Πάρε-Δώσε

Οι δίδυμοι πύργοι είχαν πέσει μόλις πριν από τρεις ημέρες αλλά εκατομμύρια Έλληνες και λάτρεις της μουσικής ανά τον κόσμο θυμούνται τη 14η του Σεπτέμβρη του 2001 για ένα τελείως διαφορετικό λόγο. «Η τηλεόραση ήταν, ως συνήθως, ανοικτή στο ελληνικό κανάλι όταν ξαφνικά ο εκφωνητής ανακοίνωσε ότι ο Στέλιος Καζαντζίδης ήταν νεκρός», θυμάται ο Raz Kedar. «Έμεινα άναυδος. Ήξερα ότι είχε όγκο στον εγκέφαλο και ότι νοσηλευόταν αλλά όταν λατρεύεις κάποιον δεν πιστεύεις ότι θα πεθάνει».

Μετά τον θάνατο του Καζαντζίδη, ενός από τους μεγαλύτερους Έλληνες τραγουδιστές του τέλους του 20ου αιώνα, ο Kedar έκανε ένα τεράστιο κολάζ με δεκάδες φωτογραφίες του ειδώλου του και το κρέμασε στο δωμάτιό του, απέναντι από το κρεβάτι του. «Κάθε πρωί ανοίγω τα μάτια μου και βλέπω τον Καζαντζίδη. Έτσι υποδέχομαι την ημέρα», λέει ο 54χρονος Kedar από την Ιερουσαλήμ. Κάποτε εργαζόταν στην Intel αλλά τώρα διευθύνει ένα σχολείο για μαγειρική γλυπτική. «Ο καθένας με την τρέλα του», χαριτολογεί για να προσθέσει: «Ο θαυμασμός μου για τον Στέλιο Καζαντζίδη είναι ένα καλό είδος τρέλας».

Είναι αμφίβολο αν άλλοι άνθρωποι έχουν τεράστιες εικόνες του Καζαντζίδη στα δωμάτια τους αλλά είναι γεγονός ότι πολλοί Ισραηλινοί έχουν έντονα συναισθήματα για τον άνθρωπο που ο Shlomi Saranga χαρακτηρίζει ως τον «Έλληνα Farid al-Atrash» (Σύριος 1915-1974. Ο δημοφιλέστερος στον αραβικό κόσμο τραγουδιστής) και οι περισσότεροι γνωρίζουν τα τραγούδια του αν όχι τ’ όνομά του. Το «Elinor» του Zohar Argov (σ.σ.: διασκευή του «Υπάρχω») όπως και τα «Zingwalla» και «Nitzotz Ha’ahava» του Yehuda Poliker που εκτέλεσαν, μεταξύ πολλών άλλων, οι Ehud Banai και Daklon (Yosef Levy) …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

«Όχι άλλο κάρβουνο!», «Πολλά τα λεφτά Άρη…», «Πατέρα; Έχει η Αγγλία Καλαμάτα;», «Κι χρααατς!», «Δεν ξέρω αν το προσέξατε, αλλά σήμερα είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα, είμαστε…», «Είμαστε very very…χολοσκασμένες!», «Τί θα το κάνουμε εδώ; Αμέρικαν μπαρ;», «Στάσου, μύγδαλα!», «Του Θεμιστοκλέους βεβαίως βεβαίως», «Άτιμη κοινωνία, που άλλους τους ανεβάζεις κι άλλους τους κατεβάζεις», «Εδώ μέσα γίνονται Σόδομα και Γόμορα», «Κάτινα! Σαλαμάκι!», «Ξέρεις από βέσπα;», «Έχω και κότερο, πάμε μια βόλτα;»…

Μερικές μόνο απ’ τις διαχρονικές ατάκες, που χρησιμοποιούμε κι εμείς σήμερα κατά περίσταση, αξέχαστες μελωδίες, μοναδικές ερμηνείες, ηθοποιών που δεν χορταίνουμε να βλέπουμε ξανά και ξανά, έστω κι αν έχουμε μάθει τα λόγια των ταινιών τους, απ’ έξω κι ανακατωτά.

