Πάρε-Δώσε

Εδώ και μερικά χρόνια, περιφέρεται στο Διαδίκτυο ένα κείμενο, με το οποίο υποστηρίζεται, ότι 270.000 Κρήτες σφαγιάσθηκαν το 961 από τον Αρμένιο αρχιστράτηγο -και μετέπειτα αυτοκράτορα- τού Βυζαντίου, Νικηφόρο Φωκά.

Στο κείμενο αναφέρεται ως βασικός λόγος που επέφερε αυτό το συμβάν, η καταστολή τής επαναστατικής προσπάθειας τών Ελλήνων για να αποτινάξουν τον βυζαντινό ζυγό.

Ακολουθεί ως έχει το πρωτότυπο κείμενο, που φαίνεται να πηγάζει, από την ιστοσελίδα τών δωδεκαθεϊστών …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Όπως ίσως είναι γνωστό, με πρωτοβουλία και προσπάθειες του οικουμενικού πατριάρχη Βαρθολομαίου, μετά από συμφωνία με την τουρκική κυβέρνηση, εξασφαλίστηκε το δικαίωμα απόκτησης της τουρκικής υπηκοότητας από τους Κρήτες ιεράρχες, έτσι ώστε να έχουν δικαίωμα διεκδίκησης του πατριαρχικού θρόνου (η Εκκλησία της Κρήτης υπάγεται απ’ ευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο).

Η -αναμενόμενη- καταφατική απάντηση των Κρητών παπάδων (κάποιοι εκ των Δωδεκανήσιων, που υπάγονται κι αυτοί στο Φανάρι κι επομένως αφορά κι αυτούς η «ευνοϊκή» συμφωνία, φαίνεται να «κώλωσαν»), δικαιολόγησε με τον καλύτερο τρόπο τον όρο «τουρκόπαπας» που έχει αποδοθεί στους «ποιμένες» (με πρώτους πρώτους, τους πατριάρχες και τους μητροπολίτες) που έδρασαν στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εβρισκόμενοι σε απόλυτη σύμπνοια με τον εκάστοτε σουλτάνο, καταπιέζοντας από κοινού τους υπόδουλους ραγιάδες (οι προνομιούχοι παπάδες βεβαίως, δεν λογίζονται ως υπόδουλοι, γιατί πολύ απλά, ουσιαστικά δεν ήταν).

Τα συναισθήματα ποικίλα. Οι ευσεβείς χριστιανοί και πατριώτες, που γνωρίζουν δυο δράμια ιστορίας, αναρωτιούνται: «Μα είναι δυνατόν; Οι Τούρκοι μας ξεκλήρισαν και οι παπάδες μας οικειοθελώς να γίνονται “Τούρκοι”;». Απ’ την άλλη όμως, όσοι γνωρίζουν κάτι παραπάνω από δυο δράμια ιστορίας, ούτε απορούν, ούτε εξίστανται. Μπορούν να διαχωρίσουν τις έννοιες «Έθνος» και «Εκκλησία», που η τελευταία έχει καταβάλει «φιλότιμες» προσπάθειες να τις καταστήσει ταυτόσημες, ενίοτε παραχαράσσοντας την ίδια την ιστορία (την πραγματική ιστορία), που την έχει κατατάξει στις μαύρες σελίδες της.

Για τους απορούντες, ας ξεκαθαριστεί -για μια ακόμη φορά- πως Εκκλησία και -ελληνικό- έθνος, ουδεμία σχέση έχουν (ή μάλλον έχουν: Θύτη και θύματος…). Ουδέποτε οι Εκκλησία και οι παπάδες έβαλαν το έθνος, πάνω από την Ορθοδοξία και «του Χριστού την πίστη την αγία», καθώς και τα συμφέροντά της. Ως γνήσιοι χαμαιλέοντες, προσαρμόζονταν άνετα, στις συνθήκες που θεωρούσαν καλύτερες και ευδόκιμες. Και μιας κι αναφερόμαστε στους Κρήτες ιεράρχες, ας (ξανα)θυμηθούμε τον «πατριωτικό» τους ρόλο στον ξεσηκωμό των Κρητικών, κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, όταν γύριζαν την Κρήτη και έκαναν ότι μπορούσαν για να κάμψουν το ηθικό των επαναστατών, με κεντρικό σύνθημα: «Χριστιανοί! Ρίψατε το όπλα!».

Αφού λοιπόν, οι Κρήτες ιεράρχες θέλουν να συνεχίσουν την τουρκόδουλη παράδοση των προκατόχων τους, με γεια τους με χαρά τους. Δεν έχασε η Βενετιά βελόνι.

Ποιος ξέρει… Τώρα που ο Βαρθολομαίος έλυσε αυτό το «καυτό» πρόβλημα, ίσως ασχοληθεί και λίγο με τα εναπομείναντα γεροντάκια της Ίμβρου (απ’ όπου κατάγεται) και της Τενέδου.

Και για να ευχηθούμε στους νέους «συμπολίτες» του, και στην «νέα» (ή «μητρική») τους γλώσσα: Άι σιχτίρ…

«Περπατώντας στον δρόμο της Σπιναλόγκας, σταμάτησε και κράτησε την αναπνοή σου. Από κάποιο χαμόσπιτο τριγύρω σου θα ακούσεις τον απόηχο από κάποιο μοιρολόγι μιας μάνας, μιας αδελφής ή τον αναστεναγμό ενός άνδρα. Άφησε δύο δάκρυα από τα μάτια σου και θα δεις να λαμπυρίζουν εκατομμύρια δάκρυα που πότισαν αυτόν τον δρόμο…».
Επαμεινώνδας Ρεμουνδάκης (χανσενικός κάτοικος της Σπιναλόγκας)

Η Σπιναλόγκα είναι μια βραχονησίδα, εκτάσεως 85 στρεμμάτων και με ύψος ως 53 μέτρα. Βρίσκεται στην βορειοανατολική Κρήτη, στην είσοδο του κόλπου της Ελούντας, στην περιοχή του Μεραμπέλλου του Νομού Λασιθίου. Το αρχαίο της όνομα ήταν «Καλιδών» και υπήρχε εκεί το φρούριο των Ολουνιτών, το οποίο προστάτευε το λιμάνι της αρχαίας πολιτείας Ολούντας. Το όνομα «Σπιναλόγκα» το πήρε κατά την Ενετοκρατία και σημαίνει «μακρύ αγκάθι» (spina=αγκάθι, longa=μακρύ). Προέκυψε από παραφθορά της ονομασίας «Stinelonde» (στην Ελούντα), εξελίχθηκε σε «Spinalonde» και τελικά σε «Spinalonga» («Spinalonga» ονομαζόταν και μια νησίδα στη Βενετία, η σημερινή «Giudecca»). Απ’ αυτή την ονομασία, προέκυψε αργότερα και η ελληνική απόδοση «Μακρακάνθη». Σήμερα η ονομασία που έχει επικρατήσει είναι η «Σπιναλόγκα» (λιγότερο γνωστές είναι οι ονομασίες «Νησί» ή «Κολοκύθα»). Πάνω στα απομεινάρια του αρχαίου φρουρίου, οι Βενετοί έχτισαν ένα ισχυρό φρούριο για να αμυνθούν στην επερχόμενη τουρκική απειλή το οποίο άντεξε μέχρι το 1715, οπότε και πέρασε στην κυριαρχία των Τούρκων, κατόπιν συνθηκολογήσεως. Το νησί είχε αποτελέσει καταφύγιο και ορμητήριο των «χαΐνηδων», των Κρητών επαναστατών που έκαναν ανταρτοπόλεμο στους κατακτητές Οθωμανούς που είχαν ήδη καταλάβει την Κρήτη. Όταν το νησί κατελήφθη απ’ τους Τούρκους, χτίστηκαν κατοικίες και εποικίστηκε. Στα τέλη του 19ου αιώνα, υπολογίζεται ότι κατοικούνταν από περισσότερες των διακοσίων οικογενειών.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο χαρακτήρας του νησιού, θα αλλάξει δραματικά, όταν ο ύπατος αρμοστής της Κρητικής Πολιτείας, πρίγκιπας Γεώργιος, θα αποφασίσει την ίδρυση λεπροκομείου στην Σπιναλόγκα για να απομονώσει τους λεπρούς του της Κρήτης, καθώς τότε η λέπρα* (ή «Νόσος του Χάνσεν», ή «λώβη») βρισκόταν σε έξαρση. Η κίνηση αυτή είχε και άλλο κίνητρο, καθώς στην Σπιναλόγκα κατοικούσαν μερικές οικογένειες Τούρκων, οι οποίες αρνούνταν να αποχωρήσουν απ’ την Κρήτη. Με την εγκατάσταση εκεί των λεπρών, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί κι έτσι έφυγαν και οι τελευταίοι Τούρκοι απ’ την Κρήτη. Η απόφαση για την ίδρυση του λεπροκομείου, με το όνομα «Άγιος Παντελεήμων», υπογράφηκε στις 30 Μαΐου του 1903 και σε πρώτη φάση μεταφέρθηκαν στις 14 Δεκεμβρίου 1904 στην Σπιναλόγκα περίπου 250 ασθενείς από όλη την Κρήτη. Στην δεκαετία του 1930 χτίστηκαν και νέες κατοικίες, ενώ για την διάνοιξη περιμετρικού δρόμου χρειάστηκε να γκρεμιστούν τμήματα του φρουρίου.

Οι λεπροί μέχρι τότε, ζούσαν απομονωμένοι σε οριοθετημένες συνοικίες (με ασβεστωμένες πέτρες), τις λεγόμενες «μεσκινιές» («μεσκίνηδες» ή «λουβιάρηδες» ονομάζονταν στην Κρήτη οι λεπροί [η λέξη «μεσκίνης» έχει τουρκική προέλευση και σημαίνει «βρόμικος»]). Ήταν οι «κομμένοι» …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Μια απ΄τις πρώτες εικόνες που συναντά κάποιος όταν φτάσει στο Ηράκλειο Κρήτης αεροπορικώς (αλλά και οδικώς από ανατολικά), είναι ένας καταυλισμός Τσιγγάνων (περίπου 150 οικογένειες), ο οποίος βρίσκεται σχεδόν απέναντι από το αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» πλάι στην κύρια οδική αρτηρία (θέση Δύο Αοράκια). Καλύτερο «καλώς όρισες» δεν γίνεται να υπάρχει απ’ αυτό. Ειδικά οι ξένοι τρώνε την πρώτη κρυάδα με το «καλημέρα». Η εικόνα «δένει» μάλιστα καταπληκτικά και με το νέο μέγαρο της Αστυνομίας Ηρακλείου που βρίσκεται εκεί κοντά.

Αυτό το χάλι (γιατί για χάλι πρόκειται) κρατά από την δεκαετία του ’80, όταν μεταφέρθηκαν εκεί προσωρινά από την Νομαρχεία Ηρακλείου. Στην Ελλάδα όμως είναι γνωστό, πως «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού». Πότε με την αδιαφορία των αρχών, πότε με υπαιτιότητα των Τσιγγάνων, ο καταυλισμός παραμένει στο ίδιο σημείο για περισσότερες από δύο-τρεις δεκαετίες. Και το θέμα δεν είναι μόνο (αντι)αισθητικό. Η περιοχή είναι εστία μολύνσεως, καθώς ως γνωστόν οι Τσιγγάνοι δεν έχουν και τις καλύτερες σχέσεις με την υγιεινή (ειδικά οι νομάδες που ζουν σε τσαντίρια ή παραπήγματα, ουδέποτε είχαν).

Το κακό με τους Τσιγγάνους είναι, ότι εκτός των άλλων είναι και θρασύτατοι. Τους δόθηκαν δάνεια 60.000 ευρώ κατά οικογένεια (άτοκα) για ανεύρεση στέγης, παρ’ ότι οι εγγυήσεις που μπορεί να δώσει ένας Τσιγγάνος (μιλάω πάντα για τους νομάδες ή Γύφτους ή Τουρκόγυφτους που τους ξέρουν οι περισσότεροι) είναι ανύπαρκτες. Θα πει κάποιος ότι με 60.000 ευρώ δύσκολα βρίσκεις σπίτι. Δεκτό (αν και μερικοί που ήθελαν να βρουν, βρήκαν). Τα πήραν όμως. Τα πήραν και τα σπατάλησαν για άλλους σκοπούς (συνήθως σε αυτοκίνητα και άλλες «δραστηριότητες»). Όσοι έχουν ζήσει κοντά σε Τσιγγάνους, γνωρίζουν ότι δεν τους ενοχλεί καθόλου που ζουν μέσα στην βρομιά. Γνωρίζουν ότι εκτός από τις «νόμιμες» δραστηριότητες, όπως το εμπόριο, επιδίδονται και σε μερικές άλλες, όχι και τόσο «νόμιμες», όπως το εμπόριο ναρκωτικών. Όσοι τους έχουν ζήσει (κι ο γράφων τους έχει ζήσει), γνωρίζουν ότι έχουν την κλεψιά μέσα στο αίμα τους. Λίγοι είναι οι Γύφτοι που έχουν «μπέσα». Λόγω της ζωής που έχουν επιλέξει να ακολουθούν, είναι φυσικό ότι την νομιμότητα και το «φακέλωμά» τους με ότι αυτό συνεπάγεται (όπως η φορολόγηση), δεν τα αντιμετωπίζουν και με τόσο…θετικό τρόπο. Τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς. Αν αυτοί οι τύποι έχουν επιλέξει, αντί να στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο, να τα στέλνουν στα φανάρια να ζητιανεύουν, δεν είναι πρόβλημα της πολιτείας, αλλά δικό τους. Αυτή ήταν η ζωή τους ανέκαθεν. Να κοιμούνται εκεί που χέσουν και κατουράνε. Το να ζουν στο περιθώριο και στην παρανομία, είναι επιλογή τους και όχι καταναγκασμός.

Όπως προαναφέρθηκε όμως, είναι θρασύτατοι κι αυτό θα πρέπει να αιτιολογηθεί επιπλέον. Προσφάτως, αποκαλύφθηκε, πως οι Τσιγγάνοι κλέβαν ρεύμα (εκτός από νερό) από ένα ραντάρ που βρίσκεται κοντά στον καταυλισμό, προκαλώντας σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων, αλλά και για την ίδια τους τη ζωή, καθώς η σύνδεση είχε γίνει με πρόχειρο και ερασιτεχνικό τρόπο. Παρ’ ότι τους ανακάλυψαν και υποβλήθηκαν μηνύσεις από την ΔΕΗ, αυτοί απτόητοι συνέχισαν να κλέβουν ρεύμα. Όταν η Αστυνομία επενέβη και ξήλωσε το αρκετών εκατοντάδων καλώδιο με το οποίο έπαιρναν παράνομα ρεύμα, είχαν το θράσος να μιλήσουν για…«ρατσισμό» σε βάρος τους. Το πιο καταπληκτικό; Ζήτησαν από πάνω και 2.000 ευρώ αποζημίωση γιατί, λένε, τόσο τους κόστισε το καλώδιο που ξήλωσε η Αστυνομία! Δηλαδή εκεί πως μας χρωστάνε, να μας παίρνουν και το βόδι!

Και για όσους μειδιάσουν ή απορήσουν που οι παράνομοι και οι κλέφτες μπορούν να αποκαλούν αυτούς πους τους ξεσκεπάζουν, ως «ρατσιστές» που «καταπατούν τα δικαιώματά τους», η απάντηση είναι απλή: «Παρατηρητήριο Συμφωνιών του Ελσίνκι», των γνωστών Δημητρά, Βαλλιανάτου και Σία, το οποίο έχει πάρει υπό την «προστασία» τους συγκεκριμένους κατσαπλιάδες. Μάθανε λοιπόν να πιπιλίζουν κι αυτοί την καραμελίτσα, που πιπιλίζει όλη η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.

Κομμένες οι πίπες με τον «ρατσισμό» κατά των Τσιγγάνων. Υπάρχουν Τσιγγάνοι που ζουν δίπλα μας έντιμα και καθώς πρέπει και μπράβο τους. Αυτοί όμως πρέπει να φυλακή γιατί έχουν καταπατήσει τον μισό Ποινικό Κώδικα. Και το ότι έχουν υπηρετήσει την θητεία τους στον ελληνικό στρατό ή ψηφίζουν (συνήθη επιχειρήματα), δεν τους δίνει κανένα άλλοθι, ούτε νομιμοποιεί τις παρανομίες τους. Τέρμα λοιπόν στον «ωχαδελφισμό» της πολιτείας και το «βόλεμα» των Τσιγγάνων. Τελεία και παύλα.

Από τα πρώιμα κιόλας χρόνια της Τουρκοκρατίας, στην Κρήτη αρχίζει η οργανωμένη αντίσταση κατά του κατακτητή, πότε με τη βοήθεια των Βενετών στα Χανιά το 1692 και πότε με την ενθάρρυνση των Ρώσων, στην επανάσταση του Δασκαλογιάννη το 1770. Και οι δύο όμως εξεγέρσεις καταλήγουν σε αποτυχία, με μεγαλύτερες καταπιεστικές συνέπειες για τους υπόδουλους. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, η χαρακτηριστική αγριότητα των γενιτσάρων, αυτοκρατορικών και ντόπιων, που είναι μοναδική ίσως στον ελληνικό χώρο.

Η ελληνική επανάσταση του 1821 εξαπλώνεται αμέσως και στην Κρήτη, παρά τη στρατιωτική υπεροχή του τουρκικού στοιχείου, την παντελή έλλειψη όπλων και εφοδίων και την άγρυπνη επιτήρηση των τουρκικών αρχών. Οι αγώνες της Κρήτης, που κινούνται στο ίδιο ιστορικό πλαίσιο με το ξεσήκωμα της άλλης Ελλάδας, διαρκούν 10 σχεδόν χρόνια και περνούν από φάσεις επιτυχίας, αλλά και οδυνηρών συνεπειών. Οι επαναστατικές εξεγέρσεις αρχίζουν από τα Σφακιά. Στις αρχές Ιουνίου του 1821, αρχίζει επίσημα πια ο κρητικός αγώνας. Η πρώτη φάση των αγώνων διαρκεί ως το 1824, όταν οι Τούρκοι καλούν σε βοήθεια μεγάλες αιγυπτιακές δυνάμεις, που κατορθώνουν, σε φονικές μάχες, να καταπνίξουν τα επαναστατικά κινήματα, χαράσσοντας παράλληλα με τη φιλοπόλεμη τακτική τους φιλόδοξους μελλοντικούς στόχους.

Το ίδιο χρονικό διάστημα που μαινόταν η επανάσταση στην Κρήτη, οι εκεί ιεράρχες, σε απόλυτη σύμπνοια με την αντεθνική δράση του Πατριαρχείου, γύριζαν στα χωριά, και προσπαθούσαν να κάμψουν το ηθικό του πληθυσμού, λέγοντας πως οι επαναστάτες είναι αφορισμένοι, και πως πρέπει να παρατήσουν τα όπλα -τονίζοντας παράλληλα και την υπεροχή των εχθρών- και να ζητήσουν συγχώρεση από την «κραταιάν, ένδοξη και φιλάνθρωπον βασιλείαν».

Προς το τέλος του 1823 ο μητροπολίτης Κρήτης, Καλλίνικος Γ΄ ο εξ Αγχιάλου, διαμήνυε στο ποίμνιό του:

Χριστιανοί, τέκνα εν Κυρίω!

 

Γνωστόν έστω υμίν ότι ο ενδοξώτερος αρχιστράτηγος Χασάν Πασάς από φιλανθρωπίαν κινηθείς απεφυλάκισε πολλούς άλλους αδελφούς ημών και εμέ τον ίδιον. Ευρισκόμενος εγώ τώρα υπό την ευνοϊκήν προστασίαν του, ως περί τούτου θέλει σας πληροφορήσει και ο διάκονός μου, δεν δύναμαι από ευγνωμοσύνην να κρύψω την προαίρεσιν και την δικαιοσύνην του. Έρχομαι όμως να παρακαλέσω υμάς, χριστιανοί, να έλθετε πλέον εις συναίσθησιν και να γνωρίσατε με ποίαν ισχυράν δύναμιν του Αντιβασιλέως της Αιγύπτου έχετε να κάμετε.

 

Όθεν σας συμβουλεύω να ρίψητε τα όπλα και να προσπέσητε εις τοιούτον φιλάνθρωπον αρχιστράτηγον, τον οποίον επίτηδες ο ενδοξώτατος Μεχμέτ Αλής έστειλεν τοιούτον, διά να ειρηνεύση τον τόπον μας…

 

Ούτω πράξητε χριστιανοί μου προτιμώντες τον ειρηνικόν βίον παρά τας τόσας ζημίας, τας οποίας καθ’ εκάστην λαμβάνετε υμείς αυτοί, τα τέκνα σας και τα κτήματά σας…

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1827, ο επίσκοπος Κυδωνίας (Κρήτης) Αρτέμιος, θα προσθέσει κι αυτός το όνομά του στον κατάλογο των «ηρωικών» ρασοφόρων της Εκκλησίας, κοινοποιώντας την ακόλουθη εγκύκλιο, με την οποία συνιστούσε στους επαναστατημένους Κρητικούς -τι άλλο;- την υποταγή στον «φιλάνθρωπο» Τούρκο άρχοντα:

Χριστιανοί, ευρισκόμενος εις Γραμβούσαν, σας εύχομαι. Λυπούμαι, αδελφοί μου, ότι σας μωραίνει η τύχη, ώστε να επιμένετε ασυλλογίστως εις το ολέθριον φρόνημα της αποστασίας, το οποίον μέλλει δυστυχώς να επιφέρει και τον τέλειον αφανισμόν σας, εάν δεν μεταμεληθήτε, εωσότου έχετε καιρόν, και αποστραφήτε την οδόν ταύτην της πλάνης σας. Δεν πρέπει κατ’ ουδένα τρόπον να φροντίζετε, τι κάμνουν εις άλλα μέρη οι αποστάται. Σεις χρεωστείτε να φροντίζετε περί της ιδικής σας σωτηρίας και περί της ζωής των τέκνων σας.

 

Εντός ολίγου περιμένονται εδώ οι στόλοι της Αιγύπτου και της Κωνσταντινουπόλεως, οι οποίοι μέλλουν να σας πολιορκήσουν, αυτοί μεν διά θαλάσσης, τα δε στρατεύματα διά ξηράς, ώστε να σάς βιάσωσι να παραδοθήτε και να χαθήτε.

 

Ο Μουσταφά βέης είναι φιλάνθρωπος και γνωρίζω καλώς ότι δεν θέλει το κακόν σας όθεν από χριστιανικήν αγάπην κινούμενος σας συμβουλεύω και εγώ να προλάβητε τα φρικτά δυστυχήματα, τα οποία σας περιμένουν, εάν πρότερον εκουσίως δεν καταθέσητε τα όπλα και υποταχθήτε εις τον Υψηλότατον βέην μας. Και αυτοί οι ίδιοι φυλακισμένοι καπεταναίοι με παρεκάλεσαν να σας γράψω περί τούτου και προς τούτοις να λάβητε συμπάθειαν εις τα βάσανα, τα οποία σήμερον υποφέρουν εξαιτίας σας…