Φιλοσοφία – Σελίδα 6 – Πάρε-Δώσε

Πάρε-Δώσε

Ιστοχώρος ποικίλης ύλης
Ελληνική σημαία Πάρε-Δώσε
  • Ειδοποιήσεις

    Ενημερωθείτε άμεσα, για κάθε νέο άρθρο.
    Loading
  • Ροή σχολίων

Περί επιδιώξεως του τέλειου

  21/12/2011 | Σχολιασμός

Δυτικό Τείχος (Τείχος των Δακρύων)Περί επιδιώξεως του τέλειου, της τελειότητας και της τέλειας καταστάσεως υπάρχουν πολλά να ειπωθούν, τα οποία θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε εδώ όσο το δυνατόν σαφέστερα. Η ίδια η λέξη «τέλειος» μας παραπέμπει στη λέξη «τέλος». Η κατάληξη «-ειος» δείχνει την μετατροπή ουσιαστικού σε επίθετο, π.χ. οίκος – οικείος. Έτσι, το τέλειο όντως είναι τέλος. Η επίτευξη του τέλειου μας οδηγεί σε ένα τέλος, η αναζήτηση της υπέρτατης ευχαρίστησης τελειώνει («τέλειος» + «-ώνω», ρήμα ενεργητικής φωνής, φέρω σε πέρας μια εργασία, οδηγώ μια κατάσταση στο τέλειο), αφού έχει ήδη επιτευχθεί η βέλτιστη για μας κατάσταση. Έχει εκπληρωθεί ο σκοπός, είναι πληρωμένος, έχει όλα τα μέρη του, είναι πλήρης. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ετυμολογικό λεξικό του Σταύρου Βασδέκη, η ετυμολογία της λέξης «τέλος» είναι η ακόλουθη: «Τέλος: [τανύω, τείνω, εκτείνω=εξαπλώνω, μακρύνω (στο έπακρο=τέλος), τείνω την χορδή του τόξου μου για να πετύχω τον σκοπό μου, στόχο μου (τέλος=σκοπός, εκπλήρωση, δασμός, η διαμοίραση λείας, διανομή μετά το πέρας του κυνηγιού). Δηλαδή η ρίζα ταν- > τεν- (α>ε) > τελ- (ν>λ) > τέλος]- ο επιτευχθής σκοπός, εκπλήρωση, εκτέλεση (βλ. ου-τά-ω), εντέλεια, τελειότητα, πέρας, αρχή, αξίωμα, φόρος, δασμός, υπούργημα, έργο, στον πληθ., προσφορές ή ιερές τελετές οφειλόμενες στους θεούς, ο γάμος, όπως το τελευτή, θάνατος, η κυρία υπόθεση, το βραβείο στους αγώνες», όπου βλέπουμε πως πέρα από τις γνωστές σημασίες της λέξεως (ολοκλήρωση, λήξη και σκοπός), είναι ενδιαφέρουσες κι οι ακόλουθες, λιγότερο γνωστές:
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Περί πρώτης εντυπώσεως

  28/11/2011 | Σχολιασμός

«Impression, soleil levant» (Εντύπωση, ανατολή ηλίου) - Claude Monet (Κλωντ Μονέ)Περί πρώτης εντυπώσεως ο λαός πιστεύει διάφορα. Την αλήθεια όμως θα προσπαθήσω να φανερώσω στην εργασία αυτή για να διαπιστώσουμε αν πρέπει να την θεωρούμε ως κάτι καλό, αν αξίζει να έχει θέση στην καθημερινότητά μας. Οι περισσότεροι από εμάς, όταν έρθουμε σε στιγμιαία επαφή με έναν άνθρωπο που για πρώτη φορά συναντάμε, αναπόφευκτα σχηματίζουμε γνώμη για την νέα μας γνωριμία (αν υπήρξε λεκτική επικοινωνία) ή/και εικόνα (οπτική μόνο επαφή). Συνεπώς ο άνθρωπος κρίνει σε πρώτη φάση ένα αντικείμενο που αντιλαμβάνεται με βάση την πρώτη εντύπωση που είχε για αυτό, ή ορθότερα, με βάση την πρώτη εμπειρία. Πόσο σημαντική είναι για μας αυτή η πρώτη άποψη που σχετίζεται με έναν άλλον άνθρωπο, με το σκεπτικό ότι μπορούμε να τον γνωρίζουμε επαρκώς μέσω αυτής; Ποιός είναι ο μηχανισμός διατύπωσής της; Πρέπει να θεωρούμε την πρώτη ή τη νιοστή εντύπωση ως ακριβέστερη κι άρα πιο αληθινή;

Ο κάθε άνθρωπος αντιλαμβάνεται το συνάνθρωπό του ως ένα υποκείμενο σταθερό που νομίζει πως γνωρίζει ή πως μπορεί εύκολα να γνωρίσει. Αν νομίζει πως δεν το γνωρίζει ή είναι απρόσιτο γνωστικά, του συμπεριφέρεται εχθρικά και με καχυποψία, ή γενικά αγνοεί την ύπαρξή του, αδιαφορεί. Υπάρχει και η περίπτωση όπου όταν οι συνθήκες χαρακτηρίζονται ως σχετικά ασφαλείς κάποιοι να θεωρούν αυτό το μυστήριο γοητευτικό. Αν σχηματίσει μια εικόνα για κάποιον, αυτή μένει τυπωμένη στη μνήμη και η συμπεριφορά απέναντί στο πρόσωπο αυτό τυποποιείται, γίνεται προκαθορισμένη και δεν επιτρέπει εύκολα την εισαγωγή νέων δεδομένων που ενδεχομένως θα την άλλαζαν. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί με το εξής σκεπτικό: Η περίπτωση συνεχόμενων εναλλαγών παραστάσεων επί ενός προσώπου δημιουργεί χάος στη συνείδηση και διασπά τη συνοχή της, ιδίως σε άτομα με περιορισμένη εγκεφαλική ανάπτυξη (βρέφη και παιδιά κυρίως). Κάθε αλλαγή είναι ανεπιθύμητη στον εαυτό μας, θέτει σε κίνδυνο την ισορροπία του, την ηγεμονία του, το καθιστά ευμετάβλητο στο περιβάλλον χάνοντας κάθε επαφή και επιρροή επάνω σε αυτό. Έτσι, η σημασία που έχει σήμερα ο μηχανισμός αποτύπωσης της πρώτης εντύπωσης δικαιολογείται φυσικώς με τον τρόπο αυτό αφού δρα κι ως μηχανισμός άμυνας υπό ορισμένες συνθήκες. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι πρέπει να ακολουθήσει μια δεύτερη εντύπωση, η οποία θα ελέγχεται από τον οργανισμό μας ώστε να εξασφαλισθεί η υγεία του (αν συμβιβάζεται εύκολα, τότε μπορεί να την αγνοήσει, αν είναι φιλαληθής, θα την λάβει υπόψη του, θετικά ή αρνητικά).
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Πολιτεία: Η Πολιτική Φιλοσοφία του Πλάτωνος και η σχέση της με την ψυχή

  04/04/2011 | Σχολιασμός

ΠλάτωναςΕισαγωγή
Η έννοια του πολίτη, άρρηκτα συνυφασμένη με τον πόλεμο και την πόλη, είναι γέννημα της διαδικασίας μετατροπής της αρχαϊκής εποχής των αρίστων και ηρώων, σε αυτήν των ενεργών πολιτών και στην γέννηση της δημοκρατίας (με ή χωρίς την παρεμβολή της τυραννίας). Αυτές οι εξελίξεις σε κάθε πόλη χωριστά, σε συνδυασμό με τα διαφορετικά ήθη, οδήγησαν τον αρχαίο κόσμο σε μια ενδιαφέρουσα πολιτική ποικιλομορφία και κίνησαν το ενδιαφέρον των φιλοσόφων, ιστορικών, και ποιητών, των στοχαστών δηλαδή της εποχής, που και αυτοί είναι αποτέλεσμα αυτής της ενδιαφέρουσας διαδικασίας. Οι στοχαστές αναζητούν απαντήσεις στο θέμα της καλύτερης πολιτικά οργανωμένης κοινωνίας και τον ρόλο των πολιτών. Ιστορικά ο πρώτος είναι ο Ηρόδοτος που θέτει γραπτά τον πολιτικό στοχασμό, αναφερόμενος στα κυριότερα πολιτεύματα της εποχής του.

Θα δούμε εν συντομία πως ο Πλάτων αναλύει το θέμα αυτό διεξοδικά μέσα από την “Πολιτεία”, δίνοντάς μας την οπτική του στο θέμα της τέλειας πόλης.

Η “Πολιτεία”
Η φιλοσοφία του Πλάτωνα στηριγμένη κυρίως στους διαλόγους που πρωτοστατούσε ο Σωκράτης, διαπραγματεύεται θέματα πολιτικής σε όλο το έργο του αλλά κυρίως στην ουτοπική “Πολιτεία”, στον ενδιάμεσο Πολιτικό και στους πιο “ρεαλιστικούς” Νόμους. Εδώ θα εστιάσουμε στην “Πολιτεία” (η οποία μάλλον αντικατοπτρίζει περισσότερο τις θέσεις του Σωκράτη παρά του Πλάτωνα -την ίδια γνώμη είχε και ο Αριστοτέλης), όπου την εξουσία οφείλουν, όπως θα δούμε, να έχουν οι φιλόσοφοι.
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Αριστοτέλης και ερωτήματα περί δικαίου και ηθικής – Η χαμένη τέχνη τού δημοκρατικού διαλόγου (Μάικλ Σαντέλ)

  03/04/2011 | Σχολιασμός

Αριστοτέλης«Η δημοκρατία ευδοκιμεί στις πολιτικές συζητήσεις, αλλά δυστυχώς μάς λείπει η εξάσκηση», υποστηρίζει ο Αμερικανός καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο τού Χάρβαρντ, Μάικλ Σαντέλ (Michael Sandel).

Στην ακόλουθη διάλεξη, ο Σαντέλ καθοδηγεί ευχάριστα τον διάλογο, όπου οι ακροατές εμπλέκονται ενεργά γύρω από μια δικαστική υπόθεση, τα αποτελέσματα τής οποίας, αποκαλύπτουν τα κρίσιμα συστατικά τής δικαιοσύνης.

Ο Σαντέλ δίνει το έναυσμα στον διάλογο, επικαλούμενος τον μεγάλο Έλληνα φιλόσοφο, Αριστοτέλη και τις θέσεις του περί δικαιοσύνης και ηθικής, εστιάζοντας στο ερώτημα: Πώς θα πρέπει να απονέμεται η δικαιοσύνη και βάσει ποιων κριτηρίων;
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Ζωή χωρίς τοτέμ (Κορνήλιος Καστοριάδης)

  30/11/2010 | Σχολιασμός

Κορνήλιος ΚαστοριάδηςΘα υπάρξει κάποτε μια ανθρωπότητα που δεν θα έχει ανάγκη από τοτέμ; Αυτό είναι το θέμα. Τα τοτέμ πήραν διάφορες μορφές. Δεν έχει μεγάλη σημασία η ιστορική ακρίβεια του τοτέμ. Από αυτή την άποψη, ο Ιεχωβάς αποτελεί και αυτός ένα είδος τοτέμ. Ο Φρόιντ εν μέρει προσπαθεί να απαλύνει το ζήτημα, γιατί θεωρεί πως ο εβραϊκός είναι από τους πιο απρόσωπους νόμους. Κατά τη γνώμη μου, μία από τις ελλείψεις της ψυχαναλυτικής αντίληψης πάνω σε αυτό το ζήτημα -που συνδέεται με το ζήτημα των ανολοκλήρωτων ή των μη περατών αναλύσεων- είναι ότι ασχολούμαστε αποκλειστικά με τη λιβιδινική πλευρά του ζητήματος, δηλαδή τον φόβο του να αποδοκιμαστούμε ή να μην αγαπηθούμε («αν το κάνεις αυτό, ο Θεός δεν θα σ’ αγαπάει πια») από ένα πρόσωπο υποκατάστατο του πατέρα ή της μητέρας (πολύ συχνά της μητέρας) και δεν βλέπουμε την άλλη πλευρά. Η άλλη πλευρά είναι ο θάνατος και η θνητότητα. Ο Φρόιντ, στο «Μέλλον μιας αυταπάτης», συνδέει τις ρίζες της θρησκείας με το συναίσθημα της αδυναμίας μπροστά στον απέραντο κόσμο. Η επιστήμη αντικαθίσταται από την ψυχολογία, αφού ανθρωποποιούμε τη μοίρα, τις δυνάμεις της φύσης κ.λπ.: Ο Θεός με αγαπάει ή δεν με αγαπάει, θα φέρομαι έτσι ώστε να με αγαπάει -σαν να ήταν γυναίκα, άνδρας, εραστής ή ερωμένη. Είναι η απάντηση στο σπουδαιότερο αίνιγμα, το αίνιγμα του θανάτου.

Όμως, ο έσχατος ευνουχισμός, αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον όρο, είναι να καταλάβουμε ότι σε αυτό το ερώτημα, στο ζήτημα δηλαδή του θανάτου, δεν υπάρχει απάντηση. Είναι η ριζική αποδοχή από το υποκείμενο της θνητότητάς του ως προσωπικής αλλά και ως ιστορικής μορφοεικόνας. Αυτό ακριβώς είναι πολύ δύσκολο να γίνει αποδεκτό στην ανάλυση, τόσο από τον μεμονωμένο ασθενή όσο και από τις κοινωνίες. Ένα μέρος αυτής της απόγνωσης της σημερινής κοινωνίας είναι η προσπάθεια, μετά την πτώση της θρησκείας -και τώρα αναφέρομαι στη Δύση- να αντικαταστήσουμε αυτήν τη θρησκευτική μυθολογία με μιαν άλλη, εμμενή μυθολογία, αυτήν της άπειρης προόδου. Τη θρησκεία της ιστορίας, είτε με τη φιλελεύθερη είτε με τη μαρξιστική μορφή της. Και αυτό αντί να δούμε πως πρόκειται για μυθολογικές κατασκευές οι οποίες δεν στέκουν ορθολογικά
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

 
Εναλλαγή σε εμφάνιση φορητής συσκευής