Πάρε-Δώσε

Για να τιμωρήσω το πικρό παρελθόν, ή για να λάβουν τα όνειρα εκδίκηση, που λέει ο ποιητής, θα αρχίσω ανάποδα τη δουλειά· θα αντιστρέψω το βέλος του χρόνου. Πρώτα θα σπάσει το κινέζικο βάζο στο πάτωμα, και μετά θα πέσει από το τραπέζι.

Θέλω να ειπώ, πως στην εξέταση της διδασκαλίας των Ελληνικών θα αρχίσω με τα Νέα και θα τελειώσω με τα Αρχαία. Κόντρα στην τάξη, και κόντρα στην πορεία εξέλιξης της Ελλάδας και της Ελληνικής.

Σχετικά με τα Αρχαίο Ελληνικά, το κρίμα των δασκάλων είναι πως διδάσκουν το μάθημα χωρίς να γνωρίζουν το περιεχόμενο. Διδάσκουν δηλαδή την Αρχαία Ελληνική, αλλά δεν ξέρουν τους αρχαίους Έλληνες. Σχετικά με την ιεράρχηση Αρχαίων και Νέων, το δεύτερο κρίμα τους είναι ότι διδάσκουν έτσι, ώστε να φαίνεται πως τους αρχαίους τους παίρνουν για ζωντανούς και τους νέους για πεθαμένους.

Στη σχολική πράξη, αυτό το παράδοξο σημαίνει πως το βάρος πέφτει στα Αρχαία, και στα Νέα το απόβαρο. Η τάρα που λένε οι ζυγιστάδες. Χρειάστηκαν εκατό χρόνοι, από το 1884 ως το 1984, για να ισορροπήσουν τα πράγματα και να φτάσουμε στο μισό-μισό. Αυτό λέει, πως από τον καιρό του τίμιου Καποδίστρια ως τις άπιστες μέρες μας, η Ελλάδα των σχολείων περπατάει κοιμισμένη. Με τα χέρια μπροστά, τα δάχτυλα ίσια, και δίχως το ραβδοσκόπι του τυφλού. Υπνοβασία τρικούβερτη.

Ακόμη αυτό το παράλογο φωνάζει ένα λογικό δεδομένο, αυτήκοο και αυτόβλεπο. Ότι το μάθημα των Νέων Ελληνικών είναι σπουδαιότερο από το μάθημα των Αρχαίων …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Δώστε λίγη προσοχή στο ακόλουθο απόσπασμα από συνέντευξη του φιλόλογου και θεατρικού κριτικού, Κώστα Γεωργουσόπουλου…

Για κάποιον, που κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης ήταν ενήλικος, πιθανώς να μην του είναι άγνωστα αυτά που αναφέρει ο Γεωργουσόπουλος. Στους κατοπινούς όμως, μάλλον προκαλούν μια κάποια έκπληξη, ίσως και θυμηδία.

Τί λέει όμως ο Γεωργουσόπουλος;

Πρώτον, αναφέρει το εκπληκτικό γεγονός, πως το εκπαιδευτικό σύστημα από την Μεταπολίτευση και μετά, γέννησε αρχαιολόγους που δεν μπορούσαν να διαβάσουν…αρχαίες επιγραφές! Για τον πολύ απλό λόγο, ότι είχαν ένα μικρό «θεματάκι» με την γνώση των Αρχαίων Ελληνικών, αλλά και των Λατινικών.

