Πάρε-Δώσε

Η περίπτωση του Βαγγέλη Παπαθανασίου -Vangelis- είναι, κατά τη γνώμη μου, εντελώς ιδιότυπη και ξεχωριστή στη σύγχρονη μουσική. Μοναδική περίπτωση ενός συνθέτη που αυτοδίδακτος και χωρίς τεχνικές γνώσεις, κατάφερε με το πάθος του για τη μουσική σε ποικίλες εκφάνσεις της, να προσδώσει ένα καθολικό, συμπαντικό θα έλεγε κανείς, όραμα στους ηλεκτρονικούς ήχους. Ανέδειξε δηλαδή κατά εντυπωσιακό και πρωτόφαντο τρόπο την ορχηστρική διάσταση των ήχων του συνθεσάιζερ.Αποδύεται σε τιτάνιες μορφές ηλεκτρονικής σύνθεσης, εμφορούμενος, σίγουρα, από ένα βαθύτερο όραμα.

Δεν είναι υπερβολικά τα παραπάνω. Εξάλλου την ίδια κατάθεση μπορούν να κάνουν (και κάνουν) εκατομμύρια θαυμαστές του από τη μία ως την άλλη άκρη της υφηλίου. Το Όσκαρ που κέρδισε με το Chariots of fire, μια όντως απλοϊκή, αλλά τόσο προσεκτικά ενορχηστρωμένη σύνθεση, έχει προφανώς επισκιάσει άλλες συνθέσεις του, ακόμη πιο ουσιαστικές, αλλά και μεγαλειώδεις. Εκτός από το επίσης εντυπωσιακό σάουντρακ για τον Χριστόφορο Κολόμβο, αλλά και για το Blade Runner, άλλες δημιουργίες του αξίζουν νομίζω μια ιδιαίτερη μνεία, για διαφορετικούς λόγους: οι ανεπανάληπτες συνθέσεις του στα μέσα της δεκαετίας του 70, όταν και δούλευε στο στούντιό του στο Λονδίνο, αποτελούν ένα μοναδικό συνονθύλευμα ηλεκτρονικών και ορχηστρικών ήχων, περνώντας από ποικίλα μουσικά είδη, τη τζαζ, την κλασική, την progressive rock, κ.α.

Μοναδικά κρεσέντο, και συμφωνικού τύπου κλιμακώσεις αλλά και αποδόσεις, δημιουργούν τον χαρακτηριστικό, διακριτικό ήχο του συνθέτη, και γίνονται άμεσα αποδεκτά από ετερόκλητα κοινά της μουσικής. Επίσης, οι χορωδιακές ορχηστρικές συνθέσεις του, όπως π.χ. Mask, Heaven & Hell, Mythodea, συνιστούν δραματικά μουσικά ηχοτοπία. Κάποτε είναι η αλήθεια αναλώνεται σε ελαφρού τύπου new age συνθέσεις, οι οποίες ωστόσο εξακολουθούν να διατηρούν τη γοητεία τους.

Δεν θα σταθώ άλλο στη μουσική του. Αρκεί, εξάλλου, να την απολαύσει κανείς. Θα σταθώ σε ένα άλλο, ίσως ακόμη πιο ουσιαστικό στοιχείο του. Την προσωπικότητά του. Πρόκειται για μια μοναδική περίπτωση καλλιτέχνη που έχει γίνει τόσο διάσημος ανά την υφήλιο, αποφεύγοντας στο μέγιστο σχεδόν βαθμό δημόσιες εμφανίσεις ή συνεντεύξεις: άλλη μια φυσικά απόδειξη της αξίας της μουσικής του, που δεν χρειάζεται «ενισχύσεις». Άσχετα από το αν αυτή η συμπεριφορά του ενέχει ή όχι το κίνητρό του να φαντάζει ακόμη πιο μεγαλειώδης -και αυτός αλλά και η μουσική του- μέσω της αποστασιοποίησής του από τη δημοσιότητα, σαν πράξη νομίζω ότι αναδεικνύει τη λιτότητα και το μέτρο ενός οραματιστή συνθέτη, που δεν παρασύρεται από τη μαζική νόσο της δημοσιότητας που καταλαμβάνει τη μεγάλη πλειονότητα των καλλιτεχνών.