Ένα μικρό αφιέρωμα λοιπόν, στον παλιό καλό ελληνικό κινηματογράφο, που βγάζει αβίαστα το χαμόγελο και το γέλιο απ’ τα χείλη μας, ενίοτε φέρνει έναν κόμπο στον λαιμό μας κι άλλοτε δάκρυα στα μάτια μας, με πραγματικά υπέροχες ερμηνείες και διαλόγους, των ιερών τεράτων του ελληνικού κινηματογράφου σαν τους Ορέστη Μακρή, Βασίλη Αυλωνίτη, Γεωργία Βασιλειάδου, Ρένα Βλαχοπούλου, Λάμπρο Κωνσταντάρα, Γιώργο Φούντα, Παντελή Ζερβό κ.ά., σε ταινίες-μνημεία, όπως «Ο μεθύστακας», «Τα κόκκινα φανάρια», «Η θεία από το Σικάγο», «Ο θησαυρός του μακαρίτη», «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες», «Η γυνή να φοβήται τον άνδρα», «Της κακομοίρας» κ.ά …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Είναι το παλαιότερο μουσικό σήμα που ακούγεται στην ελληνική τηλεόραση και το πλέον χαρακτηριστικό. Το άκουσμά του παραπέμπει άμεσα σε αθλητικά γεγονότα και κυρίως στον βασιλιά των σπορ, το ποδόσφαιρο. Οι φίλαθλοι μόλις το ακούνε προσγειώνονται στους καναπέδες τους και καθηλώνονται μπροστά στις μικρές τους οθόνες.

Οι περισσότεροι μάλιστα το έχουν συνδέσει απόλυτα με τη χαρακτηριστική φωνή του Γιάννη Διακογιάννη και είναι σχεδόν αδύνατο να ξεχάσουν τη συγκεκριμένη σύνθεση. Αναφερόμαστε βέβαια στο μουσικό σήμα έναρξης της «Αθλητικής Κυριακής»*.

Την εκπομπή την ξέρουν όλοι, λίγοι όμως γνωρίζουν ποιος είναι ο συνθέτης του μουσικού αυτού σήματος…

Πώς μας δονεί…
Το χαρακτηριστικό μουσικό της σήμα ανήκει στον συνθέτη Χρήστο Λεοντή, που έχει βάλει την ξεχωριστή του σφραγίδα σε κύκλους τραγουδιών όπως «Αχ! Ερωτα» σε ποίηση Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και απόδοση Λευτέρη Παπαδόπουλου, «Καπνισμένο τσουκάλι» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου, «Μαντζουράνα στο κατώφλι» από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Γιώργου Αρμένη, αλλά και σε σειρές όπως «Το Σφαγείο», διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Α. Σεβαστάκη κ.ά.

Η μουσική σύνθεση πάντως που ακούμε επί τόσες δεκαετίες στην «Αθλητική Κυριακή» μπορεί να έγινε κατά παραγγελίαν αλλά δεν προοριζόταν για τη συγκεκριμένη εκπομπή. Ο Χρήστος Λεοντής, όπως εξηγεί, την έγραψε το 1969 για μια διαφήμιση της καπνοβιομηχανίας «Παπαστράτος», η οποία εκείνη τη χρονιά ήταν χορηγός της ραδιοφωνικής εκπομπής του ΠΡΟ-ΠΟ. Όπως μάλιστα λέει ο συνθέτης, αρχικά δεν είχε ιδέα ότι η σύνθεσή του θα έντυνε το σήμα έναρξης της «Αθλητικής Κυριακής» και το άκουσε κατά την προβολή της εκπομπής. Ποτέ μάλιστα επί τόσα χρόνια που χρησιμοποιείται το συγκεκριμένο μουσικό σήμα δεν πήρε κάποια αποζημίωση από τα δικαιώματα χρήσης του στην εκπομπή.

Όπως εξομολογείτω ο Γιάννης Διακογιάννης, μέχρι και πολύ αργότερα πίστευε ότι το μουσικό αυτό σήμα προερχόταν από κάποιο κομμάτι ξένου συνθέτη, καθώς αυτό μόνο του είχε πει η Αιμιλία Ροδή, μουσική επιμελήτρια τότε του «ΕΙΡΤ»: «Παρά τις εκκλήσεις μου ουδέποτε θέλησε να μου πει από πού προήλθε αυτό το μουσικό σήμα και με τα πολλά μού είπε μόνο ότι είναι ξένο».

Ακούστε το:

* Είναι η μακροβιότερη αθλητική εκπομπή της ελληνικής τηλεόρασης, που δημιουργήθηκε από τον Γιάννη Διακογιάννη και άρχισε να προβάλλεται στο τότε «ΕΙΡΤ-Κανάλι 5» το 1967 με τον τίτλο «Ο κόσμος των σπορ». Ήταν ημίωρη (20:30-21:00) και αρχικά προβαλλόταν κάθε Δευτέρα, αλλά δύο χρόνια μετά άλλαξε μέρα και ώρα μετάδοσης και μετονομάστηκε σε «Αθλητική Κυριακή» (21:05). Ήταν η πρώτη εκπομπή στην τηλεόραση που διέθετε χορηγό, τα τσιγάρα «Άσσος Φίλτρο». Ίσως εδώ να βρίσκεται και η απάντηση στο πώς βρέθηκε η σύνθεση του Χρήστου Λεοντή ως μουσικό σήμα της εκπομπής, καθώς η συγκεκριμένη μάρκα τσιγάρων ανήκει στην καπνοβιομηχανία «Παπαστράτος». Ενάμιση χρόνο μετά η δικτατορία απαγόρευσε τη διαφήμιση στην τηλεόραση. Ο Γιάννης Διακογιάννης παρουσίαζε την «Αθλητική Κυριακή» μέχρι και το 1983. Αρχικά, έκανε την εκπομπή τελείως μόνος, αλλά αργότερα απέκτησε αρκετούς συνεργάτες, ανάμεσά τους οι Βαγγέλης Φουντουκίδης, Φίλιππος Συρίγος, Σταύρος Τσώχος, Μανώλης Μαυρομμάτης, Δημήτρης Κωνσταντάρας κ.ά. Τα επόμενα χρόνια και μέχρι σήμερα από την παρουσίαση της εκπομπής πέρασαν αρκετοί δημοσιογράφοι, όπως οι Δημήτρης Κωνσταντάρας, Νίκος Κατσαρός, Γιάννης Μαμουζέλος, Γιάννης Θεοδωρακόπουλος, Χάρης Αλευρόπουλος, Κώστας Καπάνταης κ.ά.

Πηγή: musicheaven.gr (αναδημοσίευση από «Ελευθεροτυπία»)

Η κρητική λύρα ανήκει στην κατηγορία των χορδόφωνων μουσικών οργάνων με δοξάρι και έχει τις ρίζες της στην Ανατολή. Στην Kρήτη υπήρχαν δύο τύποι λύρας. Tο αποκαλούμενο σήμερα λυράκι, που έδινε οξύ και διαπεραστικό ήχο και η βροντόλυρα ή χοντρόλυρα, μεγαλύτερη σε μέγεθος, ιδανική για την πολύωρη συνοδεία τραγουδιού. Aπό τους δύο τύπους αυτούς και την επιρροή του βιολιού, προήλθε η σύγχρονη κοινή λύρα.

Κατασκευάζεται από μονοκόμματο ξύλο κάποιας ηλικίας (τουλάχιστον 10 ετών) και συνήθως χρησιμοποιείται ασφένταμος, καρυδιά, μουρνιά, κ.α. Η σκάφη, το κοίλο σκαφτό σώμα της λύρας λέγεται και καύκα ή καυκί. Το καπάκι (εμπρόσθιο μέρος) είναι αυτό που επηρεάζει άμεσα τον ήχο του οργάνου και ιδανικό υλικό για την κατασκευή του θεωρείται το κατράνι (υλικό ηλικίας άνω των 300 ετών που προέρχεται από δοκάρια παλαιών κτισμάτων). Παλιά οι χορδές ήταν εντέρινες και το δοξάρι είχε τρίχες από ουρά αλόγου που συνήθως έφερε μια σειρά από σφαιρικά κουδουνάκια, τα λεγόμενα γερακοκούδουνα. Σήμερα που η λύρα συνοδεύεται από άλλα μουσικά όργανα (λαούτο, κιθάρα κ.α.) χρησιμοποιείται συνήθως δοξάρι βιολιού.

Η λύρα στον ελληνικό χώρο
Για να διερευνήσουμε τη χρονική αφετηρία της παρουσίας των εγχόρδων μουσικών οργάνων στην Κρήτη πρέπει να εξετάσουμε την παρουσία τους στον ευρύτερο χώρο του Αιγαίου ή, ακόμη ευρύτερα, της ανατολικής Μεσογείου και γενικά της βυζαντινής επικράτειας.

Συγκεκριμένα για τη λύρα γνωρίζουμε ότι από το 10ο αιώνα (901-1000 μ.Χ.) υπήρχε ήδη στο βυζαντινό χώρο. Εκτός από τις παραστάσεις στο ανάγλυφο ελεφάντινο βυζαντινό κιβωτίδιο του 10ου ή 11ου αιώνα που σώζεται στο μουσείο της Φλωρεντίας και στα ιστορημένα (εικονογραφημένα) χειρόγραφα του 11ου αιώνα, βαρύνουσα σημασία έχει και η αναφορά του Πέρση Ibn Kurdadhbih προς το χαλίφη Al Mutamid, όπου, ανάμεσα σε άλλα βυζαντινά όργανα, αναφέρει τη λύρα (“lura”), περιγράφοντάς την ως ξύλινο όργανο με πέντε χορδές «όμοιο με το αραβικό ρεμπάμπ» …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Φρενίτιδα έχει πιάσει σήμερα τα περισσότερα ελληνικά ιστολόγια και αρκετές ελληνικές ιστοσελίδες, με αφορμή τον θάνατο του 51χρονου Αμερικανού τραγουδιστή Μάικλ Τζάκσον από ανακοπή καρδιάς. Και δώσ’ του σπαραχτικά αφιερώματα, βιντεάκια από το YouTube και δεν συμμαζεύεται και να το «δάκρυ κορόμηλο».

Μόνο που, αγαπητοί «φανς» του Μιχαλάκη, στα δακρύβρεχτα αφιερώματα που κάνετε, παραλείπετε να κάνετε και δυο πολύ σημαντικές αναφορές, που στιγμάτισαν την ζωή του -κατά τ’ άλλα- διάσημου καλλιτέχνη: τις υποθέσεις παιδεραστίας (ασήμαντο ε;) στις οποίες καταγγέλθηκε ότι ενεπλάκη και στον ιδιότυπο ρατσισμό του (ναι, θα μπορούσε να ειπωθεί κι έτσι). Κι αν σας φαίνεται τραβηγμένο το τελευταίο, πως αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί κάποιος που πηγαίνει ενάντια στη φύση και κακοποιεί χειρουργικώς το σώμα του, μόνο και μόνο για να αποβάλλει από πάνω του το «ανεπιθύμητο» μαύρο χρώμα του; Αισθητική επέμβαση ομορφιάς;

Αλλά είπαμε… Ο νεκρός δεδικαίωται…