Δεύτερον, όπως αναφέρει ο (αριστερός) Γεωργουσόπουλος, αρκούσε να δηλώνει κάποιος…«αντιστασιακός» (κατά την περίοδο της Δικτατορίας), για να έχει προνομιακή μεταχείριση στα πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Τί άλλο να πούμε εμείς; Γιατί απορούμε για το επίπεδο των σημερινών μαθητών και πολύ περισσότερο για το επίπεδο των δασκάλων τους; (Αλλά και για μερικά άλλα ακόμη) …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Στον τόπο μας, οι άψυχοι δάσκαλοι άλλο δεν ήξεραν, σαν πρωτόμπαιναν στις άθλιες τάξεις, παρά να λεν, με τη βαθύτατη εκείνη αντιπνευματικότητά τους, την πλήρη ασχετοσύνη τους προς ό,τι το ουσιαστικό, το δημιουργικό, το προβληματικό αλήθεια της συνείδησης και της σκέψης: «Τα Μαθηματικά οξύνουν τον νουν!» (οι μωροδάσκαλοι της «Προπαίδειας» αυτά), και: «Να μάθετε γράμματα, για να γίνετε άνθρωποι!» (οι στενοδάσκαλοι της «Ορθογραφίας» αυτά, και της Γραμματικής μονάχα, σαν νά ‘ταν το άπαντο, και του πενιχρού εκείνου Ζούκη*)·
[* «Αναγνωστικό» της Αρχαίας Ελληνικής, που δίδασκαν σαράντα χρόνια στην Πρώτη του Γυμνασίου μας, με φτιαχτά κι ολότελα άψυχα κείμενα, αντί να διδάσκουν απλά κείμενα αρχαίων μας, Λουκιανό, Αίσωπο, Ηλιόδωρο, Διογένη Λαέρτιο. Πέρα που είχε και λάθη εκφραστικά το άχρηστο εκείνο «Αναγνωστικό». Αλλά, βλέπετε, οι μωροπαιδαγωγικές μας αντιλήψεις -ότι, τάχα, ο μαθητής «δεν δύναται να προσλάβει αμέσως το αρχαιοελληνικόν κείμενον»– ου μην αλλά και τα «μέσα» του κυρίου «εκπονητού», στο ανέκαθεν φαυλοκρατικό μας υπουργείο Απαιδείας. Γιατί καλός μεν δάσκαλος ήταν ο Ζούκης εκείνος, πλην «δάσκαλος» μόνο, ο έρμος, χωρίς ψυχούλα που λέμε. Καί τ’ άνυδρα κι ανούσια εκείνα «θέματά» του, μόνο πλήξη χι αδιαφορία κι απώθηση μπορούσαν να γεννήσουν στην ψυχή των παιδιών, όχι αγάπη και θαυμασμό για τους αρχαίους μας.]

Αντίδραση πρώτη, των δόλιων των παιδιών (όλων σας δηλαδή, κι ως σήμερα): «Δεν μ’ έχει, άρα, γι’ άνθρωπο, ο βρωμόγερος! Πρόκειται, λέει, να γίνω, αν αυτός κρίνη πως έμαθα, ό,τι όμως μόνο με άνθρωπο, έτσι καθαυτό, δεν έχει βέβαια σχέση: Γράμματα! (Σαν κι αυτά που ξέρει ο ίδιος, ο κατάξερος από δαύτα!)».

Κι αντίδραση δεύτερη (για τον κακοδάσκαλο των Μαθηματικών): «Και τί θα πη μυτερό μυαλό; Και ‘σεις δεν μας λέτε, άλλες ώρες, πως η εξυπνάδα δεν κάνει τον άνθρωπο; Γιατί, άρα, να μου το οξύνης; Κα το δικό σου δα το μυαλό (που με τυραννάς με δαύτα, χωρίς και να μου τα διδάσκης αλήθεια) και δεν το βλέπω διόλου κοφτερό και κατά τίποτα ωξυμμένο;…».

Γιατί κοροϊδεύω; …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Τον τελευταίον καιρόν με την εκλογικήν άνοδον της Χρυσής Αυγής έγινε του συρμού στο πολιτικόν μας προσκήνιον να ομιλούν διά τον Φασισμόν, την Δημοκρατίαν, τον Β’ Π.Π., τους Ρούβελτ-Τσώρτσιλ-Στάλιν, τον Μουσσολίνι, τον Χίτλερ, τον μεταπολεμικό κόσμο κ.ο.κ., οπότε πρέπει να ενημερώσωμε τους φίλους μας περί του τί σημαίνουν αυτοί οι όροι και όλα αυτά!

Η Νεωτερικότης, η οποία εγεννήθη με τον Διαφωτισμόν και την λεγομένην “Γαλλικήν Επανάστασιν”, συντόμως εκρυσταλλώθη εις κοσμοπολιτικήν θρησκείαν ήτις απέκτησε σκληρά και άκαμπτα δόγματα. Διατί την ονομάζομε “κοσμοπολιτικήν θρησκείαν”; Διότι πληροί τον ορισμόν της θρησκείας, τουτέστιν θρησκεία είναι οιοδήποτε ιδεολόγημα το οποίον γνωρίζει “Τί είναι ο άνθρωπος και τι είναι ο κόσμος”! Όμως η Νεωτερικότης επιπλέον χαρακτηρίζεται από φανατισμόν και πολεμικήν, και διά τούτο εξεχύθησαν οι γαλλικοί στρατοί ανά την Ευρώπην και την επέβαλον με ζήλον, βίαν και φανατισμόν ο οποίος ενίοτε υπερέβαινε και τας γνωστάς αγριότητας των χριστιανών! Η Νεωτερικότης περιέλαβε τον ρουσσοϊκόν μύθον της ισότητος των ανθρώπων και τον έτερον, των “ευγενών αγρίων” (από εκεί και η μαρξιστική μυθολογία περί ευγενών αταξικών παραδεισίων προ-πολιτισμένων κοινωνιών) τον συνδεόμενον με τον άλλον επίσης προσληφθέντα μύθον, ότι ο άνθρωπος είναι φύσει αγαθός και εάν δεν υποστεί κοινωνικήν κατήχησιν θα λάμψη η αγαθότης του και διά τούτο καθεστώς χωρίς άρχοντας, λαϊκόν, αμεσοδημοκρατικόν κατά προτίμησιν, όχι μόνον θα ήτο τέλειον αλλά θα έφερνε ευτυχίαν, χαρά και αφθονία. Όπως όλοι γνωρίζομε ο μύθος αυτός σήμερον που ζώμεν καθαυτό “μυθολογικήν” εποχήν, οσημέραι εδραιούται και περαιτέρω. Επίσης ενεσωματώθη εις αυτήν και η αφελής Αθεΐα της εποχής, η θρησκεία και η πίστις εις το Επέκεινα και εις τον Ιδεώδη κόσμον εκηρύχθη δεισιδαιμονία και προϊόν του φόβου των αγρίων (δεν μας λέγουν όμως ποίων αγρίων; Των ευγενών φιλοσοφημένων των αταξικών κοινωνιών ή κάποιων άλλων, μη-“ευγενών αγρίων”;). Η Νεωτερικότης επίσης εδογμάτισε ότι ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκην κοινωνικής ζωής (είναι το μοναχικόν αριστοτελικόν θηρίον ή μήπως ο αριστοτελικός θεός;) κι διά τούτο είναι αποτινακτέα ως κοινωνικά μυθεύματα οι δεσμοί με την οικογένειαν, το γένος, την πατριάν, την συνοικίαν, την πόλιν, την κοινωνία, το έθνος, την γλώσσα, την ανθρωπολογικήν φυλή, την συντεχνίαν, την θρησκευτική λέσχη κ.ο.κ. Οπότε είναι έννοιαι κεναί περιεχομένου η πατρίς, το έθνος, η κοινωνία, ο πολιτισμός εθνικός ή λαϊκός, η γλώσσα, η ιστορία κ.ο.κ. Όπως λέγει ο Κ. Μαρξ, ποτέ να μην είπωμεν ότι υπάρχουν και δεσμεύεται ο άνθρωπος από αυτές, συλλογικαί υπέρτεραι οντότητες, όπως η οντότης κοινωνία. Ούτως εγεννήθη η έννοια της ατομοκεντρικής κοινωνίας και του νεωτερικού ανθρώπου ο οποίος δεν έχει ούτε ταυτότητα, ούτε ρίζες! Στον άνθρωπον αυτόν “φτερό στον άνεμο”, που στέκεται ψυχικά άδειος και ανικανοποίητος στην πολιτιστική-ιστορική του μοναξιά, πραγματικός “φελλάχος” υπό την σπεγκλεριανή έννοια, δίδεται ως αντιστάθμισμα το πακέττο “Ανθρώπινα Δικαιώματα”. …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Για την Ελλάδα
Φεύγοντας για την Ελλάδα, τότε που όλοι νόμιζαν πως με στέλναν εξορία, τάχα δεν δόξασα την τύχη μου σαν να γιόρταζα τη μεγαλύτερη γιορτή, λέγοντας πως εκείνη η αλλαγή ήταν για μένα ό,τι καλύτερο και πως είχα ανταλλάξει, όπως λένε, «Χαλκό με χρυσάφι και εννιά βόδια με εκατό»; Τέτοια αγαλλίαση ένιωθα που μού ‘λαχε να πάω στην Ελλάδα αντί να μείνω σπίτι μου· κι ας μην είχα εκεί ούτε χωράφι ούτε κήπο ούτε ένα σπιτάκι δικό μου.
(Επιστολή στον φιλόσοφο Θεμίστιο)

Για τον Ελληνισμό
Ο Ελληνισμός μέχρι τώρα δεν προοδεύει σύμφωνα με τις δυνατότητές του και φταίμε γι’ αυτό εμείς οι ίδιοι που τον ακολουθούμε… Γιατί είναι ντροπή να μη βρίσκουν από μας βοήθεια οι δικοί μας άνθρωποι, τη στιγμή που ούτε ένας Ιουδαίος δεν ζητιανεύει, τη στιγμή που οι ασεβείς χριστιανοί κοντά στους δικούς τους ταίζουν και τους δικούς μας…

Κάνε τους Έλληνες να συνηθίσουν σε τέτοιες καλές πράξεις, διδάσκοντάς τους πως από τα παλιά χρόνια η αγαθοεργία είναι δικό μας έργο. Κι ο Όμηρος ακόμα βάζει τον Εύμαιο να λέει: «Ξένε, θα ‘μαι ασυγχώρητος, ακόμα κι αν μου ‘ρθει κάποιος, χειρότερος από σένα, να μη τον τιμήσω· γιατί απ’ τον Δία μάς έρχονται όλοι, κι οι ξένοι κι οι φτωχοί· η προσφορά μου είναι μικρή αλλά τερπνή συνάμα».

Τα δικά μας καλά, ας μην αφήνουμε να τα μιμούνται με ζήλο οι άλλοι, ενώ εμείς τα ντροπιάζουμε με την αδιαφορία μας…
(Επιστολή στον αρχιερέα Γαλατίας Αρσάκιο)

Για την παιδεία στην Ελλάδα
Νομίζω πως χάρη στην παιδεία και τη φιλοσοφία, στη σημερινή Ελλάδα έχει συμβεί κάτι παρόμοιο μ’ εκείνο που βρίσκουμε στους μύθους και τις διηγήσεις των Αιγυπτίων: Λένε λοιπόν, πως κι οι Αιγύπτιοι θεωρούν ότι ο Νείλος γενικά είναι σωτήρας και ευεργέτης της χώρας τους και, κυρίως, αποτρέπει την καταστροφή από τη φωτιά, κάθε φορά που ο ήλιος μετά από μεγάλο κύκλο και σε συζυγία με εξέχοντες αστερισμούς γεμίζει τον αέρα φωτιά και κατακαίει τα πάντα· γιατί ο καύσωνας, λένε, δεν έχει τη δύναμη να εξαντλήσει και να στερέψει τις πηγές του Νείλου. Έτσι και στην Ελλάδα δεν χάνεται η φιλοσοφία· δεν εγκατέλειψε ούτε την Αθήνα ούτε τη Σπάρτη ούτε την Κόρινθο· χάρη σ’ αυτές τις πηγές «δεν μένει το Άργος διψασμένο»… Κι η Αθήνα έχει πολλά και καθάρια τρεχούμενα νερά που αναβλύζουν από το έδαφός της, αλλά και πολλά που συρρέουν απ’ έξω, όχι λιγότερο πολύτιμα από τα ντόπια· κι οι άνθρωποι εκεί τα αγαπούν και τα προσέχουν, επιθυμώντας να αποκτήσουν τον μοναδικό πλούτο που αξίζει να φθονεί κανείς.

Μα τι μ’ έχει πιάσει; Και τι είδους ομιλία είχα σκοπό να ολοκληρώσω αν όχι τον έπαινο της αγαπημένης μου Ελλάδας, που δεν μπορώ να τη φέρω στον νου χωρίς να μένω έκθαμβος με κάθε τι δικό της;
(«Εγκώμιο στην αυτοκράτειρα Ευσεβία») …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »