Πάρε-Δώσε

Πράγματι, υπήρχε ένας δελφικός νόμος που όριζε ως ποινή θανάτου την κατακρήμνιση από το βράχο που καλούνταν «Υάμπεια». Όπως αναφέρεται στο λεξικό του Λορέντη, «Μια των δύο ακροτάτων κορυφών του όρους Παρνασσού εν Φωκίδι, από της οποίας οι Δελφοί εκρήμνιζον τους καταδικαζομένους κακούργους» (σ. 551).Τέτοια καταδίκη είχαν και όσοι προσπαθούσαν να σφετεριστούν τα χρήματα του ιερού, τα οποία ο Δημοσθένης στον «Περί παραπρεσβείας» λόγο του (327), ονομάζει «ιερά».

Γίνεται λόγος περί ενός περιστατικού όπου κατά τον Αιλιανό (Ποικίλη Ιστορία V, 16), ένα νήπιο κατηγορήθηκε για ιεροσυλία επειδή μάζεψε από το χώμα ένα πέταλο που έπεσε από το χρυσό στεφάνι της Αρτέμιδος. Οι δικαστές άπλωσαν τότε μπροστά του διάφορα παιχνίδια και ανάμεσα σε αυτά το χρυσό πέταλο. Όταν αυτό ξαναέπιασε το πέταλο, καταδικάστηκε σε θάνατο ως ιερόσυλο. Μια τόσο συγκλονιστική “ιστορία” -εάν πράγματι ήταν γεγονός- θα έπρεπε να είχε απασχολήσει και άλλους συγγραφείς, κάτι που δεν συμβαίνει. Ακόμα, θα έπρεπε να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία όπως το έτος ή πληροφορίες όπως τα ονόματα των ανθρώπων που μετείχαν σε αυτό.

Ο Κλαύδιος Αιλιανός ήταν ένας Ρωμαίος συγγραφέας του τρίτου μετα-χριστιανικού αιώνος. Το έργο «Ποικίλη ιστορία» είναι μια συλλογή ιστοριών που σκοπεύει στην ηθική διδασκαλία και ψυχαγωγία. Συχνά οι πληροφορίες που μας παρέχει κρίνονται ως ανακριβείς και υπερβολικές. Ο Αιλιανός δεν ελέγχει όσα αναπαράγει, για αυτό δεν θεωρείται αυθεντική ιστορική πηγή (βλ. Mayer, R., “Aelian and his Historical Contexts,” 2013/ Jacob, C., “Ancient Natural History and Aelian’s Poikilia Historia,” 2010/ Sedley, D., “Natural Philosophy and Ancient Texts,” 2015/ Scott, M., “The Animal World in Antiquity,” 2018).

Στο ίδιο έργο αναφέρεται ότι μια ομάδα ανθρώπων έπεσε θύμα επιβουλής στους Δελφούς, η οποία καταδικάστηκε σε θάνατο ως ιερόσυλη (Ποικίλη ιστορία, XI 5). Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η αυστηρότητα του νόμου και άλλο πράγμα είναι το ότι κάποιοι τον εκμεταλλεύτηκαν για να ενοχοποιήσουν τους αθώους.

Ας δούμε τι γράφει και ο Πλούταρχος για την άδικη θανάτωση του σοφού Αίσωπου…

Οίον ενταύθα δήπουθεν λέγεται ελθείν Αίσωπον, έχοντα παρά Κροίσου χρυσίον όπως τε τω θεώ θύση μεγαλοπρεπώς και Δελφών εκάστω διανείμη μνάς τέσσαρας· οργής δε τινός, ως έοικεν, αυτώ και διαφοράς γενομένης προς τους αυτόθι την μεν θυσίαν εποιήσατο, τα δε χρήματ’ ανέπεμψεν εις Σάρδεις, ως ουκ αξίων όντων ωφεληθήναι των ανθρώπων· οι δε συνθέντες αιτίαν επ΄αυτόν ιεροσυλίας απέκτειναν, ώσαντες από της πέτρας εκείνης ην Υάμπειαν καλούσιν.
(Περί των υπό του θείου βραδέως τιμωρουμένων», 557).

Δηλαδή…

Κάπως έτσι, λέγεται πως ήρθε τότε στους Δελφούς ο Αίσωπος, έχοντας μαζί του χρυσάφι από τον Κροίσο, για να προσφέρει στον θεό μια μεγαλοπρεπή θυσία και να μοιράσει σε καθέναν από τους Δελφούς τέσσερις μνες. Όμως, φαίνεται πως δημιουργήθηκε κάποια διαφορά και εχθρότητα ανάμεσα σε εκείνον και τους Δελφούς: Την θυσία μεν την έκανε, τα χρήματα όμως τα έστειλε πίσω στις Σάρδεις, θεωρώντας πως αυτοί οι άνθρωποι δεν άξιζαν να ωφεληθούν. Εκείνοι τότε έστησαν μια κατηγορία εναντίον του για ιεροσυλία και τον σκότωσαν, ρίχνοντάς τον από τον βράχο που λέγεται Υάμπεια.

Ωστόσο συνεχίζει ότι επήλθε ακαρπία από τον Απόλλωνα στη γη και ασθένειες εξαιτίας της μεγάλης αδικίας που έκαναν οι κάτοικοι των Δελφών. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, αφήνει ο θεός να εκδηλωθούν οι κακές προθέσεις των ανθρώπων και να φτάσουν στο σημείο να αδικήσουν κατάφορα αθώους. Ωστόσο, η τιμωρία τους έρχεται (και) σε αυτόν τον βίο για λόγους ηθικής εξισορρόπησης. Η αφορία και η νόσος δεν είναι μόνο στο υλικό επίπεδο αλλά και στο πνευματικό, δηλώνοντας ο θεός την δυσαρέσκειά του και δείχνοντάς τους ότι οι υπαίτιοι της αδικίας νοσούν και για αυτό είναι άγονοι από ενάρετες πράξεις, παρόλο που ήσαν κάτοικοι των ιερών Δελφών. Πράγμα που σημαίνει ότι η ουσία του πράγματος είναι η ποιότητα του βίου και όχι απλά το όνομα. Και αυτό πρέπει να τιμάται με έργα δικαιοσύνης και όχι να ατιμάζεται με πράξεις αδικίας.

Στο σημείο αυτό ολοκληρώθηκε η παρουσίαση όσον αφορά τις χριστιανικές διαστρεβλώσεις αναφορικά με τις ρίζες του Έλληνα. Από το επόμενο και ως το τέλος της όλης σειράς, θα αναφερθώ στη σχέση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας με την ελληνική θρησκεία. Πάντα με σημείο αναφοράς τα όσα ισχυρίζονται οι νεο-απολογητές. Βέβαια, είναι αδύνατον λόγω χρόνου να αναιρεθούν όλα τα άρθρα που έχουν ανεβάσει. Ωστόσο εδώ καταδεικνύεται ο τρόπος -ένας τύπος- με τον οποίο θα μπορούσε ο εραστής της γνώσης να ερευνήσει ο ίδιος το πώς έχουν τα πράγματα, να μην αρκείται σε ανακρίβειες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο από ανθρώπους στρατευμένους, ελευθερώνοντας ο ίδιος τον εαυτό του από τα δεσμά της πλάνης.

Διομήδης