Πάρε-Δώσε

2 Νοεμβρίου 1934. Ένα χωριό στην Ανατολία…

Εκείνα τα χρόνια, η κυβέρνηση της Τουρκικής Δημοκρατίας είχε απαγορεύσει την αναμετάδοση τουρκικής μουσικής στο ραδιόφωνο. Ο σκοπός τους ήταν να διαδοθεί η δυτική μουσική. Η νεαρή δημοκρατία ανυπομονούσε να καθιερώσει την «αλά φράγκα» δυτική κουλτούρα, στη θέση της «αλά τούρκα», της ντόπιας κουλτούρας…

Η πολιτική εξουσία που απαγορεύει τη μουσική των λαών, την κουλτούρα, τον τρόπο ζωής τους, πάντα φαντάζει αλλόκοτη έναντι της ζωής…

Ο «Χορός του Ζορμπά» ο οποίος φέρει την σφραγίδα του Μίκη Θεοδωράκη και «Τα παιδιά του Πειραιά» του Μάνου Χατζηδάκη, είναι ίσως οι πιο αναγνωρίσιμες -διεθνώς- μελωδίες της μουσικής Ελλάδος.

Αν και για το κομμάτι του Χατζηδάκη, δεν τίθεται θέμα πατρότητος, εν τούτοις δεν ισχύει το ίδιο και για το περίφημο συρτάκι που πρωτοέκανε την εμφάνισή του, το 1964, στην ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Ζορμπάς ο Έλληνας» (Zorba the Greek) και έφερε την υπογραφή του Μίκη Θεοδωράκη.

Στην πραγματικότητα, ένα μόνο μέρος του κομματιού, ανήκει μουσικά στον Μίκη Θεοδωράκη. Αυτή είναι η εισαγωγή, σε ρυθμό χασάπικου, η οποία βασίζεται στην μουσική του τραγουδιού του, «Στρώσε το στρώμα σου για δυο» (1963). Ο γρήγορος ρυθμός του δεύτερου μισού του κομματιού, ανήκει στον Χανιώτη λαουτιέρη Γιώργη Κουτσουρέλη (πέθανε το 1994 στην Κίσσαμο Χανίων όπου και γεννήθηκε). Ο Κουτσουρέλης, είχε παίξει αυτόν τον σκοπό με το λαούτο του, σε ηχογράφηση του 1950 με τίτλο «Αρμενοχωριανός συρτός». Κι ο Κουτσουρέλης όμως, δεν ήταν 100% ο συνθέτης αυτής της μελωδίας, καθώς βασίστηκε σε προϋπάρχουσα σύνθεση του βιολιστή Μανώλη Φαντάκη ή Φαντομανώλη από τα Κοτσιανά Κισσάμου Χανίων, την οποία και διασκεύασε. Είναι σχετικά ομιχλώδεις οι συνθήκες, κάτω από τις οποίες ο «Αρμενοχωριανός συρτός» κατέληξε να γίνει ο «Χορός του Ζορμπά». Λέγεται πως ο Κουτσουρέλης είχε δώσει την συγκατάθεσή του να χρησιμοποιηθεί η μουσική του στην ταινία του Κακογιάννη, αλλά όταν διαπίστωσε την τεράστια απήχηση που είχε, απαίτησε δικαιώματα και ήρθε σε αντιδικία με τον Θεοδωράκη. Όπως και να έχει πάντως, το όνομά του δεν εμφανίστηκε ποτέ δίπλα απ’ αυτή την μελωδία που διασκεύασε ο Θεοδωράκης …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Μπορεί τα ίχνη του Καρναβαλιού, εμείς οι άνθρωποι της πόλης να τα χάνουμε στα στενά δρομάκια της Πλάκας, κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’60, εκτός Αθηνών όμως το ελληνικό Καρναβάλι εξακολουθεί να διανύει πορεία θριάμβου. Σε αυτό συμφωνεί και η Δόμνα Σαμίου, που συγκέντρωσε και ηχογράφησε μερικά από τα χαρακτηριστικότερα τραγούδια της Αποκριάς.

Τραγούδια που υποκύπτουν στην ελευθεροστομία, σημείο αναφοράς όλων των Καρναβαλιών της Ελλάδας. «Δεν νομίζω να πούνε τρελάθηκε η Σαμίου και κυκλοφόρησε αυτά τα τραγούδια. Προς το παρόν δεν έχω αρνητικές αντιδράσεις, παρ’ όλο που ξέρω ότι μπορεί να με ψέξουν για την τόλμη μου οι διάφοροι διανοούμενοι ή οι συλλέκτες τραγουδιών. Πολύ λίγα από αυτά τα τραγούδια έχουν δημοσιευθεί. Προσπαθούσαν, από συντηρητισμό και υποκρισία, να τα κρύψουν», λέει η κ. Σαμίου. Για να προσθέσει πως «αυτά τα τραγούδια, που τα περισσότερα αναφέρονται σε όργανα του ανθρωπίνου σώματος, δεν έχουν καμιά σχέση με τα σημερινά δήθεν Καρναβάλια που γίνονται για εμπορικούς λόγους. Θα τα ακούσετε όμως στην Κοζάνη, τη Μυτιλήνη, την Αγία Άννα της Εύβοιας, τον Τύρναβο, την Ελασσόνα κ.ά.». …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Η ιδέα που με οδήγησε στη συγγραφή αυτού του βιβλίου προέκυψε όταν, θέλοντας να ικανοποιήσω την επιθυμία κάποιων φίλων μου, ξεκίνησα να μεταφράζω τους στίχους των κομματιών των Iron Maiden στα ελληνικά. Σύντομα, συνειδητοποίησα ότι, ακόμα και με τη βοήθεια της μετάφρασης, το μεγαλύτερο μέρος των νοημάτων των στίχων θα παρέμενε κρυφό για τον αναγνώστη. Αναγκαίες ήταν συμπληρωματικές πληροφορίες, όπως επεξηγήσεις των τραγουδιών από τους ίδιους τους συντελεστές, γνώσεις γενικής παιδείας, οι οποίες θα βοηθούσαν τον αναγνώστη στην ουσιαστικότερη κατανόηση ή, τέλος, ενδιαφέρουσες -πλην ανεπιβεβαίωτες- ερμηνείες (οι οποίες παραθέτονται ως τέτοιες).

Έτσι, πολλές από τις ουσιώδεις πληροφορίες που απουσίαζαν από τους στίχους αλλά ήταν αναγκαίες για τη βαθύτερη κατανόησή τους συγκεντρώθηκαν από πολυάριθμες πηγές από όλο το κόσμο (μουσικά έντυπα, ιστοσελίδες, βιβλία, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές, έντυπα του ίδιου του συγκροτήματος, μαρτυρίες μελών, φίλων ή συντελεστών του συγκροτήματος κλπ) και ενσωματώθηκαν στις επεξηγήσεις.

Σε αυτές τις πηγές εντρύφησα για περισσότερο από μια δεκαετία. Με βάση τις πληροφορίες που συγκρατούσα στη μνήμη μου, το αρχείο που είχα κρατήσει, την περαιτέρω αναζήτηση πληροφοριών κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου, καθώς και την προσωπική μου επικοινωνία με παράγοντες οι οποίοι συμμετείχαν ή έζησαν από κοντά την ιστορία του συγκροτήματος, πιστεύω ότι δημιούργησα κάτι πολύ πληρέστερο από αυτό που αρχικά φιλοδοξούσα.

Αν και η λεπτομερής βιογραφία του συγκροτήματος δεν αποτελεί αντικείμενο αυτής της προσπάθειας, δεν λείπουν εκείνες οι βιογραφικές πληροφορίες τις οποίες έκρινα απαραίτητες για την κατανόηση του πλαισίου εντός του οποίου δημιουργήθηκε ο εκάστοτε αναλυόμενος δίσκος, γιατί η απουσία τους θα καθιστούσε κάθε προσέγγιση επιδερμική και ανούσια.

Η μετάφραση των στίχων έχει γίνει με πρωταρχικό στόχο να αποδοθεί το ακριβές νόημα των στίχων, αποφεύγοντας, όποτε ήταν αναγκαίο, την λέξη προς λέξη μετάφραση, από την οποία προκύπτουν γλωσσικοί μιμητισμοί που, εκτός από το να οδηγούν σε σολοικισμούς, πολλές φορές αποπροσανατολίζουν τον αναγνώστη.

Κλείνοντας αυτόν τον πρόλογο, θα ήθελα να επισημάνω κάτι που συνειδητοποίησα κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου. Εκτός από κλειδί για την κατανόηση του έργου των Iron Maiden, χωρίς να το επιδιώκει, αποτελεί μια καλή απάντηση σε όσους ημιμαθείς ή δύσπιστους ανησυχούν για την επίδραση των Iron Maiden και συγκροτημάτων σαν και αυτούς στη νεολαία. Αποδεικνύει πως το έργο τους, όχι μόνο δεν είναι «επιζήμιο», αλλά αντίθετα, περιέχει ψηφίδες γενικής παιδείας οι οποίες, αποκτώμενες με ευχάριστο τρόπο μέσα από τη γνωριμία με τη μουσική του συγκροτήματος, μπορούν να αποτελέσουν ερέθισμα για σκέψη και να ξυπνήσουν στο νέο τη δίψα της γνώσης. Όχι αυτής που «επιβάλλεται» για βιοποριστικούς λόγους, αλλά αυτής που χαρίζει βαθύτερη παιδεία και καλλιέργεια.
Γεώργιος Η. Ματσαγγούρας …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά. Η μουσική είναι το ίδιο περίπλοκη με αρχάριες ασκήσεις κιθάρας σε ωδείο για κουλούς και τα φωνητικά κυμαίνονται σε «βολικές» νότες που μπορεί να πιάσει άψογα ακόμα και ο Ζεντ απ’ το Police Academy. Χώρια η ηλίθια εντεχνιάρικη προφορά. Μην κάνετε πως δεν καταλαβαίνετε για ποια προφορά μιλάω. Εννοώ τα παχιά σίγμα, τα σαλιωμένα λάμδα και φυσικά, τα έψιλον που προφέρονται με ένα νυσταλέο φθόγγο ανάμεσα σε «ε» και «ο». Δεν είναι τυχαίο που ο κάθε πάπαρος που κάθεται γύρω από μια φωτιά με μια κιθάρα στο ξερό του επιλέγει να τραγουδήσει έντεχνο. Δεν είναι «ρομαντικό». ΕΙΝΑΙ ΕΥΚΟΛΟ!…

Οι μόνοι μουσικοί στο έντεχνο που είναι μάγκες και κάνουν τα όργανά τους να τραγουδάνε είναι κάτι guest μπουζουκτζήδες ή κλαρινάδες οι οποίοι στην τελική δεν ανήκουν καν στη μπάντα!

Αν τα όργανα και η φωνή στο έντεχνο είναι η βρωμερή πατούσα της ελληνικής σκηνής, τότε ο στίχος είναι η μολυσμένη παρανυχίδα της. Τόσο οι στίχοι, όσο και οι τίτλοι δίσκων και κομματιών είναι ένα συνονθύλευμα από αυτάρεσκες, κλαψομούνικες, δήθεν ερωτικές μπουρδολογίες που προσπαθούν να περάσουν για αβυσσαλέα ποίηση. «Τα δοκάρια στα γρασίδια περιμένουν τα παιδιά». ΑΡΧΙΔΙΑ ΒΡΟΝΤΟΣΑΥΡΟΥ!

Και τώρα μια επίδειξη έντεχνου στιχουργικού οίστρου, με ένα κουπλέ από το νέο μου έντεχνο single με τίτλο «Ό,τι στον πούτσο κατεβάσει η κούτρα μου, αρκεί να έχει αναφορές σε παιδική νοσταλγία, ανεκπλήρωτη αγάπη, περίπλοκες λέξεις σε ξεκάρφωτα σημεία και πολλές παρομοιώσεις χωρίς δομή και νόημα»… ΟΚ, ο τίτλος χρειάζεται λίγη δουλειά…

Γάμησε! Πάμε για τη «γέφυρα»…

ΠΩΩΩΩΩ! Είμαι ασταμάτητος ρε πούστη! Ρεφρέν!…

Ντάξει. Απλά δεν παίζομαι. Το κομμάτι θα κυκλοφορήσει στον επόμενο δίσκο μου.

Οπότε πως καταφέρνει το έντεχνο να είναι τόσο πετυχημένο; Δυο λέξεις: ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ. Τα έφηβα κοριτσάκια χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: α) Τα μουνιά, που αποτελούν το 10-15% της τάξης, ισιώνουν το μαλλί, ακούνε σκυλάδικα και γκομενώνονται αβέρτα επειδή, όπως προανέφερα, είναι μουνιά και β) Τις πατόλες, που είναι χοντρές, άσχημες, απελπισμένες, αυτοκτονικές και προσπαθούν να ξεχωρίσουν με την «κουλτούρα» τους, περιμένοντας ταυτόχρονα τον πρίγκηπα που θα έρθει καβάλα στο λευκό του άλογο για να γλείψει τη γάγγραινα απ’ το μουνί τους. ΚΑΙΑΔΑΣ! Για κλίση προς το έντεχνο, η κατηγορία β δίνει συντελεστή 1,02.

Απ’ την άλλη όχθη, οι άντρες που ακούν έντεχνο είναι ή πούστηδες ή λεσβίες (πολλές λεσβίες όμως!) ή ανήκουν στην κατηγορία «ο φιλενάδας», οπότε δε μετράνε. Οι 5-10 κανονικοί άντρες που ακούν έντεχνο, το ακούν για να ρίξουν κάποια γκόμενα ή για να μην τους χωρίσει η εν λόγω γκόμενα.

Και μια και μιλάμε για το κοινό του έντεχνου, δεν είναι λίγο ύποπτο που αποτελείται μόνο από γυναίκες; Όταν ακούω στο ραδιόφωνο live έντεχνο και ο τραγουδιστής λέει «Δικό σας!», επειδή είναι ατάλαντος και τεμπέλης, ακούγεται μια ομαδική τσιρίδα τόσο ψιλή που μου ξεκολλάει τα σφραγίσματα απ’ τα δόντια!

Εν κατακλείδι, έχουμε να κάνουμε με ένα ιδίωμα που έχει για τον πούτσο μουσική, για τον πούτσο φωνητικά, για τον πούτσο στίχους, για τον πούτσο ερμηνευτές, για τον πούτσο κοινό, για τον πούτσο βιντεοκλίπ, για τον πούτσο εξώφυλλα δίσκων και για τον πούτσο όνομα.

ΕΝΤΕΧΝΟ! Μου θυμίζει τον όρο «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ταινία». Πιο μαλακισμένη και vague ονομασία δεν μπορούσαν να βρουν; Δηλαδή όλα τα υπόλοιπα είδη μουσικής είναι άτεχνα; Σου ‘χω νέα μαλάκω εντεχνιάρα: ΟΛΑ είναι τέχνη. Ακόμα κι αυτό που γράφω τώρα, θεωρητικά τέχνη είναι. Ω, ναι. Ο Ερμής του Πραξιτέλους, το έντεχνο, η Capela Sistina και η ατάκα με τη γάγγραινα στο μουνί είναι όλα τέχνη. Μόνο που εγώ δεν πλασάρω την ατάκα μου ως υψηλή ποίηση σε αγαθοβιόλικα έφηβα κοριτσάκια για 20 ευρώ το κομμάτι!…

Πηγή: faeenamalaka.blogspot.com