια εταιρεία που παρήγαγε την πεκτίνη, ένα εκχύλισμα φρούτων με το οποίο παρασκευάζονταν ζελέ. Με την γερμανική κατοχή το 1940, ο Φρανκ θα μεταβιβάσει εικονικά τις επιχειρήσεις του σε συνεργάτες του για να μην τις κατάσχουν οι Γερμανοί. Έτσι, οι Φρανκ θα εξακολουθήσουν να έχουν εισόδημα και να ζουν αξιοπρεπώς.

Τον Ιούλιο του 1942, καθώς οι διώξεις εναντίον των Εβραίων εντείνονται, ο Ότο Φρανκ, η σύζυγός του, οι δυο τους κόρες, Άννα και Μαργκότ, και τέσσερις ακόμη Εβραίοι, θα κρυφτούν σε μερικά δωμάτια των γραφείων του Φρανκ και την επίβλεψή τους θα αναλάβει η γραμματέας του, Μιπ Γκις με τον σύζυγό της, οι οποίοι δεν ήταν Εβραίοι. Κατά την διαμονή τους εκεί, η 13χρονη Άννα Φρανκ θα γράψει τις εμπειρίες της σε ένα ημερολόγιο που της έκαναν δώρο οι γονείς της για τα γενέθλιά της. Το ημερολόγιο αυτό, θα δημιουργούσε αργότερα αρκετές συζητήσεις, που κρατάνε έως και τις μέρες μας, καθώς υπάρχουν πλήθος ενστάσεων και αμφισβητήσεων για την αυθεντικότητά του και τις συνθήκες κάτω υπό τις οποίες γράφτηκε.

Στο σημείο αυτό, γίνονται και κάποιες ειρωνικές κριτικές (πέραν της κριτικής στον Ότο Φρανκ για την εμπορευματοποίηση της μνήμης της κόρης του), για το κατά πόσον ήταν αντίξοες οι συνθήκες που ζούσαν οι Φρανκ στα μυστικά δωμάτια και κατά πόσον ήταν μυστικά αυτά τα δωμάτια. Όπως προκύπτει και μέσα από το ημερολόγιο, οι Φρανκ ζούσαν σχετικά πλουσιοπάροχα (οι αναφορές σε άφθονες κονσέρβες, αλεύρι, κρέας, γάλα, βούτυρο, πατάτες, φράουλες, γιαούρτι, αρακά κ.ά. που τους έφερνε η Μιπ Γκις «σαν φορτωμένη γαϊδούρα» όπως περιγράφεται, δεν παραπέμπουν σε οικογένεια που λιμοκτονεί), ενώ ο Ότο Φρανκ κατά διαστήματα επισκέπτονταν και το γραφείο του για να δει πως πάνε οι δουλειές. Η δε παραμονή τους σ’ αυτό το σπίτι (που έβλεπε σε κοινό ακάλυπτο χώρο μαζί με άλλα 50 διαμερίσματα) ήταν κοινό μυστικό στην περιοχή (μέχρι κι ο οπωροπώλης τους έφερνε παραγγελίες στο σπίτι). Και το σίγουρο είναι πάντως, πως κάποιος που κρύβεται δεν δίνει στόχο, φωνασκώντας ή χρησιμοποιώντας…ηλεκτρική σκούπα …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Τον Απρίλιο του 1849, μια απαγόρευση τελέσεως ενός χριστιανικού πασχαλιάτικου εθίμου, θα γινόταν η αιτία (ή η αφορμή) για να ακολουθήσουν μια σειρά από γεγονότα εντελώς δυσανάλογης σημασίας με τα γεγονότα που προκλήθηκαν από την απαγόρευση του εθίμου, τα οποία έπληξαν και πλήγωσαν το γόητρο και την κρατική υπόσταση της νεογέννητης και αδύναμης Ελλάδος κι απ΄την άλλη κατέδειξαν τον βαθμό παρεμβατικότητας των ξένων δυνάμεων στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας.

Στην Αθήνα, στην περιοχή του Ψυρρή και πιο συγκεκριμένα στον ναό του Αγίου Φιλίππου, υπήρχε το έθιμο (που εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και σήμερα σε μερικές περιοχές της Ελλάδος) της καύσεως του αχυρένιου ομοιώματος του Ιούδα (ή κάψιμο του Εβραίου), μετά την περιφορά του Επιταφίου, την Μεγάλη Παρασκευή. Για πρώτη φορά, την χρονιά εκείνη, η ελληνική κυβέρνηση, απαγόρευσε εκτάκτως την τέλεση αυτού του εθίμου στους κατοίκους της Αθήνας. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, το έθιμο δεν απαγορεύτηκε, αλλά μετατέθηκε, για την Δευτέρα του Πάσχα, στην Πλατεία Ηρώων του Ψυρρή. Το βασικό αιτιολογικό και στις δυο εκδοχές, ήταν η επίσκεψη στην Ελλάδα του Γαλλοεβραίου μεγαλοτραπεζίτη Ρότσιλντ, κατά την διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας και δεν θέλησαν να προκαλέσουν με ένα έθιμο το οποίο θεωρείται αντιιουδαϊκό.

Ο κόσμος αγνόησε την απαγόρευση και προσπάθησε να τελέσει το έθιμο της καύσεως του ομοιώματος του Ιούδα. Επενέβη όμως η αστυνομία και διέκοψε το τελετουργικό. Το πλήθος τότε εξεμάνη και σύσσωμο εστράφη και εκτόνωσε την οργή του στο σπίτι του Πορτογαλοεβραίου Δον Πασίφικο (ή Πατσίφικο), το οποίο βρισκόταν κοντά στον ναό και μάλιστα σε δρόμο απ’ όπου περνούσε και ο Επιτάφιος (οδός Καραϊσκάκη). Ο Πασίφικο (που όπως λέγεται προκαλούσε τον κόσμο από το μπαλκόνι του), μόλις που γλύτωσε και κατάφερε να διαφύγει στην αγγλική πρεσβεία ως Άγγλος υπήκοος (κατείχε και την αγγλική υπηκοότητα), ενώ το σπίτι του λεηλατήθηκε και καταστράφηκε από τους εξαγριωμένους κατοίκους. Ως κύριοι υπαίτιοι των καταστροφών αυτών, θεωρήθηκαν απ’ τους Άγγλους, οι γιοι του Σουλιώτη αγωνιστή και υπουργού Στρατιωτικών, Κίτσου Τζαβέλα.

Ποιος ήταν όμως ο Πασίφικο και γιατί ο κόσμος ξέσπασε την οργή του πάνω του; …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »