Ήταν ένα Σαββατόβραδο του 1984, όταν προβλήθηκε στην ΕΡΤ2 (πρώην Υ.Ε.Ν.Ε.Δ.) η λογοκριμένη το 1977, ταινία του σκηνοθέτη Νίκου Αλευρά, «Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι» (πλήρης τίτλος: Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι κι ο τραυματισμένος καλλιτέχνης αναστενάζει). Καθώς η ταινία ήταν πανελληνίως άγνωστη, ο τίτλος στην αρχή προϊδέαζε, για ταινία περιπέτειας ή πολεμικής δράσης, ή εν πάση περιπτώσει, για μια ταινία όπου θα «συμμετείχαν» πραγματικές σφαίρες.

Γρήγορα οι τηλεθεατές αντιλήφθηκαν, ότι δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο, αλλά για μια ταινία με περίεργη και ακαταλαβίστικη υπόθεση, διανθισμένη με μερικές σκηνές γυμνού. Παρ’ ότι οι αισθησιακές ταινίες με γυμνό και ερωτικές σκηνές, δεν ήταν κάτι πρωτοφανές για την κρατική τηλεόραση (οι πιτσιρικάδες της εποχής, όταν έπαιζε τέτοιες ταινίες η τηλεόραση, έστω και σχετικά σπάνια, έλεγαν «σήμερα παίζει “τσόντα” η τηλεόραση», χαρακτηριστικό μάλλον της «αθωότητας» και των ηθών της τότε τηλεόρασης), εν τούτοις η συγκεκριμένη τολμηρή ταινία, ξεσήκωσε αντιδράσεις, όχι γιατί είχε ερωτικές σκηνές (που δεν είχε), αλλά λόγω, κυρίως, μιας συγκεκριμένης σκηνής, όπου ένας γενειοφόρος μαντράχαλος (ήταν ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής της ταινίας, Νίκος Αλευράς [ανηψιός του άλλοτε προέδρου της Βουλής, Γιάννη Αλευρά]), εμφανιζόταν να υποδύεται ένα…μωρό και φορώντας…πάνα να θηλάζει στην αγκαλιά μιας γυναίκας (υποτίθεται της μάνας του, αν και έμοιαζε συνομήλική του)! Είχε ήδη προηγηθεί μια σκηνή, όπου η ίδια γυναίκα ψηλάφιζε τ’ απόκρυφα του εν λόγου μαντράχαλου, βάζοντάς του στην…ευαίσθητη περιοχή, ταλκ, επειδή είχε…συγκαεί. Σε μερικές από τις σκανδαλιστικές σκηνές που ακολούθησαν, ο σκηνοθέτης βρίσκεται σε μια κούνια, όπου και δέχεται την επίσκεψη γυμνόστηθων γυναικών της γειτονιάς, που τον παινεύουν. Εδώ εντοπίζεται και η ατάκα: «Αχ, το άτιμο, έβγαλε και τριχούλες!».

Οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές και κωμικοτραγικές. Εκτός από τις «σφαίρες που έπεφταν σαν το χαλάζι» στην τηλεόραση, σαν το χαλάζι άρχισαν να πέφτουν και τα τηλεφωνήματα των σκανδαλισμένων και έξαλλων τηλεθεατών, στο τηλεφωνικό κέντρο της ΕΡΤ2. Φημολογούνταν, πως ένα από αυτά τα τηλεφωνήματα, ήταν του τότε πρωθυπουργού, Ανδρέα Παπανδρέου. Ο πρόεδρος του σταθμού, Σάκης Αποστολόπουλος, βρισκόμενος κάτω από πίεση και μάλλον σε κατάσταση πανικού, αποφασίσει και κατεβάζει τον διακόπτη κι έτσι επί μισή σχεδόν ώρα, ελλείψει εναλλακτικού προγράμματος, οι τηλεθεατές έβλεπαν στους δέκτες τους «χιόνι». Σύντομα κατέφθασε και στο κτήριο, τόσο η Αστυνομία, όσο κι ο εισαγγελέας, ενδεικτικό της «σοβαρότητας» της κατάστασης.

Την επόμενη κιόλας μέρα, σύσσωμο το διοικητικό συμβούλιο της ΕΡΤ2 παραιτήθηκε, ενώ την Δευτέρα που κυκλοφόρησαν και οι εφημερίδες έκαναν λόγο, με πηχαίους τίτλους, για «Αίσχος!» και «Ντροπή!», ρίχνοντας το ανάθεμα σε όσους «έβαλαν την τσόντα στα σπίτια», μέσω της τηλεόρασης. Δεν παρέλειψαν βέβαια να σχολιάσουν την απονομή ευθυνών και τις συνεπόμενες παραιτήσεις και «καρατομήσεις», κάνοντας λογοπαίγνιο, ανάλογου του τίτλου της ταινίας: «Πέφτουν τα κεφάλια σαν το χαλάζι». Δεν έλειψε όμως και η πολιτική και η κομματική εκμετάλλευση του θέματος, που έριξε περισσότερο λάδι στη φωτιά και κράτησε στην επικαιρότητα το «σκάνδαλο» για αρκετό καιρό, το οποίο έγινε γνωστό και πέραν των ελληνικών συνόρων.

Το αστείο της υπόθεσης ήταν, πως μετά από λίγον καιρό, η συγκεκριμένη ταινία (που μόνο «τσόντα» δεν ήταν), προβλήθηκε σε μερικούς κινηματογράφους της Αθήνας κι έγινε…λαϊκό προσκύνημα!

Άλλες εποχές, άλλα ήθη…

Υπάρχει πολύς κόσμος σήμερα, που πιστεύει η ονοματοδοσία ενός παιδιού που βαπτίζεται, προκύπτει απ’ αυτή καθ’ αυτή την διαδικασία του όλου τελετουργικού της βάπτισης και ότι η δήλωση του ονόματος στο Ληξιαρχείο, είναι μια δευτερεύουσα διαδικασία. Υπάρχει πολύς κόσμος επίσης, που πιστεύει ότι για να δώσει ένα όνομα στο παιδί του, θα πρέπει υποχρεωτικά να το πάει στην εκκλησία και να το βαφτίσει ένας παπάς. Υπάρχει τέλος κι ένα σημαντικό ποσοστό, που γνωρίζει την νόμιμο οδό, αλλά κάτω κι από την πίεση του κοινωνικού περίγυρου (τι θα πει ο κόσμος), αναγκάζεται ουσιαστικά να ακολουθήσει και την θρησκευτική οδό.

Θα πρέπει κατ’ αρχάς να καταστεί σαφές, σύμφωνα και με τον Συνήγορο του Πολίτη, ότι ονοματοδοσία χωρίς το τελετουργικό της βάπτισης γίνεται, το αντίστροφο όχι. Κι αυτό γιατί, η ονοματοδοσία, είναι μια έννομη, υποχρεωτική και τυπική διαδικασία, ενώ η βάπτιση όχι. Δηλαδή, η βάπτιση παρ’ ότι δεν θεωρείται παράνομη (παρ’ ότι ο νηπιοβαπτισμός, αποτελεί στην ουσία πράξη προσηλυτισμού, χωρίς μάλιστα την συναίνεση του προσηλυτιζόμενου), εν τούτοις είναι μια άτυπη θρησκευτική διαδικασία, χωρίς καμμία νομική ισχύ, την οποία δεν υποχρεώνεται κάποιος ν’ ακολουθήσει. Με λίγα λόγια, για να αποκτήσει ένα παιδί όνομα, η υποχρέωση των γονέων (ή των νομίμων κηδεμόνων) έγκειται κατ’ αρχήν στο ότι θα πρέπει να πάνε στο Ληξιαρχείο και να υπογράψουν από κοινού, για το όνομα που επιθυμούν να πάρει το παιδί. Αν υπάρχει διαφωνία ανάμεσα στους γονείς για το όνομα που θα δώσουν στο παιδί, τότε η διαφορά λύνεται μέσω της δικαστικής οδού. Στην περίπτωση που ένας γονέας απουσιάζει, τότε απαιτείται έγγραφη εξουσιοδότησή του.

Βεβαίως με την ισχύουσα νομοθεσία της Ελλάδος, οι γονείς μπορούν καταχωρήσουν ταυτόχρονα με την ονοματοδοσία και την βάπτιση. Η καταχώριση βάπτισης όμως, έχει ως αποκλειστικό αποτέλεσμα την αναγραφή θρησκεύματος και ουδόλως επιδρά στο ήδη δηλωθέν (ή ταυτοχρόνως δηλούμενο) όνομα, ενώ μπορεί να γίνει και χωρίς εξουσιοδότηση γονέως ή ακόμη και με πρωτοβουλία άλλων προσώπων απαριθμουμένων στο άρθρο 26 παρ. 2 ν. 344/76 («η βάπτισις καταχωρίζεται εις το περιθώριον της ληξιαρχικής πράξεως γεννήσεως … επί τη προσαγωγή δηλώσεως του τελέσαντος ή συμπράξαντος εις την ιεροπραξίαν θρησκευτικού λειτουργού. … Υπόχρεοι προς δήλωσιν της βαπτίσεως είναι ο βαπτισθείς, … ο πατήρ ή η μήτηρ …, ο ανάδοχος και οι συγγενείς εξ αίματος του βαπτισθέντος μέχρι και του τρίτου βαθμού. … Η σημειουμένη βάπτισις περιλαμβάνει την χρονολογίαν της βαπτίσεως, το εις το νεογνόν τυχόν δοθέν όνομα, το όνομα και επώνυμον του δηλούντος, του αναδόχου, του ιερέως…»). Το γεγονός ότι ο νόμος, στην περιγραφή του περιεχομένου της δήλωσης βάπτισης, συμπεριλαμβάνει και «το εις το νεογνόν τυχόν δοθέν όνομα», δεν ιδρύει εναλλακτική διαδικασία ονοματοδοσίας ξεχωριστή από την κανονική, καθ’ όσον, όπως ήδη από μακρού (απόφαση 240/75 Ολομέλειας Αρείου Πάγου) και αδιαλείπτως δέχεται η νομολογία, η λήψη ονόματος δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο της βάπτισης.

Η εκδοχή, ότι σε ονοματοδοσία προβαίνουν μόνον όσοι δεν τελούν βάπτιση, ή ότι επί τελεσθείσης βαπτίσεως παρέλκει η ονοματοδοσία, όχι μόνο δεν παρίσταται σύμφωνη προς τις νόμιμες διατάξεις, αλλ’ επί πλέον έχει ως αποτέλεσμα τον καταναγκασμό πολιτών σε ακούσια ληξιαρχική καταγραφή θρησκεύματος, δηλαδή ένα ενδεχόμενο σαφώς αντίθετο στο Σύνταγμα (αποφάσεις 2279-2286/2001 Συμβουλίου Επικρατείας: «η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης περιλαμβάνει και το δικαίωμα του ατόμου να μην αποκαλύπτει το θρήσκευμα που ακολουθεί … κανένας δεν μπορεί να εξαναγκασθεί με οποιονδήποτε τρόπο να αποκαλύψει είτε αμέσως είτε εμμέσως, το θρήσκευμα ή τις θρησκευτικές εν γένει πεποιθήσεις του, υποχρεούμενος σε πράξεις ή παραλείψεις από τις οποίες θα τεκμαίρεται η ύπαρξη ή η ανυπαρξία τους, και καμία κρατική αρχή ή κρατικό όργανο δεν επιτρέπεται να επεμβαίνουν στον απαραβίαστο χώρο αυτό της συνείδησης του ατόμου και να αναζητούν το θρησκευτικό του φρόνημα, πολύ δε περισσότερο να επιβάλλουν την εξωτερίκευση των όποιων πεποιθήσεων του ατόμου αναφορικά με το θείο») …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Βαρκελώνης του 1992, θεωρούνται από τους πιο πετυχημένους στην ιστορία του θεσμού. Από ελληνικής πλευράς μάλιστα, εκτός από το προνόμιο που έχουμε να μπαίνουμε πρώτοι στο εκάστοτε Ολυμπιακό Στάδιο, όπου τελούνται οι αγώνες, είχαμε την τιμή να εκπροσωπούμαστε και μουσικά, χάρις στην παρουσία του Μίκη Θεοδωράκη.

Η μορφή που έμεινε όμως συνυφασμένη με τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης, ήταν ο Ισπανός αθλητής της τοξοβολίας των Παραολυμπιακών Αγώνων (έπασχε από πολιομυελίτιδα), Αντόνιο Ρεμπόλο (Antonio Rebollo). Στον Ρεμπόλο ανέθεσαν οι Ισπανοί διοργανωτές, την διεκπεραίωση των κορυφαίων ίσως στιγμών της τελετής ενάρξεως: Το άναμμα του βωμού με την Ολυμπιακή Φλόγα.

Οι Ισπανοί είχαν σκεφτεί έναν αρκετά πρωτότυπο τρόπο, για να ολοκληρώσουν την εντυπωσιακή τελετή ενάρξεως: Ο Ρεμπόλο θα στόχευε από σχετικά μακρινή απόσταση τον βωμό, με το τόξο του και ένα αναμμένο, με την Ολυμπιακή Φλόγα, βέλος.

Όλα ήταν έτοιμα. Η Φλόγα μπαίνει στο Ολυμπιακό Στάδιο κι ο τελευταίος αθλητής φτάνει στο σημείο που περιμένει ο Ρεμπόλο με το τόξο του. Αυτός, αφού ανάβει το βέλος του, παίρνει θέση, σημαδεύει τον βωμό και το εξαπολύει… Ο βωμός ανάβει, μέσα σε επιφωνήματα ενθουσιασμού των θεατών που είχαν την τύχη να είναι παρόντες στο Στάδιο. Όμως…

Υπάρχει ένα «όμως»…

Παρά την αίσθηση που δημιουργήθηκε, το αναμμένο βέλος δεν…κατέληξε ποτέ μέσα στον βωμό! Κατέληξε έξω από το στάδιο, στον χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων…

Απ’ ότι φαίνεται, οι Ισπανοί διοργανωτές, ήταν προετοιμασμένοι για ένα τέτοιο ενδεχόμενο κι έτσι, είτε άναψαν τον βωμό όταν περνούσε το βέλος από πάνω του, είτε ήταν τέρμα ανοιχτό το αέριο και μόλις πέρασε από εκεί το αναμμένο βέλος, πυροδοτήθηκε. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο συγχρονισμός και η γωνία λήψης με την κάμερα, ήταν τέτοια, που τελικά κατάφερε να περάσει απαρατήρητη η αστοχία.

Το σκοτεινό δωμάτιο (camera obscura)
Οι πρώτες φωτογραφίες αποτελούν ουσιαστικά απλές προβολές εικόνων πάνω σε κάποια επιφάνεια. Ως πρώτη φωτογραφική «μηχανή» μπορεί να θεωρηθεί ένα σκοτεινό δωμάτιο ή κουτί (λατ. camera obscura) που στη μία άκρη διαθέτει μια γυαλιστερή επιφάνεια και στην απέναντι άκρη μία πολύ μικρή οπή. Σε μία τέτοια κατασκευή, οι ακτίνες του φωτός διαδίδονται μέσα από την οπή και σχηματίζουν πάνω στην επιφάνεια ένα είδωλο των αντικειμένων έξω από το δωμάτιο ή κουτί.

Αν μπείτε σε ένα πολύ σκοτεινό δωμάτιο μια ηλιόλουστη ημέρα και κάνετε μια μικρή τρύπα σε ένα παράθυρο και κοιτάξετε στον απέναντι τοίχο θα δείτε μια εικόνα έγχρωμη του τοπίου που είναι έξω από το δωμάτιο ανάποδα (ανεστραμμένο είδωλο). Αυτό το φαινόμενο δεν είναι μαγικό απλά στηρίζεται σε ένα νόμο της φυσικής. Οι ακτίνες του φωτός ταξιδεύουν σε ευθεία γραμμή, με αποτέλεσμα να σχηματίζεται ανάποδα πάνω στη γυαλιστερή επιφάνεια μια εικόνα των αντικειμένων που βρίσκονται έξω από το δωμάτιο (ανεστραμμένο είδωλο).

Αυτός ο νόμος της οπτικής ήταν γνωστός στους αρχαίους χρόνους. Οι πρώτες αναφορές έρχονται από τον 5ο αιώνα π.χ από τους αρχαίους Έλληνες και τους Κινέζους, ενώ θεωρείται ότι ανάλογη γνώση είχαν και οι Αιγύπτιοι. Οι φακοί τα κάτοπτρα, οι ιδιότητες του φωτός, ή σύνθεση και ή δημιουργία των χρωμάτων, οι νόμοι της ανάκλασης και της διάθλασης, είχαν παρατηρηθεί και διατυπωθεί έγγραφα κατά την αρχαιότητα.

Ο Κινέζος φιλόσοφος Μο Ζι κατέγραψε τη δημιουργία μιας εικόνας που δημιουργήθηκε από τις ακτίνες του φωτός που περνούν μέσω μιας μικρής τρύπας στο μέγεθος καρφίτσας σε ένα δωμάτιο. Ονόμασε αυτό το δωμάτιο «συλλογή της θέσης» ή το «κλειδωμένο δωμάτιο θησαυρών».

Ξέρουμε πως στην Αρχαία Ελλάδα οι Έλληνες γνώριζαν την χρήση του φακού (ενός γυαλιστερού πετρώματος, κρύσταλλο ) από τον 5-6 αιώνα π.χ. υπάρχουν αναφορές ακόμα και σε έργα θεατρικών συγγραφέων. Οι φακοί τα κάτοπτρα, οι ιδιότητες του φωτός, ή σύνθεση και ή δημιουργία των χρωμάτων, οι νόμοι της ανάκλασης και της διάθλασης, είχαν παρατηρηθεί και διατυπωθεί έγγραφα κατά την αρχαιότητα.

Ο Αριστοτέλης τον 4ο αιώνα π.Χ. γύρω στο 310 π.Χ. ο μεγάλος Έλληνας σοφός παρατήρησε το φαινόμενο του σκοτεινού δωματίου. Παρατήρησε μια εικόνα κατά την διάρκεια της έκλειψης της σελήνης που προβλήθηκε στο έδαφος μέσω των τρυπών από ένα κόσκινο, και από τα χάσματα μεταξύ των φύλλων ενός πλατανιού. Περιέγραψε το φαινόμενο της συμπεριφοράς των ακτινών του φωτός, όταν περνάνε μέσα από μία μικρή τρύπα, την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός και του σχηματισμού του ειδώλου ενός αντικειμένου μέσα από μία μικρή τρύπα, περιγράφονται σε βασικές γραμμές, από τον μεγάλο σοφό, στο 15ο κεφάλαιο του βιβλίου του «Προβλήματα».

Τον 10 αιώνα μ.Χ. ο Άραβας μελετητής και ο επιστήμονας Αμπού Αλί αλ Χασάν (Abu Ali al-Hasan Ibn al-Haitham, γνωστός περισσότερο ως Αλχαζέν (Alhazen)) θα ανακαλύψει το κείμενο του Αριστοτέλη για το φαινόμενο του σκοτεινού δωματίου και θα το μεταφράσει στα αραβικά. Ο Αλχαζέν έδωσε μια πλήρη περιγραφή της αρχής συμπεριλαμβανομένων των πειραμάτων με πέντε κεριά έξω από ένα δωμάτιο με μια μικρή τρύπα. Στο δοκίμιό του «Μορφή της έκλειψης» έγραψε: «Η εικόνα του ήλιου κατά την διάρκεια της έκλειψης, μέσω μιας στενής, στρογγυλής τρύπας δημιουργεί απέναντι από την τρύπα τη μορφή ενός φεγγαριού-δρεπανιού. Η εικόνα του ήλιου παρουσιάζει αυτήν την ιδιαιτερότητα μόνο όταν η τρύπα είναι πολύ μικρή. Όταν η τρύπα διευρύνεται, η εικόνα αλλάζει…». …
Ανάγνωση ολόκληρου του θέματος »

Μια ομάδα «νεοσύλλεκτων» πεθαμένων, φτάνει στον Παράδεισο για να παρουσιαστεί.
Εμφανίζεται μπροστά τους ο Άγιος Πέτρος, χωρίζει τους άντρες από τις γυναίκες και λέει στους άντρες:
– Όσοι από εσάς δεν είχατε καθόλου πυγμή όσο ζούσατε και κάνατε πάντα αυτό που σας έλεγε η γυναίκα σας, περάστε τώρα στα αριστερά μου.

Αμέσως, όλοι οι άντρες μετακινούνται περίλυποι στην αριστερή πλευρά, εκτός από έναν που στέκεται αγέρωχος και κοιτάζει. Ενθουσιασμένος ο Άγιος Πέτρος, του λέει:
– Μπράβο, παιδί μου! Μόνο εσύ ήσουν πραγματικός άντρας στη ζωή σου! Για πες μας, πώς τα κατάφερες;

Κι εκείνος:
– Τι να σας πω; Εμένα η γυναίκα μου μου είπε να κάτσω εδώ…