Αν ο Θεοδωράκης κατάφερε, ανάμεσα σε άλλα, μουσικά να περάσει την ποίηση στον λαό, και να εξευγενίσει το μουσικό του αισθητήριο, και αν ο Ξενάκης οραματίστηκε τον συνδυασμό της μουσικής ως τέχνης και ως αυστηρής επιστήμης, ο Παπαθανασίου νομίζω ότι υλοποίησε το όραμα της δημιουργίας μιας «συμπαντικής» μουσικής δημιουργίας σε συνδυασμό με τη σεμνότητα του γενικότερου βίου του. Και η θέση του, συνεπώς, στο πάνθεον της σύγχρονης παγκόσμιας μουσικής είναι, αν μη τι άλλο, περίοπτη.

Nasos Kats

«Το Δημοτικό τραγούδι, αλλά και γενικά κάθε τραγούδι θέλει ψυχή. Ο τραγουδιστής πρέπει να έχει ίσκιο. Να σε γοητεύει».
Αλέκος Κιτσάκης.

Τον αποκάλεσαν Καζαντζίδη του δημοτικού τραγουδιού εξαιτίας της τεράστιας έκτασης της φωνής του και των μελωδικών γυρισμάτων του αλλά και της σχέσης που είχε με τους μετανάστες. Είναι ο άνθρωπος, που το 1983 τραγούδησε στη Μελβούρνη, μπροστά σε 120.000 κόσμο και ανάγκασε μια εφημερίδα της ομογένειας να γράψει «Η επίσκεψη του μεγάλου Έλληνα τραγουδιστή Αλέκου Κιτσάκη στην Αυστραλία, επισκίασε και αυτή του Κωνσταντίνου Καραμανλή» (έναν χρόνο πριν είχαν σπεύσει να ακούσουν τον Καραμανλή μόνο 70.000).

Ο Αλέκος Κιτσάκης γεννήθηκε το 1934, στο Ριζοβούνι Πρέβεζας, το οποίο είναι γνωστό κι ως «Λάκκα Σούλι».
Σε ηλικία οκτώ μηνών ορφάνεψε από μητέρα, και ένα χρόνο αργότερα, και από πατέρα. Τον μικρό Αλέκο και τον μεγαλύτερο αδελφό του Σταύρο τους μεγάλωσε ο θείος τους Γιώργος Γιαννακάκης. Θα μείνει και δεύτερη φορά ορφανός, καθώς σύντομα πέθανε και η μητριά-θεία του. Σε ηλικία έξι χρόνων ο θείος του «σκάρισε» με την στάνη. Ο μικρός Αλέκος, όλη την μέρα που έβοσκε τα πρόβατα ήταν με το τραγούδι στο στόμα, κάτι που έκανε τους συγχωριανούς του να καταλάβουν ότι έχει ταλέντο στο τραγούδι. Μάλιστα τον έπαιρναν στο καφενείο, τον κερνούσαν λουκούμι, και τον έβαζαν να τραγουδήσει. Ο μικρός Αλέκος, δεν τραγουδούσε πάντα, από ευχαρίστηση και μόνο:
«Θυμάμαι μια φορά, παιδάκι τότε εγώ, γινόταν ένας γάμος στο Γαλατά. Φύλαγα τα πρόβατα κοντά, πιάνω ένα τραγούδι και σταμάτησε ο γάμος… Από πού έρχεται αυτή η φωνή; είπαν, λες και ήταν ένα σπάνιο αηδόνι. “Ο Αλέξης, ο Αλέξης”, φώναξαν. Και μπας και με ακούσουν και με καλέσουν στο γάμο να μου δώσουν και μένα ένα πιάτο φαΐ. Δύσκολες εποχές, πετσί και κόκαλο ήμουνα… Μια μέρα, θυμάμαι, με έβαλε ένας άνθρωπος, Δόσης λεγότανε, να τραγουδάω για να μου δώσει ένα πορτοκάλι. Τραγουδούσα όλη μέρα, με πέθανε. Όλη μέρα για ένα πορτοκάλι…».

Την πρώτη του εμφάνιση σε κοινό, ο νεαρός Κιτσάκης την πραγματοποίησε σε έναν γάμο, όπως θυμάται ο ίδιος:
«Εγώ βοσκούσα τα πρόβατα κι όταν πέρασε από μπροστά μου ο κόσμος άρχισα να τραγουδάω. Αμέσως σταμάτησε ο γάμος και όλοι έκαναν σιωπή να με ακούσουν. Εγώ τραγούδησα μήπως και με ακούσει κανείς και του αρέσω και με καλέσει στη συνέχεια στο γάμο να τραγουδήσω και να φάω ένα κομμάτι ψωμί. Είχα φτώχεια και ορφάνια. Η ενέργειά μου αυτή είχε αποτέλεσμα και με κάλεσαν στο γάμο. Τραγούδησα όλο το βράδυ, αλλά το σημαντικότερο για μένα ήταν ότι έφαγα καλό φαγητό. Αυτή ήταν και η πρώτη παρουσία μου ως τραγουδιστής μπροστά σε κοινό».

Ένας μακρινός του συγγενής ο Νίκος Σουλιώτης με δυσκολία τον πήρε από τον θείο του και τον πήγε στην Αθήνα, δήθεν για καλύτερα, αλλά εκεί τον βρήκαν τα χειρότερα. Όταν πήγε στην Αθήνα, κοιμόταν σε γκαράζ: «Πατησίων 1, στο πάτωμα, σε μια βελέντζα· προίκα της μάνας μου», όπως περιέγραφε ο ίδιος. Από τσοπάνος γιδιών στα βουνά της Ηπείρου, έγινε φύλακας γουρουνιών στο Γουδί. Ο μικρός Αλέκος διαμαρτυρήθηκε και απείλησε τον συγγενή του ότι θα ξαναπάει στο χωριό αν δε του έβρισκε άλλη δουλειά, και ο Σουλιώτης, τον Δεκέμβριο το 1946, τον γνώρισε στον πρόεδρο της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας, που τον καλούσε να τραγουδάει σε κάθε εκδήλωση της. Ο Γενικός Γραμματέας, και ταμίας της Πανηπειρωτικής είχαν πιστέψει στο ταλέντο του Κιτσάκη, και αποφάσισαν να τον παρουσιάσουν στο θέατρο της Κυβέλης. Έτσι, σε ηλικία 12 ετών, ο Αλέκος Κιτσάκης ντυμένος τσολιάς βγαίνει στη σκηνή και τραγουδάει την «Τζαβέλαινα», κατενθουσιάζοντας όλο το ακροατήριο. Η στιγμή αυτή, ήταν φυσικά αξέχαστη για τον Αλέκο Κιτσάκη:
«Ήτανε 11 Ιανουαρίου του 1947 στο θέατρο της Αλίκης. Φαντάσου τότε, 11 χρονών παιδί, να βγει με καμάρι και να τραγουδάει για πρώτη φορά σε θέατρο. Στο πρόγραμμα που βγάλανε τότε λέγανε ότι τραγουδάει και ο μικρός Αλέξης. Ήμουν, που λες, συμπαθητικό παιδάκι. Γεννήθηκα έτσι. Είχα ίσκιο. Όποιος με γνώριζε ήθελε να με κάνει παιδί του.

Μετά την κοπή της πίτας με παίρνει ο Ζώης λοιπόν και με πάει στο Μινιόν. Τότε φορούσα ένα τραγίσιο κοντό παντελόνι, σκληρό Παναγιά μου, μου έτρωγε τα γόνατα και μου τα μάτωνε. Και με παίρνει λοιπόν, να είναι καλά εκεί που είναι τώρα ο άνθρωπος, για να μου βγάλει μια φωτογραφία για να θυμάμαι, μου λέει, που ήμουνα και πώς ξεκίνησα …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Για αρκετούς, η κλασική μουσική είναι το καλύτερο…υπνωτικό, με την έννοια ότι είναι βαρετή. Ίσως και να είναι έτσι…
Υπάρχουν όμως και κομμάτια που είτε μαγεύουν με την μελωδία τους, όπως η «Η λίμνη των κύκνων» του Τσαϊκόφσκι και το «Greensleeves» που γράφτηκε από κάποιον άγνωστο για μια γυναίκα, είτε συναρπάζουν με τον επικό τόνο τους, όπως η «9η Συμφωνία» του Μπετόβεν και το «Finale of Pirogov» του Σοστάκοβιτς το οποίο ακούστηκε στην είσοδο της Ολυμπιακής Φλόγας το 2004 στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας.

Οι περισσότεροι από μας, σίγουρα έχουν αποτυπώσει στο μυαλό τους κλασικές μελωδίες, που ακούγονται είτε σαν ύμνοι διαφόρων σχημάτων, όπως το «Carmina burana» που αποτελούσε άλλοτε το σήμα κατατεθέν του ΠΑΣΟΚ, ο «Ηπειρώτικος χορός» του Σκαλκώτα που αποτελούσε το ηχητικό σήμα του κόμματος του Δημήτρη Αβραμόπουλου και το «Zadok the priest» που αποτελεί σήμερα τον ύμνο της ΟΥΕΦΑ, είτε έγιναν διάσημες μέσα από ταινίες και διαφημίσεις, όπως το «Can Can», το «Les toreadors», το «Ride of the Valkyries» και πολλές άλλες.

Για τους εκλεκτικούς και αυστηρά επιλεκτικούς, υπάρχουν κάποιες από αυτές τις μελωδίες εδώ, τις οποίες μπορούν ν’ ακούσουν ή (και) να κατεβάσουν.

Καλή ακρόαση… 🙂

Λήψη αρχείου (187 MB)

Κάποιο κρύο πρωινό του Ιανουαρίου του 2007, ένας άντρας κάθησε σε ένα κεντρικό σταθμό του μετρό, δίπλα σε έναν κάδο σκουπιδιών και ξεκίνησε να παίζει το βιολί του. Έπαιξε για περίπου 45 λεπτά. Κατά τη διάρκεια αυτών των 45 λεπτών, δεδομένου ότι ήταν ώρα αιχμής, πέρασαν από μπροστά του αρκετές χιλιάδες άνθρωποι, οι περισσότεροι πηγαίνοντας στη δουλειά τους.

Τρία λεπτά μετά την έναρξη της μουσικής, ένας μεσήλικος κύριος παρατήρησε ότι υπήρχε ένας μουσικός που έπαιζε βιολί, τον κοίταξε για λίγα δευτερόλεπτα και συνέχισε το βιαστικό του βηματισμό. Ένα λεπτό αργότερα, ο βιολιστής εισέπραξε το πρώτο του δολάριο, από μια κυρία που το πέταξε στο καπέλο του καθώς περνούσε από μπροστά του χωρίς να σταματήσει καθόλου. Λίγο αργότερα, κάποιος ακούμπησε στον τοίχο και τον άκουσε για λίγο, αλλά μετά κοίταξε το ρολόι του και έφυγε βιαστικός. Πιο πολύ από όλους τους περαστικούς, ασχολήθηκε μαζί του ένα τρίχρονο αγόρι που ήθελε να σταματήσει για να ακούσει, αλλά η μητέρα του τον τράβηξε για να συνεχίσουν τη διαδρομή τους. Το παιδί κοιτούσε συνεχώς προς τα πίσω καθώς απομακρυνόταν. Το ίδιο επαναλήφθηκε και με άλλα παιδιά και τους γονείς τους, οι οποίοι -χωρίς καμία εξαίρεση- τα τράβαγαν για να συνεχίσουν το δρόμο τους. Στα 45 λεπτά μουσικής, συνολικά σταμάτησαν για να ακούσουν -έστω και για λίγο- μόνο 6 άνθρωποι, σε σύνολο περίπου χιλίων. Περίπου 20 άνθρωποι έριξαν λεφτά στο καπέλο καθώς συνέχιζαν να περπατούν, χωρίς να ελαττώσουν την ταχύτητα του βηματισμού τους. Η συνολική είσπραξη ήταν 32 δολάρια.

Όταν η μουσική σταμάτησε και υπήρξε σιωπή, κανείς δεν το πρόσεξε. Κανείς δε χειροκρότησε, ούτε υπήρξε κανενός άλλου είδους αναγνώριση, εκτός από μία γυναίκα. Αυτό που δεν ήξερε κανείς, ήταν ότι ο συγκεκριμένος βιολιστής ήταν ο Joshua Bell (Τζόσουα Μπελ), ένας από τους καλύτερους μουσικούς του κόσμου, και έπαιζε με ένα βιολί Stradivarius (Στραντιβάριους) αξίας 3,5 εκατομμυρίων δολαρίων, κατασκευασμένο από τον ίδιο τον Antonio Stradivari το 1713. Δύο ημέρες νωρίτερα, ο Joshua Bell έπαιξε σε ένα κατάμεστο θέατρο της Βοστώνης και η τιμή ενός «φθηνού» εισιτηρίου ήταν 100 δολάρια.

Ο Bell αμoίβεται με περίπου 1000 δολάρια το λεπτό! Το συγκεκριμένο πείραμα, δηλαδή το να παίξει ο Joshua Bell στο σταθμό του μετρό incognito, οργανώθηκε από την εφημερίδα Washington Post, ως μέρος μιας κοινωνικής μελέτης, περί του τι εκλαμβάνουμε ως σημαντικό, τι μας αρέσει, και σε τι δίνουμε προτεραιότητα. Η γενική περιγραφή του πειράματος ήταν: « Σε ένα συνηθισμένο περιβάλλον, σε μια ακατάλληλη ώρα, αντιλαμβανόμαστε το ωραίο; Σταματάμε για να το ευχαριστηθούμε; Αναγνωρίζουμε το ταλέντο σε ένα μη-αναμενόμενο περιβάλλον;».

Πηγή: dotteamblog.blogspot.com (αναδημοσίευση από washingtonpost.com)

Προειδοποίηση: Μερικές από τις ακόλουθες σελίδες που καταγράφονται, εκτός από το νόμιμο περιεχόμενο και υλικό, περιέχουν και παράνομο (πιθανόν και επιβλαβές) που ενδεχομένως να επιφέρουν και ποινικές ευθύνες, καθώς μπορεί να άπτονται πνευματικών δικαιωμάτων. Επιπλέον, το δωρεάν «download» πολλές φορές γίνεται με την συνοδεία κακόβουλου λογισμικού (ιοί, trojans, spyware κλπ.). Η επίσκεψη σ’ αυτές τις σελίδες γίνεται με προσωπική ευθύνη.

Επίσης είναι σκόπιμο να διευκρινιστεί πως δωρεάν με «δωρεάν» έχει διαφορά. Έτσι, άλλο είναι το «freeware» και άλλο (πολλές φορές) το «free». Στην πρώτη περίπτωση, μιλάμε για απολύτως ελεύθερη και νόμιμη χρήση (πολλές φορές και διανομή, ή τροποποίηση), ενώ στην δεύτερη τα πράγματα είναι λίγο μπερδεμένα, καθώς μπορεί να σημαίνει δοκιμαστική χρήση, χρήση υπό προϋποθέσεις, χρήση με περιορισμένες δυνατότητες, χρήση και διακίνηση χωρίς την άδεια και συναίνεση του δημιουργού (παράνομο) και χρήση με πλήρεις δυνατότητες ως αποτέλεσμα του «ξεκλειδώματος» του υλικού-προϊόντος (κάτι που είναι επίσης παράνομο) …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »