Υπάρχει ένα βιβλίο ανθρωπολογίας, το «Oral history and public memory», στο οποίο διάφοροι ανθρωπολόγοι έχουν συνεισφέρει με άρθρα τους. Ανάμεσα σε αυτούς η γνωστή και μη εξαιρετέα κυρία Ρίκι Βαν Μπουσχότεν (Riki Van Boeschoten), καθηγήτρια στο ΙΑΚΑ Π. Θεσσαλίας. Αντικείμενο του άρθρου της είναι ένα φοιτητικό «πρότζεκτ» που ανέλαβαν σπουδαστές της στο ΙΑΚΑ. Ως εδώ όλα καλά.

Το εξοργιστικό του πράγματος είναι, μία σελίδα γραμμένη από την ίδια (σελίδα 211 και μετά), όπου η κυρία αυτή δηλώνει ευθαρσώς πως οι Έλληνες έχουν διαγράψει από την μνήμη τους, πως είναι προϊόντα μίας πολυγλωσσικής, πολυεθνικής και πολυθρησκευτικής κοινωνίας στο όνομα μίας εθνικιστικής ιδεολογίας, ενώ παράλληλα η εκμετάλλευση των Αλβανών μεταναστών από μεριάς Ελλήνων χρησιμοποιείται για να υπερτονίσει το βελτιωμένο «στάτους» των αφεντικών και την εικόνα που τρέφουν για τον εαυτό τους. Εξάλλου, Έλληνες και Αλβανοί έχουν ένα κοινό παρελθόν ως υπήκοοι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας (σελ. 212).

Δεν θα σταθώ στα ψεύδη της κυρίας σχετικά με πολυπολιτισμικές, πολυγλωσσικές και πολυθρησκευτικές κοινότητες στον ελλαδικό χώρο, αλλά δεν μπορώ να μην καυτηριάσω δύο πράγματα που έχουν μία κοινή βάση:
1) Την σκόπιμη απόκρυψη των βαθύτερων αιτιών για την οποία οι Έλληνες αντιπαθούν τους Αλβανούς, στις οποίες περιλαμβάνονται όχι μόνο ιστορικοί παράγοντες του παρελθόντος αλλά και περιστατικά αυξημένης βίας από μεριάς των Αλβανών μεταναστών και…
2) Την σκόπιμη απόκρυψη συγκεκριμένων επιστημονικών δεικτών και ιστορικών πηγών που πιστοποιούν και αιτιολογούν σημερινές αντιπάθειες και στερεότυπα.

Απεναντίας, η κυρία Μπουσχότεν παραπέμπει σε…«απομαγνητοφωνημένες συζητήσεις», θέλοντας να μας πείσει για την αλήθεια των λεγομένων της. Φαντάζομαι πως η επιστημονική εργασία, ακόμα και στο χώρο της προφορικής ανθρωπολογίας, έχει ανάγκη από επιστημονικές πηγές ιστορίας αλλά και ψυχολογίας. Η μάταιη λοιπόν προσπάθεια της κυρίας καθηγήτριας να μας πείσει πως το πόνημά της είναι επιστημονικό, εκτός του ότι προδίδει πως η συγγραφέας έχει ήδη προαποφασίσει για τις απόψεις της, φανερώνει και το επίπεδο της επιστημονικής της συγκρότησης…

Ανώνυμη

Καθώς οι Ιουδαιοχριστιανοί αποθρασυμένοι από την απαράδεκτη λογοκρισία στην οποία υπεβλήθη το ενημερωτικό φιλμάκι το οποίο παίζεται στο νέο Μουσείο της Ακροπόλεως και το οποίο παρουσιάζει τις καταστροφές που υπέστη ο Παρθενώνας -και κατ’ επέκταση όλα τ’ αρχαιοελληνικά μνημεία- απ’ τους χριστιανούς, στο όνομα της «υπέρτατης θρησκείας», του Χριστιανισμού, πέρασαν στην αντεπίθεση (ως γνωστόν, η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση) και εστιάζοντας στη λεπτομέρεια, υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ (ένας ιεράρχης μάλιστα, μίλησε γενικά κι αόριστα για κάποιες μικρές «παρεκκλίσεις») -αντιθέτως μάλιστα, τολμούν και ισχυρίζονται ότι χριστιανοί προστάτεψαν την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά-, ας δούμε ιδίοις όμμασι κι ας προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε πως πάμπολλα μάρμαρα της Ακροπόλεως, βρέθηκαν εντοιχισμένα σε χριστιανικές εκκλησιές (με πρώτη και καλύτερη την Αγιά Σοφιά, στην Κωνσταντινούπολη). Να «αλλαξοπίστησαν» άραγε; Να εξηγήσουμε πως, περίτεχνα αγάλματα βρέθηκαν με έναν σταυρό στο κούτελο, με σπασμένες μύτες και ακρωτηριασμένα γεννητικά όργανα. Να εξηγήσουμε εν πάση περιπτώσει, πως είναι δυνατόν ο Παρθενώνας να μετατραπεί σε χριστιανικό ναό (και μόνο αυτό το γεγονός, είναι αρκετό για να αντιληφθούμε πως «προστάτευαν» οι χριστιανοί τα αρχαιοελληνικά μνημεία -όταν φυσικά δεν τα κατεδάφιζαν), χωρίς να υποστεί καμμία μετατροπή. Εκτός κι αν οι μετατροπές, προσθήκες και αφαιρέσεις στο υπέρλαμπρο αυτό μνημείο, δεν νοούνται ως καταστροφές…

Σ’ αυτό το σημείο, θα πρέπει να γίνει η εξής διευκρίνιση: Καθώς αρχίζει και αναπτύσσεται μια επικίνδυνη λογική του τύπου: «Αφού τα έκαναν αυτά οι χριστιανοί, καλά έκαναν και τα πήραν οι Άγγλοι τα γλυπτά του Παρθενώνα» (με την έννοια ότι τα προστάτευσαν, ασχέτως αν δεν ήταν αυτό το κίνητρο της αφαίρεσής των). Και είναι επικίνδυνη, γιατί χρησιμοποιείται η μία ιεροσυλία ως αντίβαρο της άλλης, η καταστροφή απέναντι στην κλοπή. Τα γλυπτά και τα λοιπά μάρμαρα, φυσικά και πρέπει να επιστρέψουν εκεί που ανήκουν, όπου κι αν βρίσκονται αυτή τη στιγμή…

Όταν θέλουμε να ειρωνευτούμε τους Τούρκους για διάφορες αδυναμίες τους, συνηθίζουμε να λέμε τη φράση «Μάλτα γιοκ», που θα πει στα τούρκικα «Μάλτα δεν υπάρχει».
Η φράση αυτή που κατάντησε διεθνής, βγήκε από την εποχή που κάποιος Τούρκος πλοίαρχος ταξίδευε, με εντολή να πάει στη Μάλτα (νησιωτικό κράτος της Μεσογείου νοτίως της Σικελίας), και δεν μπορούσε να τη βρει ούτε στο χάρτη.

Τι είχε συμβεί; (σύμφωνα με τους Τούρκους).
Όταν βρέθηκε στην ανάγκη να χαράξει πορεία στον χάρτη, ο Τούρκος πλοίαρχος πήγε στο δωμάτιο χαρτών, όπου πριν ο καμαρότος του είχε σερβίρει καφέ. Την ώρα που έπινε τον καφέ του, μετακινήθηκε το φλιτζάνι πάνω στον χάρτη και κάλυψε τη Μάλτα (ΤΙ διαβολική σύμπτωση!).

Αφού μάταια έψαξε ο κυβερνήτης για να βρει το νησί, τελικά απελπίστηκε και έστειλε μήνυμα στην Τουρκία, γράφοντας: «Μάλτα γιοκ».

Σημείωση: Το περιστατικό αποδίδεται συνήθως στον Τούρκο ναύαρχο και χαρτογράφο Πίρι Ρέις, κάτι τέτοιο όμως δεν πρέπει να ευσταθεί, ενώ κατ’ άλλους, τέτοιο περιστατικό δεν συνέβη ποτέ, καθώς οι Τούρκοι βεβαίως και γνώριζαν που βρίσκεται η Μάλτα, αλλά λόγω της αδυναμίας τους να την καταλάβουν, εικάζεται πως προέκυψε η φράση αυτή.
Οι Μαλτέζοι με τη σειρά τους, αναφέρουν και επιμένουν ότι τη φράση αυτή την είπε ο Μπαρμπαρόσα. Πριν πάνε στην Μάλτα οι Τούρκοι κατέλαβαν τη Gozo το δεύτερο σε έκταση νησί, συνέλαβαν τούς κατοίκους του και τούς πούλησαν δούλους στα σκλαβοπάζαρα τής Ανατολής. Τότε ο Jean Batiste de la Vallete αποφάσισε να πολεμήσει μέχρις εσχάτων τούς Τούρκους. Κάλεσε σε βοήθεια τη Γαλλία και με τη βοήθεια τού καθολικού κόσμου ρίχτηκε ακάθεκτος κατά τών Τούρκων με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να πάθουν πανωλεθρία και να καταστραφεί όλος ο στόλος τους κι όσοι έμειναν τράπησαν σε φυγή μαζί με τον ναύαρχό τους Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Όταν ο Μπαρμπαρόσα πήγε στον Σουλτάνο να αναφέρει το γεγονός και ο Σουλτάνος τον ρώτησε αν κατέλαβε τη Μάλτα, αυτόν τόν μικρό βράχο. Ο Μπαρμπαρόσα απάντησε «Μάλτα γιοκ». Όταν ο Σουλτάνος τον ρώτησε γιατί δεν την κυρίευσε τη Μάλτα, ο Μπαρμπαρόσα απάντησε «Δεν την βρήκα».