Πάρε-Δώσε

Την απορία αυτή διατύπωσε παλαιότερα ο Μιχάλης Καλόπουλος, με αφορμή την εκλογή αρχιεπισκόπου. Είναι όμως προφανές, πως αυτή απορία ισχύει για κάθε ιερατική εκλογή -δηλαδή και για τούς μητροπολίτες και για τούς πατριάρχες.

Γράφει λοιπόν, ο Μιχάλης Καλόπουλος:

Κάθε χρόνο για να επιβεβαιώσει τα προνόμια των ορθοδόξων στην Ιερουσαλήμ, το «Άγιο Πνεύμα» (ότι κι αν είναι αυτό) ανάβει λένε θαυματουργικά ένα σωρό κεριά και κανδήλες!

Γιατί λοιπόν στην εκλογή αρχιεπίσκοπου οι «άγιοι» πατέρες δεν βάζουν μπροστά στα «άγια» έδρανά τους έναν μασαλά (δέσμη 33 κεριών) κατά τα πρότυπα της Ιερουσαλήμ, ή ένα κανδήλι και το «Άγιο Πνεύμα» να αυταναφλέξει το κανδήλι ή το κερί του επισκόπου εκείνου που θέλει να γίνει αρχιεπίσκοπος; …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

«Την ηδονήν ονομάζουμε αρχή και τέλος (αξία και σκοπό) της ευτυχισμένης ζωής. Διότι αυτή γνωρίσαμε ως αγαθό , πρώτο και συγγενικό προς τη φύση μας και χάρη σ΄αυτήν αποφασίζουμε για κάθε επιλογή και αποφυγή, αλλά και σε αυτήν οδηγούμαστε όταν κρίνουμε κάθε καλό με κριτήριο αυτό το συναίσθημα».
Επίκουρος

Οι άνθρωποι για να μπορέσουν να συμβιώσουν μεταξύ τους, καθιέρωσαν κανόνες κοινής συμπεριφοράς, κάτι που σε γενικές γραμμές ονομάζεται ηθική. Ως εκ τούτου, τους κανόνες αυτούς, τους έφτιαξαν από μόνοι τους οι άνθρωποι, και όχι κάποιοι θεοί για αυτούς.

Κατά τον Επίκουρο, οι πνευματικές απολαύσεις είναι ανώτερες απ’ τις φυσικές, γιατί διαρκούν πιο πολύ και μας προσφέρουν καθαρή, ανόθευτη ηδονή, θεωρεί την ακινησία, την ησυχία σαν τη μεγαλύτερη ηδονή απ’ την κίνηση και την ψυχική ηρεμία σαν τη μεγαλύτερη ευτυχία. Η έλλειψη μέτρου στις απολαύσεις είναι καταδικαστέα και οι εγωιστικές ενέργειες είναι κακές, επειδή η εκτίμηση, η αγάπη και η βοήθεια του πλησίον, καθώς και η ευημερία της κοινότητας στην οποία ανήκω, είναι παράγοντες αναγκαίοι για την δική μου ευημερία, για την ευδαιμονία μου, τους οποίους όμως δεν πετυχαίνω, όταν φροντίζω μόνο για τον εαυτό μου χωρίς να μεριμνώ για τους άλλους.

Αυτή η αντίληψη για την ηθική του Επίκουρου, είχε το πλεονέκτημα ότι φαινόταν πολύ φυσική, που μπορούσε εύκολα να συνδεθεί με τις φιλοσοφικές ανάγκες εκείνων που ήξεραν να αρκεσθούν στη γνώση του γνωστού κόσμου με τις αισθήσεις, σαν του μόνου πραγματικού και οι οποίοι θεωρούσαν τον άνθρωπο μόνο σαν ένα μέρος του κόσμου, και αυτή ακριβώς η αντίληψη για την ηθική, έπρεπε να γεννήσει εκείνη την υλιστική αντίληψη για τον κόσμο. …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Το 1925, ένας νόμος τής πολιτείας τού Τενεσί στις Η.Π.Α., θα γινόταν η αιτία να συγκρουστούν στα δικαστήρια η θρησκεία με την επιστήμη. Σύμφωνα με αυτόν τον νόμο, απαγορεύονταν στα δημόσια σχολεία η διδασκαλία τής θεωρίας τής Εξέλιξης τού Δαρβίνου· μια θεωρία, η οποία έρχεται σε αντίθεση με την θεωρία τής δημιουργίας τού κόσμου, όπως προβάλλεται αυτή, μέσα από την Αγία Γραφή και η οποία ήταν τότε η μόνη εκδοχή που επιτρέπονταν να διδάσκεται.

Ο νόμος ψηφίστηκε, χάρις στην εισήγηση και στις πολιτικές πιέσεις που άσκησε ένας αγρότης και μέλος τής Βουλής τών Αντιπροσώπων τού Τενεσί, ο Τζον Μπάτλερ. Όπως είχε δηλώσει ο Μπάτλερ, ο οποίος ήταν και επικεφαλής μιας χριστιανικής οργάνωσης, οδηγήθηκε στην εισήγηση τού νόμου, επειδή διάβαζε στις εφημερίδες, πως τα παιδιά γυρνούσαν από το σχολείο και έλεγαν στους γονείς τους πως η Αγία Γραφή είναι γεμάτη ανοησίες. Μέχρι τότε δεν γνώριζε κάτι για την θεωρία τής Εξέλιξης. Διαβάζοντας όμως σχετικές διαλέξεις, πείστηκε πως η θεωρία τής Εξέλιξης ήταν «επικίνδυνη».

Σύμφωνα με τον Νόμο Μπάτλερ, που εγκρίθηκε στις 21 Μαΐου 1925, καθορίστηκε πως, «είναι παράνομο για κάθε δάσκαλο, σε οποιοδήποτε από τα Πανεπιστήμια, κανονικά και όλα τα άλλα δημόσια σχολεία τής πολιτείας, που υποστηρίζονται εν όλω ή εν μέρει από τα δημόσια σχολικά κονδύλια, να διδάξει οποιαδήποτε θεωρία που αρνείται την ιστορία τής θείας δημιουργίας τού ανθρώπου, όπως διδάσκεται στην Βίβλο, και να διδάξει, αντίθετα, ότι ο άνθρωπος προέρχεται από μια κατώτερη τάξη ζώων». Ως ελάχιστο πρόστιμο για τούς παραβάτες ορίστηκε το ελάχιστο ποσό τών 100 δολαρίων, με μέγιστο όριο τα 500 δολάρια.

Η Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών, αποφάσισε να αντιδράσει απέναντι σ’ αυτόν τον σκοταδιστικό νόμο, φέρνοντας την υπόθεση στα δικαστήρια. Έτσι, πρόσφερε νομική και οικονομική κάλυψη σε όποιον εκπαιδευτικό αψηφούσε τον νόμο και δίδασκε την θεωρία τής Εξέλιξης …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Πελατειακό κράτος. Μια φράση που ακούγεται ως κάτι το καταραμένο, εδώ και τουλάχιστον είκοσι χρόνια. Μια πραγματικότητα που όλοι την λοιδορούν και την καταριούνται ως την αιτία των δεινών της πατρίδας. Αρχές της δεκαετίας του ’90, θυμάμαι έναν βουλευτή που την προηγούμενη δεκαετία είχε διορίσει στο δημόσιο όλους τους συγχωριανούς του, και εμένα προσωπικά μου υποσχέθηκε ότι θα κατασκευάσει μια γέφυρα σε έναν άσχετο με μένα δρόμο, που απλώς τύχαινε να περνώ συχνά. Θυμάμαι λοιπόν αυτόν να καταφέρεται κατά των πελατειακών σχέσεων και να αρνείται (στα λόγια) νέους διορισμούς. Νεότερος και αφελέστερος, θυμάμαι ότι τότε σκέφτηκα: Αφού και αυτός κατάλαβε το λάθος, έχουμε ελπίδα, μπορεί τα πράγματα να αλλάξουν σε αυτόν τον τόπο και να γίνουν αξιοκρατικά.

Είκοσι χρόνια μετά, και πάλι οι πολιτικοί μας υπόσχονται ότι θα περιορίσουν το πελατειακό κράτος και θα φέρουν την διαφάνεια και την αξιοκρατία. Ή ορθότερα όλα αυτά τα χρόνια, όλοι οι πολιτικοί υπόσχονται ότι θα καταργήσουν το πελατειακό κράτος. Και τώρα ακούω υπουργό να βγαίνει στην τηλεόραση και να υπόσχεται εκ νέου την αξιοκρατία και την ίδια στιγμή πληροφορούμαι ότι αλλάζει την σειρά των κρίσεων στο υπουργείο του προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο οικογενειακά ευνοούμενος τρίτου θεσμικού παράγοντα.

Έχω μια ξεκάθαρη άποψη που ναι μεν δεν είναι πρωτότυπη, αλλά έχω την αίσθηση ότι συνήθως την ξεχνούμε. Όταν συμβαίνει κάτι για πολύ καιρό και εκτεταμένα, υπάρχουν βαθύτεροι λόγοι. Λόγοι όχι τεχνικής φύσης αλλά θα έλεγα ανθρωπολογικής. Οι άνθρωποι που δημιουργούν, ανέχονται και συντηρούν επί μακρόν μια κατάσταση μοιράζονται κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, είναι ιδιαίτερου τύπου άνθρωποι. Και βέβαια, είναι πλέον γνωστό ότι αν μιλούμε για κοινωνικές συμπεριφορές, δεν έχει νόημα να αναζητούμε βιολογικά χαρακτηριστικά αλλά πολιτιστικά χαρακτηριστικά.

Για το πελατειακό κράτος στην Ελλάδα συνήθως ενοχοποιούνται οι πολιτικοί. Αυτονόητα έχουν ευθύνη. Έχουν όμως την κύρια ευθύνη; Είναι ένα ερώτημα που ελάχιστοι έχουν διάθεση να συζητήσουν ειλικρινά. Παρατηρώ ότι η άποψη ότι οι πολιτικοί έχουν την κύρια ευθύνη για το πελατειακό κράτος στην Ελλάδα έρχεται σε κάθετη σύγκρουση με μια άλλη ευρέως διαδεδομένη άποψη, ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε πολιτικούς που να εμπνέουν, που να πηγαίνουν μπροστά από την κοινωνία, ότι οι πολιτικοί μας καθορίζουν τις πολιτικές με μοναδικό γνώμονα τις δημοσκοπήσεις. Αυτήν την δεύτερη άποψη είναι πολύ δύσκολο να την αντικρούσει κάποιος. Αν οι πολιτικοί έπονται της κοινωνίας, τότε και για τις πελατειακές σχέσεις την κύρια ευθύνη την φέρει η κοινωνία η οποία δεν έχει διάθεση να τις απαρνηθεί, δεν έχει διάθεση να αλλάξει στάση και συμπεριφορά για τον λόγο αυτό τις αποδίδει σε αυτούς που στην πραγματικότητα υλοποιούν τις επιθυμίες της, του πολιτικούς. …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Στο βιβλίο των Θεοδοσίου και Δανέζη, “Στα Χρόνια του Βυζαντίου” (εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα 2010), που το θέμα του είναι η μελέτη της επιστήμης στο Βυζάντιο, είδαμε ήδη μια παρέκβαση για το θέμα της ελληνικότητας του Βυζαντίου. Μέσα σε αυτό το βιβλίο, υπάρχει και μια δεύτερη μεγάλη αυτή τη φορά παρέκβαση (σελ 112-6), όπου οι συγγραφείς μας εξηγούν ότι η Εκκλησία απομακρύνθηκε από το δόγμα του Χριστού και αυτό ήταν το πρόβλημα. Επίσης μας λένε ότι η χριστιανική διδασκαλία έχει σχέση με τις αρχαιοελληνικές αξίες, κάτι που δεν μπορεί να αφεθεί έτσι απλά. Με τον τρόπο αυτό προσπαθούν ίσως να δικαιολογήσουν κατά κάποιο τρόπο, γιατί στην Δύση υπήρξε εξέλιξη της επιστήμης σε αντίθεση με το Βυζάντιο.

Είναι κατανοητό ότι για έναν σύγχρονο άνθρωπο που θέλει να λέγεται επιστήμονας αλλά έχει γεννηθεί μέσα στα νάματα της Ορθοδοξίας χωρίς να τα έχει ήδη ανατρέψει, υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Βλέπει τον πόλεμο της Εκκλησίας κατά της επιστήμης και πρέπει να τον δικαιολογήσει με κάποιο τρόπο, να βρει που είναι το στραβό. Επειδή αυτό δεν διανοείται να το δει στην βάση της θρησκείας -στην θεωρούμενη αδιαμφισβήτητη θεότητα, το ρίχνει στην Εκκλησία που πήρε στραβό δρόμο, μη κατανοώντας η Εκκλησία τα πραγματικά μηνύματα του Χριστού, την στιγμή που ο ίδιος τα έχει καταλάβει.

Ας δούμε τι πράγματι νομίζουν ότι κατάλαβαν οι δύο αυτοί επιστήμονες, οι παρενθέσεις και οι υπογραμμίσεις δικές μου: …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »